Архiтекутурна теракота з Ольвiї за розкопками 1920-х рр.
Ключові слова:
Ольвія, Миколаївський краєзнавчий музей, архітектурна теракота, храм, житловий будинок
Анотація
Статтю присвячено публікації колекції архітектурної теракоти, що походить з розкопок Ольвії у другій половині 1920-х рр. та зберігається в Миколаївському краєзнавчому музеї «Старофлотські казарми». Більшість колекції складають декоративні деталі, що прикрашали житлові будинки ранньоелліністичного часу. Сучасні дані дають підстави стверджувати, що такі деталі виготовлялися не в Ольвії, як вважалося раніше, а належали імпорту із західнопонтійських полісів, Месамбрії та Аполлонії Понтійської.
Посилання
Abikulova, M. I., Lopushynskii, A. I., Sikoza, D. M. 2015. Antychna kolektsiia Khersonkoho kraeznavchoho muzeiu. Kherson: Ailant.
Brashynskii, I. B. 1996. Olviia. In: I. B. Zeest (ed.). Keramicheskoe proizvodstvo i antichnyie keramicheskie stroitelnyie materialy. Svod arkheologicheskikh istochnikov, G 1-20. Moskva: Nauka, p. 36-45.
Bujskikh, A. V. 2020. Cherepitsa i arkhitekturnaia terrakota khrama Afrodity v Olvii. In: A. V., Bujskikh, N. A., Son (eds.). From Antiquity to Christianity. Kyiv: IA NANU, p. 45-60.
Bujskikh, A. V., Chepkasova, M. I. 2010. Kolletziia vostochgrecheskoi i korinfskoi keramiki iz Olvii v sobranii Nikolaevskogo oblastnogo kraevedcheskogo muzeia (obshchaia kharakteristika). In: Istoriia. Etnohrafiia. Kultura. Novi doslidzhennia. VIII Mykolaivska kraeznavcha konferentsiia. Mykolaiv, p. 81-82.
Bujskikh, A. V., Chepkasova, M. I. 2019. Samoskii kylik iz kollektsii Mykolaivskoho kraeznavchoho muzeiu “Staroflotski kazarmy”. Arheologia, 1, p. 69-74.
Dlozhevskii, S. 1928. Pro arkheolohichni pozkopky v Olbii v r.r. 1924, 1925 I 1926. Skhidnyi svit, 3-4, p. 289-294.
Dlozhevskii, S. 1930. Olbiia (Khronika doslidzhen ta ikh naslidky). Zapyski Ukrainskoho Naukovoho Tovarystva, 34. Zbirnyk Poludnevoi Ukrainy. Kyiv, p. 7-37. Instytut rukopysu NBUV, f. X, spr. 15293-15294, verstka.
Karasev, A. N. 1976. B. V. Pharmakovskii i Olviia. In: N. I., Sokolskii et al. (eds). Khudozhesvennaia kultura i arkheologiia antichnogo mira. Moskva: Nauka, p. 13-21.
Karasev, A. N., Levi, E. I. 1976. Issledovaniia Olvii posle B. V. Pharmakovskogo (1027-1970). In: N. I., Sokolskii et al. (eds). Khudozhesvennaia kultura i arkheologiia antichnogo mira. Moskva: Nauka, p. 22-45.
Karyshkovkii, P. O. 1956. O klassifikatsii serebrianykh staterov Olvii IV v. do n. e. Kratkie soobshcheniia Instituta istorii materialnoi kultury, 66, p. 69-77.
Kariaka, O. 2015. Diialnist Vseukrainskoho Arkheolohichnoho Komitetu z orhanizatsii robit Olviiskoi ekspedytsii za chasiv Borysa Volodymyrovycha Pharmakovskoho, Materialy i doslidzhennia z arkheolohii Prykarpattia i Volyni, 16, p. 295-306.
Kobylina, M. M. 1965. Milet. Moskva: Nauka.
Krapivina, V. V. 2001. Olvia: problema okhorony ta arkheolohichni doslidzhennia, Arheologia 4, p. 9-19.
Kryzhitskii, S. D. 1993. Arkhitektura antichnykh gosudarstv Severnogo Prichernomoria. Kyiv: Naukova dumka.
Kryzhitskii, S. D., Rusiaeva, A. S., Nazarchuk, V. I. 2006a. Arkhitekturnaia terrakota VI-V vv. In: A. I., Aibabin at al. (eds). Drevneishyi temenos Olvii Pontiiskoi. Materials in Archaeology, History and Ethnography of Tauria, Suppl. 2. Simferopol, p. 100-116.
Kryzhitskii, S. D., Rusiaeva, A. S., Nazarchuk, V. I. 2006b. Arkhitekturnaia terrakota ellinisticheskogo vremeni. In: A. I., Aibabin at al. (eds). Drevneishyi temenos Olvii Pontiiskoi. Materials in Archaeology, History and Ethnography of Tauria, Suppl. 2. Simferopol, p. 114-116.
Okhotnikov, S. B., Ostroverkhov, A. S. 1993. Sviatilishche Akhilla na ostrove Levke (Zmeinom). Kyiv: Naukova dumka.
Papanova, V. A. 2006. Urochishche Sto Mogyl (necropol Olvii Pontiiskoi). Kyiv: Znannia Ukrainy.
Puklina, O. O. 2015. Sklianyi posud z Olvii v zbirtsi Mykolaivskoho oblasnoho kraeznavchoho muzeiu “Staroflotski kazarmy”. IX Mykolaivska oblasna kraeznavcha konferenciia. Istoriia, Etnohrafiia. Kultura. Novi doslidzhennia. Mykolaiv, p. 208-210.
Rusiaeva, A.S. 2006. Stroitelnyie ostatki khramov. In: A. I., Aibabin at al. (eds). Drevneishyi temenos Olvii Pontiiskoi. Materials in Archaeology, History and Ethnography of Tauria, Suppl. 2. Simferopol, p. 32-42.
Slavin, L. M. 1963. Zakhidna storona olviiskoi ahory. Arheologia, XV, p. 71-94.
Skudnova, V. M. 1959. Iz neizdannykh materialov Olvii VI-V vv. do n. e. Sovetskaia arkheologiia, XXIX-XXX, p. 248-262.
Pharmakovskii, B. V. 1906. Raskopki v Olvii v 1902-1903. Izvestiia Arkheologicheskoi komissii, 13. Sankt-Petersburg.
Pharmakovskii, B. V. 1908. Raskopki v Olvii. Otchet Arkheologicheskoi komissii za 1905 god. Sankt-Petersburg, p. 1-35.
Pharmakovskii, B. V. 1913. Raskopki v Olvii. Otchet Arkheologicheskoi komissii za 1909-1910 gg. Sankt-Petersburg, p. 1-105.
Pharmakovskii, B. V. 1926. Otchet o raskopkakh v Olvii v 1924 godu. Soobshcheniia Gosudarstvennoi akademii istorii materialnoi kultury, I. Leningrad, p. 143-163.
Chechulina, I. 2020. Antychna chornolakova keramika z ekspozitsii Mykolaiskoho oblasnoho kraeznavchoho muzeiu. In: Materialy III Mizhnarodnoi arkheolohichnoi konferentsii ‛Olviiskii forum’ (do 70-richchia z dnia narodzhenna V. V. Krapivinoi). Mykolaiv, p. 84-87.
Sheiko, I. 2020. Antychna laterna z poselennia na o. Berezan. In: Materialy III Mizhnarodnoi arkheolohichnoi konferentsii ‛Olviiskii forum’ (do 70-richchia z dnia narodzhenna V. V. Krapivinoi). Mykolaiv, p. 50-51.
Sheiko, I. M., Chepkasova, M. I. 2015. Antychni svitylnyki u zibranni Mykolaiskoho oblasnoho kraeznavchoho muzeiu. In: IX Mykolaivska oblasna kraeznavcha konferenciia. Istoriia, Etnohrafiia. Kultura. Novi doslidzhennia. Mykolaiv, p. 213-216.
Billot, M.-F. 2010. Terres cuites architecturales de Sinope de l’époque archaїque à l’époque hellénistique. Ancient Civilizations from Scythia to Siberia, 16, p. 217-359.
Bujskich, A. 2010. Die antiken Architekturformen im Nördlichen Schwarzmeergebiet. Herkunft und Entwicklung. Archäologische Forschungen, 26. Wiesbaden: Reichert.
Bujskikh, A., Chistov, D., 2018. Architectural Details and Monumental Buildings at Borysthenes. Caiete ARA 9, p. 5-22.
Harkusha, N. 2020. Kaminskii Feodosii Tymofijovich, in: Ukrainski arkheology kriz epokhy. Doslidzhennya Stepovogo Pobuzhzhya. Mykolaiv, p. 158-163.
Gerkan, A. v. 1925. Kalabaktepe, Athenatempel und Umgebung. Milet I, 8. Berlin.
Damyanov, M., Stoyanova, D. 2019. Temples et autels archaïques. In: Sur les pas des archéologues. Apollonia du Pont. Collections du Louvre et des musées de Bulgarie. Catalogue de l’exposition. Sofia, p. 57-63.
Hellmann, M.-Ch. 2002. L’architecture grecque. I. Les principes de la construction. Paris: Éd. A. et J. Picard.
Kovachev, V., Stoyanov, T., Stanimirova, Ts., Stoyanova, D., Lozanov, I., Mladenov, V. 2011. Archaeometric Study of Hellenistic Roof Tiles and Amphorae from Apollonia and Mesambria: An Attempt at Identifying Local Production. Patabs II, p. 203-244.
Ognenova-Marinova, L. 1980. Tuilles et terres cuites architecturales, in: V. Velkov (ed.), Nessebre 2. Sofia, p. 110-155.
Ohnesorg. A. 2009. Die Dachterrakotten aus dem Heraion von Samos, Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Athenische Abteilung, 124, S. 19-167.
Stoyanova, D. 2010. The Importation of the Roof Tiles from Sinope and Heraclea Pontica to the Western Black sea Area. ACSS 16, p. 441-465.
Stoyanova, D., Lozanov, I. 2011. Tiles with Englyphic Stamps from Mesambria Pontica. Acta Musei Varnaensis VIII-2, p. 253-266.
Stoyanova, D., Damyanov, M. 2019. The Palmette Antefixes in the Black Sea Area: New Evidence from Apollonia Pontica. In: H. Kaba, G. Kan Şahin, B. M. Akarsu, O. Bozoğlan (eds.). International Symposium of Sinope and Black Sea Archaeology “Ancient Sinope and the Black Sea”, Sinop, p. 195-206.
Zimmermann, K. 1990а. Archaische Dachterrakotten aus Histria. In: N. A. Winter (ed.). Proceedings of the First International Conference on Archaic Greek Architectural Terracottas. December 2-4, 1988. Hesperia 59, 1, p. 223-233.
Zimmermann, K. 1990b. Zu den Dachterrakotten griechischer Zeit aus Histria. In P. Alexandrescu, W. Schuller (Hrsg.). Histria. Eine Griechenstadt an der rumänischen Schwarzmeerküste. Xenia 25. Konstanz, S. 155-177.
Zimmermann, K. 1994. Traufziegel mit Reliefmäander aus dem Schwarzmeergebiet. In N. A. Winter (ed.). Proceedings of the International Conference on Greek Architectural Terracottas of the Classical and Hellenistic Periods, December 12-15, 1991. Hesperia Suppl. XXVII. Princeton, N. Jersey, p. 221-251.
Zimmermann, K. 2007. Frühe Dachterrakotten aus Milet und dem Pontosgebiet. In Ju. Cobet et al. (Hrsg.). Frühes Ionien eine Bestandsaufnahme. Paionion-Symposion Güzelçamli 26. September — 1. Oktober 1999, Milesische Forschungen 5. Mainz-am-Rhein, S. 631-636.
Zimmermann K. 2014. Palmettenantefixe aus Histria. In: Histria, histoire et archéologie en Mer Noire. Pontica XLVII, Suppl. III. S. 113-166.
Brashynskii, I. B. 1996. Olviia. In: I. B. Zeest (ed.). Keramicheskoe proizvodstvo i antichnyie keramicheskie stroitelnyie materialy. Svod arkheologicheskikh istochnikov, G 1-20. Moskva: Nauka, p. 36-45.
Bujskikh, A. V. 2020. Cherepitsa i arkhitekturnaia terrakota khrama Afrodity v Olvii. In: A. V., Bujskikh, N. A., Son (eds.). From Antiquity to Christianity. Kyiv: IA NANU, p. 45-60.
Bujskikh, A. V., Chepkasova, M. I. 2010. Kolletziia vostochgrecheskoi i korinfskoi keramiki iz Olvii v sobranii Nikolaevskogo oblastnogo kraevedcheskogo muzeia (obshchaia kharakteristika). In: Istoriia. Etnohrafiia. Kultura. Novi doslidzhennia. VIII Mykolaivska kraeznavcha konferentsiia. Mykolaiv, p. 81-82.
Bujskikh, A. V., Chepkasova, M. I. 2019. Samoskii kylik iz kollektsii Mykolaivskoho kraeznavchoho muzeiu “Staroflotski kazarmy”. Arheologia, 1, p. 69-74.
Dlozhevskii, S. 1928. Pro arkheolohichni pozkopky v Olbii v r.r. 1924, 1925 I 1926. Skhidnyi svit, 3-4, p. 289-294.
Dlozhevskii, S. 1930. Olbiia (Khronika doslidzhen ta ikh naslidky). Zapyski Ukrainskoho Naukovoho Tovarystva, 34. Zbirnyk Poludnevoi Ukrainy. Kyiv, p. 7-37. Instytut rukopysu NBUV, f. X, spr. 15293-15294, verstka.
Karasev, A. N. 1976. B. V. Pharmakovskii i Olviia. In: N. I., Sokolskii et al. (eds). Khudozhesvennaia kultura i arkheologiia antichnogo mira. Moskva: Nauka, p. 13-21.
Karasev, A. N., Levi, E. I. 1976. Issledovaniia Olvii posle B. V. Pharmakovskogo (1027-1970). In: N. I., Sokolskii et al. (eds). Khudozhesvennaia kultura i arkheologiia antichnogo mira. Moskva: Nauka, p. 22-45.
Karyshkovkii, P. O. 1956. O klassifikatsii serebrianykh staterov Olvii IV v. do n. e. Kratkie soobshcheniia Instituta istorii materialnoi kultury, 66, p. 69-77.
Kariaka, O. 2015. Diialnist Vseukrainskoho Arkheolohichnoho Komitetu z orhanizatsii robit Olviiskoi ekspedytsii za chasiv Borysa Volodymyrovycha Pharmakovskoho, Materialy i doslidzhennia z arkheolohii Prykarpattia i Volyni, 16, p. 295-306.
Kobylina, M. M. 1965. Milet. Moskva: Nauka.
Krapivina, V. V. 2001. Olvia: problema okhorony ta arkheolohichni doslidzhennia, Arheologia 4, p. 9-19.
Kryzhitskii, S. D. 1993. Arkhitektura antichnykh gosudarstv Severnogo Prichernomoria. Kyiv: Naukova dumka.
Kryzhitskii, S. D., Rusiaeva, A. S., Nazarchuk, V. I. 2006a. Arkhitekturnaia terrakota VI-V vv. In: A. I., Aibabin at al. (eds). Drevneishyi temenos Olvii Pontiiskoi. Materials in Archaeology, History and Ethnography of Tauria, Suppl. 2. Simferopol, p. 100-116.
Kryzhitskii, S. D., Rusiaeva, A. S., Nazarchuk, V. I. 2006b. Arkhitekturnaia terrakota ellinisticheskogo vremeni. In: A. I., Aibabin at al. (eds). Drevneishyi temenos Olvii Pontiiskoi. Materials in Archaeology, History and Ethnography of Tauria, Suppl. 2. Simferopol, p. 114-116.
Okhotnikov, S. B., Ostroverkhov, A. S. 1993. Sviatilishche Akhilla na ostrove Levke (Zmeinom). Kyiv: Naukova dumka.
Papanova, V. A. 2006. Urochishche Sto Mogyl (necropol Olvii Pontiiskoi). Kyiv: Znannia Ukrainy.
Puklina, O. O. 2015. Sklianyi posud z Olvii v zbirtsi Mykolaivskoho oblasnoho kraeznavchoho muzeiu “Staroflotski kazarmy”. IX Mykolaivska oblasna kraeznavcha konferenciia. Istoriia, Etnohrafiia. Kultura. Novi doslidzhennia. Mykolaiv, p. 208-210.
Rusiaeva, A.S. 2006. Stroitelnyie ostatki khramov. In: A. I., Aibabin at al. (eds). Drevneishyi temenos Olvii Pontiiskoi. Materials in Archaeology, History and Ethnography of Tauria, Suppl. 2. Simferopol, p. 32-42.
Slavin, L. M. 1963. Zakhidna storona olviiskoi ahory. Arheologia, XV, p. 71-94.
Skudnova, V. M. 1959. Iz neizdannykh materialov Olvii VI-V vv. do n. e. Sovetskaia arkheologiia, XXIX-XXX, p. 248-262.
Pharmakovskii, B. V. 1906. Raskopki v Olvii v 1902-1903. Izvestiia Arkheologicheskoi komissii, 13. Sankt-Petersburg.
Pharmakovskii, B. V. 1908. Raskopki v Olvii. Otchet Arkheologicheskoi komissii za 1905 god. Sankt-Petersburg, p. 1-35.
Pharmakovskii, B. V. 1913. Raskopki v Olvii. Otchet Arkheologicheskoi komissii za 1909-1910 gg. Sankt-Petersburg, p. 1-105.
Pharmakovskii, B. V. 1926. Otchet o raskopkakh v Olvii v 1924 godu. Soobshcheniia Gosudarstvennoi akademii istorii materialnoi kultury, I. Leningrad, p. 143-163.
Chechulina, I. 2020. Antychna chornolakova keramika z ekspozitsii Mykolaiskoho oblasnoho kraeznavchoho muzeiu. In: Materialy III Mizhnarodnoi arkheolohichnoi konferentsii ‛Olviiskii forum’ (do 70-richchia z dnia narodzhenna V. V. Krapivinoi). Mykolaiv, p. 84-87.
Sheiko, I. 2020. Antychna laterna z poselennia na o. Berezan. In: Materialy III Mizhnarodnoi arkheolohichnoi konferentsii ‛Olviiskii forum’ (do 70-richchia z dnia narodzhenna V. V. Krapivinoi). Mykolaiv, p. 50-51.
Sheiko, I. M., Chepkasova, M. I. 2015. Antychni svitylnyki u zibranni Mykolaiskoho oblasnoho kraeznavchoho muzeiu. In: IX Mykolaivska oblasna kraeznavcha konferenciia. Istoriia, Etnohrafiia. Kultura. Novi doslidzhennia. Mykolaiv, p. 213-216.
Billot, M.-F. 2010. Terres cuites architecturales de Sinope de l’époque archaїque à l’époque hellénistique. Ancient Civilizations from Scythia to Siberia, 16, p. 217-359.
Bujskich, A. 2010. Die antiken Architekturformen im Nördlichen Schwarzmeergebiet. Herkunft und Entwicklung. Archäologische Forschungen, 26. Wiesbaden: Reichert.
Bujskikh, A., Chistov, D., 2018. Architectural Details and Monumental Buildings at Borysthenes. Caiete ARA 9, p. 5-22.
Harkusha, N. 2020. Kaminskii Feodosii Tymofijovich, in: Ukrainski arkheology kriz epokhy. Doslidzhennya Stepovogo Pobuzhzhya. Mykolaiv, p. 158-163.
Gerkan, A. v. 1925. Kalabaktepe, Athenatempel und Umgebung. Milet I, 8. Berlin.
Damyanov, M., Stoyanova, D. 2019. Temples et autels archaïques. In: Sur les pas des archéologues. Apollonia du Pont. Collections du Louvre et des musées de Bulgarie. Catalogue de l’exposition. Sofia, p. 57-63.
Hellmann, M.-Ch. 2002. L’architecture grecque. I. Les principes de la construction. Paris: Éd. A. et J. Picard.
Kovachev, V., Stoyanov, T., Stanimirova, Ts., Stoyanova, D., Lozanov, I., Mladenov, V. 2011. Archaeometric Study of Hellenistic Roof Tiles and Amphorae from Apollonia and Mesambria: An Attempt at Identifying Local Production. Patabs II, p. 203-244.
Ognenova-Marinova, L. 1980. Tuilles et terres cuites architecturales, in: V. Velkov (ed.), Nessebre 2. Sofia, p. 110-155.
Ohnesorg. A. 2009. Die Dachterrakotten aus dem Heraion von Samos, Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Athenische Abteilung, 124, S. 19-167.
Stoyanova, D. 2010. The Importation of the Roof Tiles from Sinope and Heraclea Pontica to the Western Black sea Area. ACSS 16, p. 441-465.
Stoyanova, D., Lozanov, I. 2011. Tiles with Englyphic Stamps from Mesambria Pontica. Acta Musei Varnaensis VIII-2, p. 253-266.
Stoyanova, D., Damyanov, M. 2019. The Palmette Antefixes in the Black Sea Area: New Evidence from Apollonia Pontica. In: H. Kaba, G. Kan Şahin, B. M. Akarsu, O. Bozoğlan (eds.). International Symposium of Sinope and Black Sea Archaeology “Ancient Sinope and the Black Sea”, Sinop, p. 195-206.
Zimmermann, K. 1990а. Archaische Dachterrakotten aus Histria. In: N. A. Winter (ed.). Proceedings of the First International Conference on Archaic Greek Architectural Terracottas. December 2-4, 1988. Hesperia 59, 1, p. 223-233.
Zimmermann, K. 1990b. Zu den Dachterrakotten griechischer Zeit aus Histria. In P. Alexandrescu, W. Schuller (Hrsg.). Histria. Eine Griechenstadt an der rumänischen Schwarzmeerküste. Xenia 25. Konstanz, S. 155-177.
Zimmermann, K. 1994. Traufziegel mit Reliefmäander aus dem Schwarzmeergebiet. In N. A. Winter (ed.). Proceedings of the International Conference on Greek Architectural Terracottas of the Classical and Hellenistic Periods, December 12-15, 1991. Hesperia Suppl. XXVII. Princeton, N. Jersey, p. 221-251.
Zimmermann, K. 2007. Frühe Dachterrakotten aus Milet und dem Pontosgebiet. In Ju. Cobet et al. (Hrsg.). Frühes Ionien eine Bestandsaufnahme. Paionion-Symposion Güzelçamli 26. September — 1. Oktober 1999, Milesische Forschungen 5. Mainz-am-Rhein, S. 631-636.
Zimmermann K. 2014. Palmettenantefixe aus Histria. In: Histria, histoire et archéologie en Mer Noire. Pontica XLVII, Suppl. III. S. 113-166.
Переглядів анотації: 634 Завантажень PDF: 499
Опубліковано
2021-03-23
Номер
Розділ
Публiкацiї археологiчного матерiалу
