Зооморфнi зображення з трипiльських поселень етапу ВII Середнього Побужжя
Ключові слова:
трипільська культура етапу ВІІ, Середнє Побужжя, поселення, зооморфна пластика, бовид/овид, стилізація, ритуал, культ
Анотація
Статтю присвячено комплексному аналізу зооморфних зображень із трипільських пам’яток етапу ВІІ Середнього Побужжя та встановленню їхніх особливостей. Подано детальний опис зооморфної пластики, моделей жител і посуду, яким притаманні риси тварин. Розглянуто можливі варіанти використання зооморфних зображень у трипільській обрядовості.
Посилання
Balabina, V. I. 1990. Zoomorfnaia plastika kultury Tripoliie: Avtoref. diss. … kand. ist. nauk. Institut arkheologii AN SSSR.
Balabina, V. I. 1997. Figurki zhivotnykh i ikh simvolika na sosudakh kak otrazhenie odnoi iz znakovykh sistem drevnikh zemledeltsev Evropy. Rossiiskaia arkheologiia, 2, p. 29-34.
Balabina, V. I. 1998. Figurki zhivotnykh v plastike Kukuteni-Tripolia. Moskva: Nauka.
Bibikov, S. M. 1989. Theriomorphic images in ornamentics of Tripolie (Tripolie ‛animalistic style’). Arheologia, 2, p. 6-11.
Burdo, N. B. 1989. Aleksandrovskaia gruppa rannetripolskikh pamiatnikov. In: Patokova, E. F. i dr. Pamiatniki tripolskoi kultury v Severo-Zapadnom Prichernomore. Kyiv: Naukova dumka, p. 5-29.
Burdo, N. B. 2004. Sakralnyi svit trypilskoi tsyvilizatsii. In: Videiko, M. Yu. (ed.). Entsyklopediia trypilskoi tsyvilizatsii. T. 1. Kyiv: [b. v.], p. 344-419.
Hamchenko, S. 1926. Sposterezhennia nad danymy doslidiv Trypilskoi kultury 1909-1913 rr. In: Kozlovska, V., Kurinnyi, P. (eds.). Trypilska kultura na Ukraini. I. Kyiv: Drukarnia UAN, p. 31-42.
Gusev, S. O. 1995a. Trypolian settlements near Nemirov. Arheologia, 3, p. 73-80.
Gusev, S. O. 1995b. Concerning the problem on a wheel in Trypolian culture. Arheologia, 1, p. 69-74.
Gusev, S. A. 1998. K voprosu o transportnykh sredstvakh tripolskoi kultury. Rossiiskaia arkheologiia, 1, p. 15-28.
Dumitresku, V. 1984. Iskusstvo kultury Kukuten. Rumynskaia literatura, 9, p. 34-61.
Zbenovich, V. G. 1980. Poselenie Bernashevka na Dnestre. (K proiskhozhdeniiu tripolskoi kultury). Kyiv: Naukova dumka.
Zelenin, D. K. 1991. Vostochnoslavianskaia etnografiia. Moskva: Nauka. Glavnaia redaktsiia vostochnoi literatury.
Klochko, V. I. (ed.). 2004. Kolektsiia predmetiv starovyny rodyny Platonovykh i Tarut. Kataloh. Kyiv: Ukrpolihrafmedia.
Kosakivskyi, V. A. 1993. Piznotrypilske poselennia Chechelnyk na Pobuzhzhi. In: Kosakivskyi, V. A. (ed.). Podilska starovyna. Vinnytsia: (b. v.), p. 97-108.
Kosakivskyi, V. A., Rud, V. S. 2009. Doslidzhennia zhytla trypilskoi kultury na poselenni v s. Busha. In: Vasilev, S. A., Kulakovskaia, L. V. (eds.). S. N. Bibikov i pervobytnaia arkheologiia: materialy mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii, posviashchennoi 100-letiiu so dnia rozhdeniia S. N. Bibikova. Sankt-Peterburg, p. 336-343.
Kruts, V. A. 1977. Pozdnetripolskie pamiatniki Srednego Podneprovia. Kyiv: Naukova dumka.
Kruts, V. O., Ryzhov, S. M. 1985. Fazy rozvytku pamiatok tomashivsko-sushkivskoi hrupy. Arheologia, 51, p. 45-56.
Makarevych, M. L. 1952. Trypilske poselennia bilia s. Pavolochi. Arkheolohichni pamiatky, 4, p. 96-103.
Ovchynnykov, E. V. 2018. Plastyka z trypilskyh poselen Kanivskoho Podniprovia: novi nadkhodzhennia. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 3 (28), p. 93-108.
Passek, T. S. 1949. Periodizatsiia tripolskikh poselenii. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 10.
Polishchuk, L. Yu. 1989. Pamiatniki razvitogo Tripolia. In: Patokova, E. F. i dr. Pamiatniki tripolskoi kultury v Severo-Zapadnom Prichernomore. Kyiv: Naukova dumka, p. 30-49.
Popova, T. A. 1970. Zoomorfnaia plastika tripolskogo poseleniia Polivanov Yar. Kratkie soobshcheniia Instituta arkheologii, 123, p. 8-14.
Popova, T. A. 2003. Mnogosloinoe poselenie Polivanov Yar. K evoliutsii tripolskoi kultury v Srednem Podnestrove. Sankt-Peterburg.
Ryzhov, S. M. 2003. Trypilski pamiatky petrenskoi lokalnoi hrupy Podillia. In: Korvin-Piotrovskyi, O. H. (ed.). Trypilski poselennia-hihanty: Materialy mizhnarodnoi konferentsii. Kyiv: Korvin-Press, p. 140-145.
Skakun, N. N., Starkova, E. G. 2003. Osobennosti keramicheskogo kompleksa tripolskogo poseleniia Bodaki. In: Korvin-Piotrovskyi, O. H. (ed.). Trypilski poselennia-hihanty: Materialy mizhnarodnoi konferentsii. Kyiv: Korvin-Press, p. 148-160.
Telehin, D. Ya. (ed.). 1971. Arkheolohiia Ukrainskoi RSR. U 3-kh t. T. I. Kyiv: Naukova dumka.
Khavliuk, P. I. 1959. Novyie dannyie o kultovykh izobrazheniiakh v Tripoliie. Sovetskaia arkheologiia, 3, p. 206-208.
Tsvek, E. V., Movchan, I. I. 2009. Grebeni na Dnepre - poselenie tripolskoi obshchnosti (issledovateli i problemy). In: Vasiliev, S. A., Kulakovskaia, L. V. (eds.). S. N. Bibikov i pervobytnaia arkheologiia: materialy mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii, posviashchennoi 100-letiiu so dnia rozhdeniia S. N. Bibikova. Sankt-Peterburg, p. 277-288.
Chernysh, E. K. 1970. Tripolskoie poselenie Soroki-Ozero. Kratkie soobshcheniia Instituta arkheologii, 123, p. 77-83.
Chernysh, E. K. 1982. Eneolit Pravoberezhnoi Ukrainy i Moldavii. In: Masson, V. M., Merpert, N. Ya. (eds.). Arkheologiia SSSR s drevneishikh vremen do srednevekovia. T. 4: Eneolit SSSR. Moskva: Nauka, p. 166-320.
Shmaglii, N. M., Ryzhov, S. N., Shumova, V. A. 1978. Otchet o raskopkakh tripolskogo poseleniia u s. Konovka, ur. Putsita (Kelmenetskogo raiona Chernovitskoi obl. v 1978 g.). Naukovyi arkhiv Instytutu arkheolohii NAN Ukrainy, f. ek. 1978/30s.
Shmahlii, M. M., Ryzhov, S. M., Dudkin, V. P. 1985. Trypilske poselennia Konovka v Serednomu Podnistrovii. Arheologia, 52, p. 42-52.
Dumitrescu, H. 1968. Unmodéle de sanctnaire dé couvert dans la station éneolithique de Cǎscioarele. Dacia, 12, p. 387-394.
Kalicz, N. 1970. Clay Gods: The Neolithic Period and Copper Age in Hungary. Budapest: Corvina Press, 1970.
Mellaart, J. 1967. Çatal Hüyük. A Neolithic Town in Anatolia. London: Thames & Hudson.
Balabina, V. I. 1997. Figurki zhivotnykh i ikh simvolika na sosudakh kak otrazhenie odnoi iz znakovykh sistem drevnikh zemledeltsev Evropy. Rossiiskaia arkheologiia, 2, p. 29-34.
Balabina, V. I. 1998. Figurki zhivotnykh v plastike Kukuteni-Tripolia. Moskva: Nauka.
Bibikov, S. M. 1989. Theriomorphic images in ornamentics of Tripolie (Tripolie ‛animalistic style’). Arheologia, 2, p. 6-11.
Burdo, N. B. 1989. Aleksandrovskaia gruppa rannetripolskikh pamiatnikov. In: Patokova, E. F. i dr. Pamiatniki tripolskoi kultury v Severo-Zapadnom Prichernomore. Kyiv: Naukova dumka, p. 5-29.
Burdo, N. B. 2004. Sakralnyi svit trypilskoi tsyvilizatsii. In: Videiko, M. Yu. (ed.). Entsyklopediia trypilskoi tsyvilizatsii. T. 1. Kyiv: [b. v.], p. 344-419.
Hamchenko, S. 1926. Sposterezhennia nad danymy doslidiv Trypilskoi kultury 1909-1913 rr. In: Kozlovska, V., Kurinnyi, P. (eds.). Trypilska kultura na Ukraini. I. Kyiv: Drukarnia UAN, p. 31-42.
Gusev, S. O. 1995a. Trypolian settlements near Nemirov. Arheologia, 3, p. 73-80.
Gusev, S. O. 1995b. Concerning the problem on a wheel in Trypolian culture. Arheologia, 1, p. 69-74.
Gusev, S. A. 1998. K voprosu o transportnykh sredstvakh tripolskoi kultury. Rossiiskaia arkheologiia, 1, p. 15-28.
Dumitresku, V. 1984. Iskusstvo kultury Kukuten. Rumynskaia literatura, 9, p. 34-61.
Zbenovich, V. G. 1980. Poselenie Bernashevka na Dnestre. (K proiskhozhdeniiu tripolskoi kultury). Kyiv: Naukova dumka.
Zelenin, D. K. 1991. Vostochnoslavianskaia etnografiia. Moskva: Nauka. Glavnaia redaktsiia vostochnoi literatury.
Klochko, V. I. (ed.). 2004. Kolektsiia predmetiv starovyny rodyny Platonovykh i Tarut. Kataloh. Kyiv: Ukrpolihrafmedia.
Kosakivskyi, V. A. 1993. Piznotrypilske poselennia Chechelnyk na Pobuzhzhi. In: Kosakivskyi, V. A. (ed.). Podilska starovyna. Vinnytsia: (b. v.), p. 97-108.
Kosakivskyi, V. A., Rud, V. S. 2009. Doslidzhennia zhytla trypilskoi kultury na poselenni v s. Busha. In: Vasilev, S. A., Kulakovskaia, L. V. (eds.). S. N. Bibikov i pervobytnaia arkheologiia: materialy mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii, posviashchennoi 100-letiiu so dnia rozhdeniia S. N. Bibikova. Sankt-Peterburg, p. 336-343.
Kruts, V. A. 1977. Pozdnetripolskie pamiatniki Srednego Podneprovia. Kyiv: Naukova dumka.
Kruts, V. O., Ryzhov, S. M. 1985. Fazy rozvytku pamiatok tomashivsko-sushkivskoi hrupy. Arheologia, 51, p. 45-56.
Makarevych, M. L. 1952. Trypilske poselennia bilia s. Pavolochi. Arkheolohichni pamiatky, 4, p. 96-103.
Ovchynnykov, E. V. 2018. Plastyka z trypilskyh poselen Kanivskoho Podniprovia: novi nadkhodzhennia. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 3 (28), p. 93-108.
Passek, T. S. 1949. Periodizatsiia tripolskikh poselenii. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 10.
Polishchuk, L. Yu. 1989. Pamiatniki razvitogo Tripolia. In: Patokova, E. F. i dr. Pamiatniki tripolskoi kultury v Severo-Zapadnom Prichernomore. Kyiv: Naukova dumka, p. 30-49.
Popova, T. A. 1970. Zoomorfnaia plastika tripolskogo poseleniia Polivanov Yar. Kratkie soobshcheniia Instituta arkheologii, 123, p. 8-14.
Popova, T. A. 2003. Mnogosloinoe poselenie Polivanov Yar. K evoliutsii tripolskoi kultury v Srednem Podnestrove. Sankt-Peterburg.
Ryzhov, S. M. 2003. Trypilski pamiatky petrenskoi lokalnoi hrupy Podillia. In: Korvin-Piotrovskyi, O. H. (ed.). Trypilski poselennia-hihanty: Materialy mizhnarodnoi konferentsii. Kyiv: Korvin-Press, p. 140-145.
Skakun, N. N., Starkova, E. G. 2003. Osobennosti keramicheskogo kompleksa tripolskogo poseleniia Bodaki. In: Korvin-Piotrovskyi, O. H. (ed.). Trypilski poselennia-hihanty: Materialy mizhnarodnoi konferentsii. Kyiv: Korvin-Press, p. 148-160.
Telehin, D. Ya. (ed.). 1971. Arkheolohiia Ukrainskoi RSR. U 3-kh t. T. I. Kyiv: Naukova dumka.
Khavliuk, P. I. 1959. Novyie dannyie o kultovykh izobrazheniiakh v Tripoliie. Sovetskaia arkheologiia, 3, p. 206-208.
Tsvek, E. V., Movchan, I. I. 2009. Grebeni na Dnepre - poselenie tripolskoi obshchnosti (issledovateli i problemy). In: Vasiliev, S. A., Kulakovskaia, L. V. (eds.). S. N. Bibikov i pervobytnaia arkheologiia: materialy mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii, posviashchennoi 100-letiiu so dnia rozhdeniia S. N. Bibikova. Sankt-Peterburg, p. 277-288.
Chernysh, E. K. 1970. Tripolskoie poselenie Soroki-Ozero. Kratkie soobshcheniia Instituta arkheologii, 123, p. 77-83.
Chernysh, E. K. 1982. Eneolit Pravoberezhnoi Ukrainy i Moldavii. In: Masson, V. M., Merpert, N. Ya. (eds.). Arkheologiia SSSR s drevneishikh vremen do srednevekovia. T. 4: Eneolit SSSR. Moskva: Nauka, p. 166-320.
Shmaglii, N. M., Ryzhov, S. N., Shumova, V. A. 1978. Otchet o raskopkakh tripolskogo poseleniia u s. Konovka, ur. Putsita (Kelmenetskogo raiona Chernovitskoi obl. v 1978 g.). Naukovyi arkhiv Instytutu arkheolohii NAN Ukrainy, f. ek. 1978/30s.
Shmahlii, M. M., Ryzhov, S. M., Dudkin, V. P. 1985. Trypilske poselennia Konovka v Serednomu Podnistrovii. Arheologia, 52, p. 42-52.
Dumitrescu, H. 1968. Unmodéle de sanctnaire dé couvert dans la station éneolithique de Cǎscioarele. Dacia, 12, p. 387-394.
Kalicz, N. 1970. Clay Gods: The Neolithic Period and Copper Age in Hungary. Budapest: Corvina Press, 1970.
Mellaart, J. 1967. Çatal Hüyük. A Neolithic Town in Anatolia. London: Thames & Hudson.
Переглядів анотації: 482 Завантажень PDF: 346
Опубліковано
2021-09-23
Номер
Розділ
Статті
