Початок вивчення палеоекономiки в українськiй археологiї (до 100-рiччя вiд дня народження Б. А. Шрамка)
Ключові слова:
: палеоекономіка, господарство, галузі палеоекономіки, методи природничих наук, Більське городище
Анотація
На прикладі наукової біографії видатного українського вченого, доктора історичних наук, Бориса Андрійовича Шрамка розглядається зародження палеоекономічного напрямку у сучасній археологічній науці. Висвітлюються основні проблеми, що були розглянуті і вирішені дослідником. Показані переваги комплексного археологічного дослідження поселенських структур та нові методи природничих наук, вперше застосовані Б. А. Шрамком. Відстоюються пріоритети української археології у дослідженні палеоекономіки давніх суспільств.
Посилання
Bibikov, S. N. 1965. Khoziiaistvenno-ekonomicheskii kompleks razvitogo tripolia. Sovetskaia arkheologiia, 4, p. 48-63.
Valchak, S. B. 2005. Redkaia detal skifskoi uzdechki Vostochnoi Evropy. Drevnosti 2005. Kharkov, p. 322-325.
Gavryliuk, N. A. 1999. Istoriia ekonomiki Stepnoi Skifii VI-III vv. do n. e. Kyiv. IA NANU.
Gavryliuk, N. A. 2013. Ekonomika Stepnoi Skifii VI-III vv. do n. e. Kyiv: Vydavets Oleg Filiuk.
Gavryliuk, N. A. 2015. K istorii ekonomiki Olvii - istoriografiia problemy. In: Kryzhytskii, S. D. (ed.) OLBIO. In memoriam V. V. Krapivina. Arkheologiia i davnia istoriia Ukraiiny. Kyiv, 1 (14), p. 394-414.
Zadnikov, S. A. 2014. Antychnyi keramichnyi import na Bilskomu gorodyshchi skifskogo chasu. Avtoreferat dysertacii k. i. n. IA NANU. Kyiv.
Leskov, A. M. 2019. Zapiski arkheologa. Moskva: Klio.
Pelyashenko, K. Yu. 2020. Liplenyi posud skifskogo chasu naselennia Dnipro-Donetskogo Lisostepu. Kyiv; Kotelva: IA NAN Ukraiiny, IKZ Bilsk.
Skoryi, S. A. 2014. O skifologakh: uchiteliakh i kollegakh. Kyiv: Vydavets Oleg Filyuk.
Skoryi, S. A., Alekseev, A. Yu., Yablonskyi, L. T. 2011. K yubileyu Borisa Andreevicha Shramko. Rossiiskaia arkheologiia, 3, p. 185-187.
Shramko, B. A. 1949. Orudiia proizvodstva i oruzhiie saltovskoi kultury. In: Gelfenbejn, L. L. (otv. za vyp.) Piataia studencheskaia nauchnaia konferentsiia. Tezisы dokladov, 3-7 apr. Kharkov, p. 124-126.
Shramko, B. A. 1955. Arkheologicheskie issledovaniia Kharkovskogo gosudarstvennogo universiteta im. A. M. Gorkogo v Kharkovskoi i Poltavskoi oblastiiakh v 1954 g. Kharkov, Naukovii arkhiv IA NAN Ukraiini. 1954/14.
Shramko, B. A. 1954. Novyie poseleniia i zhilishcha skifskogo vremeni v basseine Severskogo Dontsa. Kratkie soobshheniya instituta istorii materialnoj kultury. Moskva, 5, p. 105-115.
Shramko, B. A. 1957. Sledy zemledelcheskogo kulta u lesostepnykh plemen Seversokgo Prichernomoria v rannem zheleznom veke. Sovetskaia arkheologiia, 1, p. 178-198.
Shramko, B. A.1961. K voprosu o tekhnike zemledeliia u plemen skifskogo vremeni v Vostochnoi Evrope. Sovetskaia arkheologiia, 1, p. 73-90.
Shramko, B. A. 1962. Novye dannye o dobychi zheleza v Skifii. Kratkie soobshheniia Instituta arkheologii AN SSSR, 91, p. 72-77.
Shramko, B. A. 1964. Drevneishii dereviannyi plug iz Sergeevskogo torfianika: V svyazi s problemoi vozniknoveniia pashennogo zemledeliia v Vostochnoi Evrope. Sovetskaia arkheologiia, 4, p. 84-100.
Shramko, B. A.1965. Metalevi znariaddia vyrobnytstva lisostepovoii Skifii (nozhi). In: Shramko, B. A. (ed.) Pitannia istorii narodiv SRSR. Kharkiv. 1, p. 137-152.
Shramko, B. A. 1965 Khozyaistvo lesostepnykh plemen Vostochnoi Evropy v skifskuyu epokhu. Diss. … dok. ist. nauk. Kyiv, NA IA NANU, p. 21-801.
Shramko, B. A. 1966. Novi danni pro gospodarstvo skifskoii epokhi. Visnik Kharkivskogo universitetu, 17, 1. Kharkiv, p. 73-82.
Shramko, B. A. 1969 Orudiia skifskoi epokhi dlia obrabotki zheleza. Sovetskaia arkheologiia, 3, p. 53-70.
Shramko, B. A. 1970. Ob izgotovlenii zolotykh ukrashenii remeslennikami Skifii. Sovetskaia arkheologiia, 2, p. 217-221.
Shramko, B. A. 1971a. K voprosu o znachenii kulturno-khoziaistvennykh osobennostei stepnoi i lesostepnoi Skifii. In: Problemy skifo-sarmatskoi arkheologii. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 177. Moskva, p. 92-103.
Shramko, B. A.1971b. Gospodarstvo lisostepovykh plemen na terytorii Ukrainy (VII-III st. do n. e.). Ukrainskyi istorichnyi zhurnal, 1, p. 53-61.
Shramko, B. A. 1972. Pro chas poiavi ornoho zemlerobstva na pivdni Skhidnoii Eevropy. Arheologia, 7, p. 25-35.
Shramko, B. A. 1975. Nekotoryie itogi raskopok Belskogo gorodishcha i gelono-budinskaia problema. Sovetskaia arkheologiia, 1, p. 65-85.
Shramko, B. A. 1983a. Arkhaicheskaia keramika Vostochnogo ukrepleniia Belskogo gorodishcha i problema proiskhozhdeniia ego obitatelei. Arkheologicheskii sbornik Gosudarstvennogo Ermitazha. Leningrad, 23, p. 72-92.
Shramko, B. A. 1983b. Novye nakhodki v gorode Gelone. In: Rybakov, B. A. (ex. ed.). Arkheologicheskie otkrytiia 1981 goda. Moskva: Nauka, p. 334-335.
Shramko, B. A. 1984a. Model bychei upriazhi skifskogo vremeni. In: Meliukova, A. I., Moshkova, M. G., Petrenko, V. G. (ed.). Drevnosti Evrazii v skifo-sarmatskoe vremia. Moskva: Nauka, p. 251-255.
Shramko, B. A. 1984b. Obrabotka kozhi v Skifii. In: Kovaleva, I. F. (ed.) Problemy arkheologii Podneprovia v III-I tys. do n. e. Dnepropetrovsk, p. 142-156.
Shramko, B. A., Ianushevich, Z. V. 1985. Kulturnyie rasteniia Skifii. Sovetskaia arkheologiia, 2, p. 47-64.
Shramko, B. A. 1987. Belskoe gorodishche skifskoi epokhi (gorod Gelon). Kyiv. Nauk. Dumka.
Shramko, B. A. 1988. Detali olenei upriiazhi v Skifii. Sovetskaia arkheologiia, 2, p. 233-237.
Shramko, B. A. 1999. K voprosu o bronzoliteinom proizvodstve v Skifii. In: Guliiev, V. I. (ed.). Evraziiskie drevnosti. 100 let B. N. Grakovu: arkhivnyie materialy, publikatsii, stati. Moskva, p. 318-324.
Shramko, B. A. 2000. Nekotorye voprosy razvitiia stroitelstva v Lesostepnoi Skifii. In: Krizhiczkii, S. D. (ex. ed.). Arkheologiia i drevniaia arkhitektura Levoberezhnoi Ukrainy i smezhnykh territorii: Tez. dokl. nauch. praktich. konf. Doneczk, p. 28-30.
Shramko, B. A. 2003. Dobycha zheleza v Gelone. Arkheolohichnyi litopys Livoberezhnoi Ukrainy. 2/2002 - 1/2003, p. 84-90.
Shramko, B. A., Grubnik-Buinova, L. P. 1990. Krupnyi centr bronzoliteinogo remesla v Skifii VII-III vv. do n. e. In: Diachenko, A. G. (ex. ed.). Arkheologicheskie issledovaniia v Centralnom Chernozeme v XII piatiletke: tezisy dokladov i soobshchenii. Belgorod, p. 104-106.
Shramko, B. A., Radzievskaia, V. E. 1980. Usadba s kostoreznoi masterskoi na Belskom gorodishhe. Sovetskaia arkheologiia, 4, p. 181-189.
Shramko, B. A., Petrichenko, O. M., Solntsev, L. O., Fomin, L. D. 1961. Doslidzhennia staroruskikh zaliznikh virobiv Donetskogo gorodishcha. Narysy z istorii tekhniki, 7, p. 74-87.
Shramko, B. A., Solntsev, L. A., Fomin, L. D. 1964. Tekhnika obrabotki zheleza v lesostepnoi Skifii. Sovetskaia arkheologiia, 4, p. 36-57.
Shramko, B. A., Solntsev, L. A., Fomin, L. D. 1965. Pervaia nakhodka izdeliia iz meteoritnogo zheleza v Vostochnoi Evrope. Sovetskaia arkheologiia, 4, p. 199-204.
Shramko, B. A., Solntsev, L. A., Stepanskaia,. R. B., Fomin, L. D. 1974. K voprosu o tekhnike izgotovleniia sarmatskikh mechei i kinzhalov. Sovetskaia arkheologia, 1, p. 181-190.
Shramko, B. A., Tsepkin, E. A. 1963. Rybolovstvo u zhitelei Donetskogo gorodishha v VIII-XIII vv. Sovetskaya arkheologiya, 2, p. 74-85.
Shramko, B. A., Shramko, I. B. 1995 Yamnyie syrodutnyie gorny v Skifii. In: Kadieiev, V. I. ( ex. ed.). Problemy arkheologii, drevnei i srednevekovoi istorii Ukrainy. Tez dokladov: 1-3 marta 1995 g. Kharkov, p. 58-59.
Shramko, B. A. Ianushevich, Z. V. 1985. Kulturnyie rasteniia Skifii. Sovetskaia arkheologiia, 2, p. 47-64.
Shramko, I. B. 1994a. Kuznechnoe remeslo u naseleniya skifskogo vremeni v basseinakh Vorskly i Psla. Diss. … kand. ist. nauk, Naukovii arkhiv Instituta arkheologiyi NAN Ukrayini. Kyiv, f. 12/752.
Shramko, I. B. 1994b. Kovalske remeslo u naselennia skifskoho chasu v baseinakh Vorskli ta Psla. Avtoref. dis. ... kand. ist. nauk. Kyiv.
Shramko, I. B. 1994v. Razvitie kuznechnogo remesla u plemen basseinov Vorskly i Psla v skifskuiu epokhu. Drevnosti 1994. p. 43-57.
Greene, K. 1986. The Archaeology of the Roman Economy. Berkeley and Los Angeles.
Hopkins, K. 1983. Introduction. In: Trade in the Ancient Economy. Eds. Peter Garnsey, Keith Hopkins, C.R. Whittaker. Berkeley, р. IX-XXV. (http:// ww.thefreedictionary.com/horsepower; http://www. thefreedictionary.com/manpower)/
Rostovtsev, M. I. 1941. Social and Economic History of the Hellenistic World. Oxford.
Temin, P. 2013. The Roman market economy. Princeton: NJ.
Temin, P. A. 2001. Market Economy in the Early Roman Empire. Journal of Roman Studies, 91, p. 169-181.
Shramko, B. A. 1971. Der Hakenpflug der Bronzezeit in der Ukraine (A Bronze Age Ard in the Ukraine). Tools and Tillage. Copenhagen, 1, 4, р. 223-224.
Shramko, B.A. 1973. Der Askerbau bei den Stammen Skythieus in 7-3 Jahrundert v.u.z. Slovenska archeologia, 21, 1, Bratislava, s. 147-166.
Schramko, B. A. 1992. Tilling Implements of South Eastern Europe in the Bronze Age and Early Iron Age. Tools and Tillage. Copenhagen, VII, I, р. 48-64.
Schramko, B. A. 1995. Eine Studie zum eisernen Dolch der Fruans dem grabnugel bei Gerasimovka. In: Paleometallurgie du fer et cultures. - Acted du Symposium international du Comite ponr la Siderurgie ancienne de l’Union internationale des sciences prehistoriques et protohistoriques. Belfort-Sevanans. Institut Polytechnique de Sevenans. 1-3 november 1990. Belfort; Sevanans, s. 475-480.
Valchak, S. B. 2005. Redkaia detal skifskoi uzdechki Vostochnoi Evropy. Drevnosti 2005. Kharkov, p. 322-325.
Gavryliuk, N. A. 1999. Istoriia ekonomiki Stepnoi Skifii VI-III vv. do n. e. Kyiv. IA NANU.
Gavryliuk, N. A. 2013. Ekonomika Stepnoi Skifii VI-III vv. do n. e. Kyiv: Vydavets Oleg Filiuk.
Gavryliuk, N. A. 2015. K istorii ekonomiki Olvii - istoriografiia problemy. In: Kryzhytskii, S. D. (ed.) OLBIO. In memoriam V. V. Krapivina. Arkheologiia i davnia istoriia Ukraiiny. Kyiv, 1 (14), p. 394-414.
Zadnikov, S. A. 2014. Antychnyi keramichnyi import na Bilskomu gorodyshchi skifskogo chasu. Avtoreferat dysertacii k. i. n. IA NANU. Kyiv.
Leskov, A. M. 2019. Zapiski arkheologa. Moskva: Klio.
Pelyashenko, K. Yu. 2020. Liplenyi posud skifskogo chasu naselennia Dnipro-Donetskogo Lisostepu. Kyiv; Kotelva: IA NAN Ukraiiny, IKZ Bilsk.
Skoryi, S. A. 2014. O skifologakh: uchiteliakh i kollegakh. Kyiv: Vydavets Oleg Filyuk.
Skoryi, S. A., Alekseev, A. Yu., Yablonskyi, L. T. 2011. K yubileyu Borisa Andreevicha Shramko. Rossiiskaia arkheologiia, 3, p. 185-187.
Shramko, B. A. 1949. Orudiia proizvodstva i oruzhiie saltovskoi kultury. In: Gelfenbejn, L. L. (otv. za vyp.) Piataia studencheskaia nauchnaia konferentsiia. Tezisы dokladov, 3-7 apr. Kharkov, p. 124-126.
Shramko, B. A. 1955. Arkheologicheskie issledovaniia Kharkovskogo gosudarstvennogo universiteta im. A. M. Gorkogo v Kharkovskoi i Poltavskoi oblastiiakh v 1954 g. Kharkov, Naukovii arkhiv IA NAN Ukraiini. 1954/14.
Shramko, B. A. 1954. Novyie poseleniia i zhilishcha skifskogo vremeni v basseine Severskogo Dontsa. Kratkie soobshheniya instituta istorii materialnoj kultury. Moskva, 5, p. 105-115.
Shramko, B. A. 1957. Sledy zemledelcheskogo kulta u lesostepnykh plemen Seversokgo Prichernomoria v rannem zheleznom veke. Sovetskaia arkheologiia, 1, p. 178-198.
Shramko, B. A.1961. K voprosu o tekhnike zemledeliia u plemen skifskogo vremeni v Vostochnoi Evrope. Sovetskaia arkheologiia, 1, p. 73-90.
Shramko, B. A. 1962. Novye dannye o dobychi zheleza v Skifii. Kratkie soobshheniia Instituta arkheologii AN SSSR, 91, p. 72-77.
Shramko, B. A. 1964. Drevneishii dereviannyi plug iz Sergeevskogo torfianika: V svyazi s problemoi vozniknoveniia pashennogo zemledeliia v Vostochnoi Evrope. Sovetskaia arkheologiia, 4, p. 84-100.
Shramko, B. A.1965. Metalevi znariaddia vyrobnytstva lisostepovoii Skifii (nozhi). In: Shramko, B. A. (ed.) Pitannia istorii narodiv SRSR. Kharkiv. 1, p. 137-152.
Shramko, B. A. 1965 Khozyaistvo lesostepnykh plemen Vostochnoi Evropy v skifskuyu epokhu. Diss. … dok. ist. nauk. Kyiv, NA IA NANU, p. 21-801.
Shramko, B. A. 1966. Novi danni pro gospodarstvo skifskoii epokhi. Visnik Kharkivskogo universitetu, 17, 1. Kharkiv, p. 73-82.
Shramko, B. A. 1969 Orudiia skifskoi epokhi dlia obrabotki zheleza. Sovetskaia arkheologiia, 3, p. 53-70.
Shramko, B. A. 1970. Ob izgotovlenii zolotykh ukrashenii remeslennikami Skifii. Sovetskaia arkheologiia, 2, p. 217-221.
Shramko, B. A. 1971a. K voprosu o znachenii kulturno-khoziaistvennykh osobennostei stepnoi i lesostepnoi Skifii. In: Problemy skifo-sarmatskoi arkheologii. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 177. Moskva, p. 92-103.
Shramko, B. A.1971b. Gospodarstvo lisostepovykh plemen na terytorii Ukrainy (VII-III st. do n. e.). Ukrainskyi istorichnyi zhurnal, 1, p. 53-61.
Shramko, B. A. 1972. Pro chas poiavi ornoho zemlerobstva na pivdni Skhidnoii Eevropy. Arheologia, 7, p. 25-35.
Shramko, B. A. 1975. Nekotoryie itogi raskopok Belskogo gorodishcha i gelono-budinskaia problema. Sovetskaia arkheologiia, 1, p. 65-85.
Shramko, B. A. 1983a. Arkhaicheskaia keramika Vostochnogo ukrepleniia Belskogo gorodishcha i problema proiskhozhdeniia ego obitatelei. Arkheologicheskii sbornik Gosudarstvennogo Ermitazha. Leningrad, 23, p. 72-92.
Shramko, B. A. 1983b. Novye nakhodki v gorode Gelone. In: Rybakov, B. A. (ex. ed.). Arkheologicheskie otkrytiia 1981 goda. Moskva: Nauka, p. 334-335.
Shramko, B. A. 1984a. Model bychei upriazhi skifskogo vremeni. In: Meliukova, A. I., Moshkova, M. G., Petrenko, V. G. (ed.). Drevnosti Evrazii v skifo-sarmatskoe vremia. Moskva: Nauka, p. 251-255.
Shramko, B. A. 1984b. Obrabotka kozhi v Skifii. In: Kovaleva, I. F. (ed.) Problemy arkheologii Podneprovia v III-I tys. do n. e. Dnepropetrovsk, p. 142-156.
Shramko, B. A., Ianushevich, Z. V. 1985. Kulturnyie rasteniia Skifii. Sovetskaia arkheologiia, 2, p. 47-64.
Shramko, B. A. 1987. Belskoe gorodishche skifskoi epokhi (gorod Gelon). Kyiv. Nauk. Dumka.
Shramko, B. A. 1988. Detali olenei upriiazhi v Skifii. Sovetskaia arkheologiia, 2, p. 233-237.
Shramko, B. A. 1999. K voprosu o bronzoliteinom proizvodstve v Skifii. In: Guliiev, V. I. (ed.). Evraziiskie drevnosti. 100 let B. N. Grakovu: arkhivnyie materialy, publikatsii, stati. Moskva, p. 318-324.
Shramko, B. A. 2000. Nekotorye voprosy razvitiia stroitelstva v Lesostepnoi Skifii. In: Krizhiczkii, S. D. (ex. ed.). Arkheologiia i drevniaia arkhitektura Levoberezhnoi Ukrainy i smezhnykh territorii: Tez. dokl. nauch. praktich. konf. Doneczk, p. 28-30.
Shramko, B. A. 2003. Dobycha zheleza v Gelone. Arkheolohichnyi litopys Livoberezhnoi Ukrainy. 2/2002 - 1/2003, p. 84-90.
Shramko, B. A., Grubnik-Buinova, L. P. 1990. Krupnyi centr bronzoliteinogo remesla v Skifii VII-III vv. do n. e. In: Diachenko, A. G. (ex. ed.). Arkheologicheskie issledovaniia v Centralnom Chernozeme v XII piatiletke: tezisy dokladov i soobshchenii. Belgorod, p. 104-106.
Shramko, B. A., Radzievskaia, V. E. 1980. Usadba s kostoreznoi masterskoi na Belskom gorodishhe. Sovetskaia arkheologiia, 4, p. 181-189.
Shramko, B. A., Petrichenko, O. M., Solntsev, L. O., Fomin, L. D. 1961. Doslidzhennia staroruskikh zaliznikh virobiv Donetskogo gorodishcha. Narysy z istorii tekhniki, 7, p. 74-87.
Shramko, B. A., Solntsev, L. A., Fomin, L. D. 1964. Tekhnika obrabotki zheleza v lesostepnoi Skifii. Sovetskaia arkheologiia, 4, p. 36-57.
Shramko, B. A., Solntsev, L. A., Fomin, L. D. 1965. Pervaia nakhodka izdeliia iz meteoritnogo zheleza v Vostochnoi Evrope. Sovetskaia arkheologiia, 4, p. 199-204.
Shramko, B. A., Solntsev, L. A., Stepanskaia,. R. B., Fomin, L. D. 1974. K voprosu o tekhnike izgotovleniia sarmatskikh mechei i kinzhalov. Sovetskaia arkheologia, 1, p. 181-190.
Shramko, B. A., Tsepkin, E. A. 1963. Rybolovstvo u zhitelei Donetskogo gorodishha v VIII-XIII vv. Sovetskaya arkheologiya, 2, p. 74-85.
Shramko, B. A., Shramko, I. B. 1995 Yamnyie syrodutnyie gorny v Skifii. In: Kadieiev, V. I. ( ex. ed.). Problemy arkheologii, drevnei i srednevekovoi istorii Ukrainy. Tez dokladov: 1-3 marta 1995 g. Kharkov, p. 58-59.
Shramko, B. A. Ianushevich, Z. V. 1985. Kulturnyie rasteniia Skifii. Sovetskaia arkheologiia, 2, p. 47-64.
Shramko, I. B. 1994a. Kuznechnoe remeslo u naseleniya skifskogo vremeni v basseinakh Vorskly i Psla. Diss. … kand. ist. nauk, Naukovii arkhiv Instituta arkheologiyi NAN Ukrayini. Kyiv, f. 12/752.
Shramko, I. B. 1994b. Kovalske remeslo u naselennia skifskoho chasu v baseinakh Vorskli ta Psla. Avtoref. dis. ... kand. ist. nauk. Kyiv.
Shramko, I. B. 1994v. Razvitie kuznechnogo remesla u plemen basseinov Vorskly i Psla v skifskuiu epokhu. Drevnosti 1994. p. 43-57.
Greene, K. 1986. The Archaeology of the Roman Economy. Berkeley and Los Angeles.
Hopkins, K. 1983. Introduction. In: Trade in the Ancient Economy. Eds. Peter Garnsey, Keith Hopkins, C.R. Whittaker. Berkeley, р. IX-XXV. (http:// ww.thefreedictionary.com/horsepower; http://www. thefreedictionary.com/manpower)/
Rostovtsev, M. I. 1941. Social and Economic History of the Hellenistic World. Oxford.
Temin, P. 2013. The Roman market economy. Princeton: NJ.
Temin, P. A. 2001. Market Economy in the Early Roman Empire. Journal of Roman Studies, 91, p. 169-181.
Shramko, B. A. 1971. Der Hakenpflug der Bronzezeit in der Ukraine (A Bronze Age Ard in the Ukraine). Tools and Tillage. Copenhagen, 1, 4, р. 223-224.
Shramko, B.A. 1973. Der Askerbau bei den Stammen Skythieus in 7-3 Jahrundert v.u.z. Slovenska archeologia, 21, 1, Bratislava, s. 147-166.
Schramko, B. A. 1992. Tilling Implements of South Eastern Europe in the Bronze Age and Early Iron Age. Tools and Tillage. Copenhagen, VII, I, р. 48-64.
Schramko, B. A. 1995. Eine Studie zum eisernen Dolch der Fruans dem grabnugel bei Gerasimovka. In: Paleometallurgie du fer et cultures. - Acted du Symposium international du Comite ponr la Siderurgie ancienne de l’Union internationale des sciences prehistoriques et protohistoriques. Belfort-Sevanans. Institut Polytechnique de Sevenans. 1-3 november 1990. Belfort; Sevanans, s. 475-480.
Переглядів анотації: 474 Завантажень PDF: 417
Опубліковано
2021-03-23
Номер
Розділ
Iсторiя науки
