Кочова складова населення Середнього Поднiпров’я (Правобережжя) давньоруської доби за матерiалами антропологiї
Ключові слова:
Київська Русь, Середнє Подніпров’я, слов’яни, кочовики, антропологія.
Анотація
Розглядається питання про біологічний вклад вихідців з кочових груп у формування антропологічного складу населення території Середнього Подніпров’я (Правобережжя) давньоруської доби.
Посилання
Akimova, M. S. 1964. Materialy k antropologii rannikh bolgar. In: V. F. Gening, A. Kh. Khalikov Rannie bolgary na Volge. Moskva, pp.177-196.
Aleksieiev, V. P. 1962. Antropolohiia Saltivskoho mohylnyka. Materialy antropolohii Ukrainy, 2, pp. 48-87.
Alekseev, V. P. 1969. Proiskhozhdenie narodov Vostochnoi Evropy (kraniologicheskoe issledovanie). Moskva: Nauka.
Alekseev, V. P., Gokhman, I. I. 1984. Antropologia aziatskoi chasti SSSR. Moskva: Nauka.
Alekseev, V. P., Debets, G. F. 1964. Kraniometria. Metodika antropologicheskikh issledovanii. Moskva: Nauka.
Alekseeva, T. I. 1973. Etnogenez vostochnykh slavian. Moskva: Izd-vo MGU.
Alekseeva, T. I. 1990. Antropologia tsirkumbaltiiskogo ekonomicheskogo regiona. In: T. I. Alekseeva (red.). Balty, slaviane, pribaltiiskie finny. Riga: Zinatne, pp. 124-144.
Berezin, N. Ia., Buzhilova, A. P., Reshetova, I. K. 2012. Novyie kraniologicheskie materialy k voprosu ob antropologicheskom substrate srednevekovykh alan. Vestnik moskovskogo universiteta, Seria XXXIII, Antropologia, 4, pp. 18-36.
Bubenok, O. B. 2001. Poshyrennia khrystyianstva sered alaniv Pivnichnoho Prychornomoria. Skhidnyi svit, 1, pp. 15-36.
Bubenok, O. B. 1997. Iasy i brovniki v stepiakh Vostochnoi Evropy (VI - nachalo XIII vv.). Kiev: Logos.
Velikanova, M. S. 1975. Paleoantropologia Prutsko-Dnestrovskogo mezhdurechia. Moskva: Nauka.
Gerasimova, M. M. 1956. Skelety drevnixkh bolgar iz roskopok u s. Kaibely. Antropologicheskii sbornik, 1. Trudy instituta etnografii, novaia seriia, XXXIII, pp. 146-166.
Gerasimova, M. M. 1996. Kraniologicheskie materialy k etnogenezu severokavkazskikh narodov. Vestnik antropologii, 2, pp. 156-167.
Gerasimova, M. M. Rud, N. M. Iablonskii, L. T. 1987. Antropologia antichnogo i srednego naselenia Vostochnoi Evropy. Moskva: Nauka.
Gerasimova, M. M. Suvorova, N. A. Frizen, S. Iu. 2008. Issledovanie paleoantropologicheskikh materialov rannego srednevekovia iz Severnoi Osetii v sviazi s proiskhozhdeniem alan. Vestnik antropologii, 16, pp. 84-99.
Debecz, G. F. 1948. Paleoantropologia SSSR. TIE: Novaia seria. Tom 4. Moskva, Leningrad: Izdatelstvo Moskovskogo universiteta.
Deriabin, V. E. 1983. Mnogomernaia biometria dlia antropologov. Moskva: Nauka.
Dolzhenko, Yu. V. 2011. Naselennia Chernihivskoho litopysnoho Peredhoroddia X-XIII st. za kraniolohichnymy danymy. Arheologia,2, pp. 53-71.
Efimova, S. G. 1999. Naselenie Vostochnoi Evropy v epokhu zheleza i pozdnerimskoe vremia. In: T. I. Alekseeva (red). Vostochnye slaviane. Antropologia i etnicheskaia istoria. Moskva: Nauchnyi mir, pp. 279-306.
Kozak, A.D. 2000. Novye materialy iz srednevekovykh slavianskikh mogilnikov Podneprovia (Grigorovka, Buchak). In: T. I.Alekseeva (red.) Narody Rossii: ot proshlogo k nastoiashchemu. Antropologia. Ch. 2. Moskva, pp. 243-260.
Kozak, A. D. 2005. Drevnerusskoe naselenie Grigorovki po materialam mogilnika. In: V. A. Petrashenko Drevnerusskoe selo po materialam poselenii u s. Grigorovka. Kyiv: Akademperiodyka.
Kozak, O. D. 2010. Kyiany kniazhoi doby. Kyiv: Akademperiodyka. 1-557.
Konduktorova, T. S., Segeda, S. P. 1987. Kraniologicheskaia i odontologicheskaia kharakteristika liudei iz Maiatskogo VIII-IX vv. n. e. Voprosy antropologii, 78, pp. 69-82.
Konduktorova, T. S., Segeda, S. P. 1990. Kraniologicheskaia i odontologicheskaia kharakteristika liudei Saltovo-Maiaczkoi kultury iz sela Dmitrievskoe. Voprosy antropologii, 84, pp. 94-105.
Kruts, S. I. 2003. Antropologicheskaia kharakteristika nogaitsev XVI-XVIII vv. Materialy po izucheniu istoriko-kulturnogo nasledia Severnogo Kavkaza, 4, pp. 206-239.
Lytvynova, L.V. 2012. Naselennia Nyzhnoho Podniprovia 12 - pochatku 15 st. Kyiv: IA NANU.
Litopys Ruskyi. 1989. Kyiv: Lybid.
Motsia, O.P. 2000. Etnichnyi sklad naselennia davnoruskykh zemel. In: P. P. Tolochko (red.) Davnia istoriia Ukrainy. T. 3. Part VI ,4. Kyiv: Polihrafknyha, pp. 497-505.
Nadzhimov, K. N. 1955. O cherepakh Zlivkinskogo mogilnika. Kratkie soobshchenia instituta etnografii, 24, pp. 147-155.
Orlov, R. S., Motsia, M. P., Pokas, P. M. 1985. Issledovanie letopisnogo Iurieva na Rosi i ego okrestnostei. In: P. P. Tolochko (red.). Zemli Iuzhnoi Rusi v ІX-XIV vv. Kyiv: Naukova dumka, pp. 30-62.
Pokas, P. M. 1987. Do antropolohii serednovichnoho naselennia baseinu r. Psel. Arheologia, 5, pp. 94-98.
Pokas, P. M. 1988. Srednevekovoe naselenie srednego Podesenia po dannym antropologii. In: P. P. Tolochko (red.). Chernigov i ego okruga v ІX-XІІІ vv. Kyiv: Naukova dumka, p. 118.
Pokas, P. M. 1988a. Antropologicheskaia kharakteristika pogrebenii. In: E. V. Maksimov, A. V. Petrashenko. Slavianskie pamiatniki u s. Monastyrek na Srednem Dnepre. Kyiv: Naukova dumka, pp. 136-138.
Rudych, T. O. 2004. Antropolohichni materialy z rozkopok mohylnyka davnoruskoi doby po vul. K. Patorzhynskoho, 14. AVU 2003-2004 rr. Kyiv, pp. 420-424.
Rudych, T. O. 2014. Naselennia Serednoho Podniprovia I-II tysiacholittia za materialamy antropolohii. Kyiv: IA NANU.
Rudych, T. O. 2016. Antropolohichna kolektsiia z mohylnyka Luka, fondiv IA NANU Ukrainy. Arkheolohia i davnia istoriia Ukrainy, 1 (16), pp. 150-160.
Rudych, T.O. 2016. Antropolohichnyi material z mohylnyka davnoruskoi doby Luka (Kuchar). Arheologia, 1. pp. 42-52.
Seheda, S. P. 2001. Antropolohichnyi sklad ukrainskoho narodu. Etnohenetychnyi aspekt. Kуiv: Vydavnytstvo im. O. Telihy.
Shevchenko, A. V. 1980. Antropologicheskaia kharakteristika naselenia nizoviev Volgi (po kraniologicheskim materialam mogilnika Khan-Tiube). In: V. P. Alekseev (red.) Issledovania po paleoantropologii i kraniologii SSSR. Sbornik muzeia antropologii i etnografii, XXVI , pp. 139-168.
Tolochko, P. P. 1999. Kochevye narody stepei i Kievskaia Rus. Іz-vo Moskovskoho hosudarstvennoho universiteta.
Zinevich, G. P. 1967.Ocherki paleoantropologii Ukrainy.Kyiv: Naukova dumka.
Zubov, A. A. 1973. Etnicheskaia odontologia. Moskva: Nauka.
Aleksieiev, V. P. 1962. Antropolohiia Saltivskoho mohylnyka. Materialy antropolohii Ukrainy, 2, pp. 48-87.
Alekseev, V. P. 1969. Proiskhozhdenie narodov Vostochnoi Evropy (kraniologicheskoe issledovanie). Moskva: Nauka.
Alekseev, V. P., Gokhman, I. I. 1984. Antropologia aziatskoi chasti SSSR. Moskva: Nauka.
Alekseev, V. P., Debets, G. F. 1964. Kraniometria. Metodika antropologicheskikh issledovanii. Moskva: Nauka.
Alekseeva, T. I. 1973. Etnogenez vostochnykh slavian. Moskva: Izd-vo MGU.
Alekseeva, T. I. 1990. Antropologia tsirkumbaltiiskogo ekonomicheskogo regiona. In: T. I. Alekseeva (red.). Balty, slaviane, pribaltiiskie finny. Riga: Zinatne, pp. 124-144.
Berezin, N. Ia., Buzhilova, A. P., Reshetova, I. K. 2012. Novyie kraniologicheskie materialy k voprosu ob antropologicheskom substrate srednevekovykh alan. Vestnik moskovskogo universiteta, Seria XXXIII, Antropologia, 4, pp. 18-36.
Bubenok, O. B. 2001. Poshyrennia khrystyianstva sered alaniv Pivnichnoho Prychornomoria. Skhidnyi svit, 1, pp. 15-36.
Bubenok, O. B. 1997. Iasy i brovniki v stepiakh Vostochnoi Evropy (VI - nachalo XIII vv.). Kiev: Logos.
Velikanova, M. S. 1975. Paleoantropologia Prutsko-Dnestrovskogo mezhdurechia. Moskva: Nauka.
Gerasimova, M. M. 1956. Skelety drevnixkh bolgar iz roskopok u s. Kaibely. Antropologicheskii sbornik, 1. Trudy instituta etnografii, novaia seriia, XXXIII, pp. 146-166.
Gerasimova, M. M. 1996. Kraniologicheskie materialy k etnogenezu severokavkazskikh narodov. Vestnik antropologii, 2, pp. 156-167.
Gerasimova, M. M. Rud, N. M. Iablonskii, L. T. 1987. Antropologia antichnogo i srednego naselenia Vostochnoi Evropy. Moskva: Nauka.
Gerasimova, M. M. Suvorova, N. A. Frizen, S. Iu. 2008. Issledovanie paleoantropologicheskikh materialov rannego srednevekovia iz Severnoi Osetii v sviazi s proiskhozhdeniem alan. Vestnik antropologii, 16, pp. 84-99.
Debecz, G. F. 1948. Paleoantropologia SSSR. TIE: Novaia seria. Tom 4. Moskva, Leningrad: Izdatelstvo Moskovskogo universiteta.
Deriabin, V. E. 1983. Mnogomernaia biometria dlia antropologov. Moskva: Nauka.
Dolzhenko, Yu. V. 2011. Naselennia Chernihivskoho litopysnoho Peredhoroddia X-XIII st. za kraniolohichnymy danymy. Arheologia,2, pp. 53-71.
Efimova, S. G. 1999. Naselenie Vostochnoi Evropy v epokhu zheleza i pozdnerimskoe vremia. In: T. I. Alekseeva (red). Vostochnye slaviane. Antropologia i etnicheskaia istoria. Moskva: Nauchnyi mir, pp. 279-306.
Kozak, A.D. 2000. Novye materialy iz srednevekovykh slavianskikh mogilnikov Podneprovia (Grigorovka, Buchak). In: T. I.Alekseeva (red.) Narody Rossii: ot proshlogo k nastoiashchemu. Antropologia. Ch. 2. Moskva, pp. 243-260.
Kozak, A. D. 2005. Drevnerusskoe naselenie Grigorovki po materialam mogilnika. In: V. A. Petrashenko Drevnerusskoe selo po materialam poselenii u s. Grigorovka. Kyiv: Akademperiodyka.
Kozak, O. D. 2010. Kyiany kniazhoi doby. Kyiv: Akademperiodyka. 1-557.
Konduktorova, T. S., Segeda, S. P. 1987. Kraniologicheskaia i odontologicheskaia kharakteristika liudei iz Maiatskogo VIII-IX vv. n. e. Voprosy antropologii, 78, pp. 69-82.
Konduktorova, T. S., Segeda, S. P. 1990. Kraniologicheskaia i odontologicheskaia kharakteristika liudei Saltovo-Maiaczkoi kultury iz sela Dmitrievskoe. Voprosy antropologii, 84, pp. 94-105.
Kruts, S. I. 2003. Antropologicheskaia kharakteristika nogaitsev XVI-XVIII vv. Materialy po izucheniu istoriko-kulturnogo nasledia Severnogo Kavkaza, 4, pp. 206-239.
Lytvynova, L.V. 2012. Naselennia Nyzhnoho Podniprovia 12 - pochatku 15 st. Kyiv: IA NANU.
Litopys Ruskyi. 1989. Kyiv: Lybid.
Motsia, O.P. 2000. Etnichnyi sklad naselennia davnoruskykh zemel. In: P. P. Tolochko (red.) Davnia istoriia Ukrainy. T. 3. Part VI ,4. Kyiv: Polihrafknyha, pp. 497-505.
Nadzhimov, K. N. 1955. O cherepakh Zlivkinskogo mogilnika. Kratkie soobshchenia instituta etnografii, 24, pp. 147-155.
Orlov, R. S., Motsia, M. P., Pokas, P. M. 1985. Issledovanie letopisnogo Iurieva na Rosi i ego okrestnostei. In: P. P. Tolochko (red.). Zemli Iuzhnoi Rusi v ІX-XIV vv. Kyiv: Naukova dumka, pp. 30-62.
Pokas, P. M. 1987. Do antropolohii serednovichnoho naselennia baseinu r. Psel. Arheologia, 5, pp. 94-98.
Pokas, P. M. 1988. Srednevekovoe naselenie srednego Podesenia po dannym antropologii. In: P. P. Tolochko (red.). Chernigov i ego okruga v ІX-XІІІ vv. Kyiv: Naukova dumka, p. 118.
Pokas, P. M. 1988a. Antropologicheskaia kharakteristika pogrebenii. In: E. V. Maksimov, A. V. Petrashenko. Slavianskie pamiatniki u s. Monastyrek na Srednem Dnepre. Kyiv: Naukova dumka, pp. 136-138.
Rudych, T. O. 2004. Antropolohichni materialy z rozkopok mohylnyka davnoruskoi doby po vul. K. Patorzhynskoho, 14. AVU 2003-2004 rr. Kyiv, pp. 420-424.
Rudych, T. O. 2014. Naselennia Serednoho Podniprovia I-II tysiacholittia za materialamy antropolohii. Kyiv: IA NANU.
Rudych, T. O. 2016. Antropolohichna kolektsiia z mohylnyka Luka, fondiv IA NANU Ukrainy. Arkheolohia i davnia istoriia Ukrainy, 1 (16), pp. 150-160.
Rudych, T.O. 2016. Antropolohichnyi material z mohylnyka davnoruskoi doby Luka (Kuchar). Arheologia, 1. pp. 42-52.
Seheda, S. P. 2001. Antropolohichnyi sklad ukrainskoho narodu. Etnohenetychnyi aspekt. Kуiv: Vydavnytstvo im. O. Telihy.
Shevchenko, A. V. 1980. Antropologicheskaia kharakteristika naselenia nizoviev Volgi (po kraniologicheskim materialam mogilnika Khan-Tiube). In: V. P. Alekseev (red.) Issledovania po paleoantropologii i kraniologii SSSR. Sbornik muzeia antropologii i etnografii, XXVI , pp. 139-168.
Tolochko, P. P. 1999. Kochevye narody stepei i Kievskaia Rus. Іz-vo Moskovskoho hosudarstvennoho universiteta.
Zinevich, G. P. 1967.Ocherki paleoantropologii Ukrainy.Kyiv: Naukova dumka.
Zubov, A. A. 1973. Etnicheskaia odontologia. Moskva: Nauka.
Переглядів анотації: 419 Завантажень PDF: 339
Опубліковано
2019-12-26
Номер
Розділ
Статті
