«Плетiнка» на литовських i литовсько-руських монетах ХIV ст.
Ключові слова:
Золота Орда, Ольгерд, Київ, монети, «плетінка», срібло, «тамга»
Анотація
У статті проаналізовано зображення «плетінки» на відомих типах литовських, київських та золотоординських монет ХІV ст. Ії поява на монетах пов’язується з усталеними нормами збору податків на більшій частині Великого князівства Литовського і Руського, а також із джерелом срібла для виробництва власних монет і злитків.
Посилання
Abzalov, L. F. 2011. Khanskie pistsy. Iz istorii stanovleniia i razvitiia kanceliarskoi sluzhby khanov Zolotoi Ordy. Kazan: Izd-vo ‛Iaz’.
Aleksandrov, M. M. 2011. Velikoe kniazhestvo Litovskoie i Orda. Aktualnyie problemy otechestvennoi istorii. Seriia: Istoriia. Politologiia. Ekonomika. Informatika, 19 (114), 20, p. 99-105.
Andreev, N. Yu. Vliianie nalogovogo prava mongolskoi imperii na russkoie gosudarstvo i pravo. Vestnik Voronezhskogo Gosudarstvennogo universiteta. Seriia: Pravo, 2, p. 104-109.
Antonovich, V. B. 1878. O novonaidennykh serebrianykh monetakh s imenem Vladimira. Trudy III Arkheologicheskogo sezda. Vol. ІІ, p. 151-157.
Arcibashev, N. O. 1824. O drevnikh Ruskikh dengakh. Zapiski i trudy Obshchestva istorii v Imperatorskom Moskovskom universitete, p. 116-123.
Babaian, L. O. 1969. Socialno-ekonomicheskaia i politicheskaia istoriia Armenii v XIII-XIV vekah. Moskva.
Banzarov, D. 1850. Paize ili metallicheskie doshchechki s poveleniiami mongolskih khanov. Zapiski Sanktpeterburgskogo arkheologichesko-numizmaticheskogo obshchestva, ІІ, 1, p. 72-98.
Bareisha, Yu. 2010. Ob odnoi unikalnoi monete Velikogo kniazhestva Litovskogo. In: Grimalauskaite, D., Deveikienl, N., Siniiuk, I. (ed.). Mezhdunarodnaia numizmaticheskaia konferentsiia posviaschennaia 150-letiiu Nacionalnogo muzeia Litvy. Vilnius, 26-28 aprelia 2006 g., Vilnius: Nacionalnyi muzeii Litvy, p. 201-209.
Bahrushin, P. V. (ed.). 1950. Duhovnyie i dogovornyie gramoty velikih i udelnykh kniazei XIV-XV vv. Moskva; Leningrad: Izd-vo AN SSSR.
Berezhkov, M. 1894. Krymskiia shertnyia gramoty. Kyiv: Tipografiia G. T. Korchak-Novickago.
Bіеlіаеva, P. O., Kubyshev, A. І. 1995. Poselennііa Dneprovskogo Lіvoberezhzhіа X-XV st. Kyiv: Naukova dumka.
Bokіi, N., Kozir, І. 2005. Kompleks zolotoordynskoho chasu bіlia p. Torhovytsia na Kіrovohradshchynі (poperednia publіkacіia). In: Shabuldo, F. M. (ed.). Sinovodska problema u novіtnіkh doslіdzhenniakh. Kyiv: Іnstitut іstorіi Ukraini NAN Ukraini, p. 41-83.
Borovik, T. D. 2012. Pokhovannia 241 mohylnyka zolotoordynskoho chasu na Kіrovogradshchynі. Arheologia, 4, p. 91-94.
Budagov, L. 1869. Sravnitelnyi slovar turecko-tatarskikh narechii. S-Peterburg: Tipografiia Imperatorskoi Akademii nauk.
Bulahovskii, L. A.1958. Istoricheskiie kommentarii k russkomu literaturnomu iazyku. Kyiv: Gosudarstvennoe uchebno-pedagogicheskoe izdatelstvo ‛Radianska shkola’.
Vashari, I. 2001. Zhalovanniie gramoty Dzhuchieva Ulusa, dannyie italianskim gorodam Kafa i Tana. In: Usmanov, M. A. (ed.). Istochnikovedenie istorii Ulusa Dzhuchi (Zolotoi Ordy). Ot Kalki do Astrahani. 1223-1556. Kazan, p. 193-206.
Vaschuk, D. 2009. ‛Abihmo derzhali ih podl prava ih zemli’. (Naselennia Kiivshchyny ta Volynі і velykokniazіvska vlada v XV-XVI st.). Kyiv: Іnstytut іstorіi Ukraini NAN Ukraini.
Vernadskii, G. V. 2000. Mongoly i Rus. http://gumilevica.kulichki.net/VGV/index.html1953
Volkaite-Kulikauskene, R., Luhtan, A. 1981. Redkie monety iz Vostochnoi Litvy. Sovetskaia arkheologiia, 4, p. 265-270.
Gagemeister, Yu. A. 1833. Roziskanii o finansakh Drevnei Rossii. Sankt-Peterburg: Pri Imperatorskoi Akademii Nauk.
Gaidukov, P. G. 2006. Russkie poludengi, chetveretcy i polushki. Moskva: Paleograf.
Galenko, O. 2005. Zolota Orda u bytvі bіlia Synіh Vod 1362 r. In: Shabuldo, F. M. (ed.). Synovodska problema u novіtnіkh doslіdzhenniakh. Kyiv: Іnstitut іstorіi NAN Ukraini, p. 129-159.
Goncharov, E. Yu. 2002. Chto takoe zolotoordynskie dengi i otkuda vzialis russkie ‛dengi’. In: Melnikova, A. P. (ed.). Desiataia Vserossiiskaia Numizmaticheskaia konferenciia. Pskov 15-20 aprelia 2002 g. Tezisy dokladov i soobshchenii. Moskva: Gosudarstvennyi Istoricheskii, p. 155-157.
Goncharov, E. Yu. 2015a. Tamgi emirov na pulah ulusa dzhuchidov XIV-XV vv. (Postanovka voprosa). In: Zaharov, E. V. (ed.). Numizmaticheskie chteniia Gosudarstvennogo istoricheskogo muzeia 2015 goda. Moskva: Gosudarstvennyi istoricheskii muzei, p. 93-97.
Goncharov, E. Yu. 2015b. Put deneg: Iran-Zolotaia Orda-Rus (XIV-XV vv.). Dengi i kredit, 2, p. 1-4.
Goncharov, E. Yu. 2016. Novye tipy pulov 760-h g. h. Syrdaria i Krym. In: Zaharov, E. V. (ed.). Numizmaticheskie chteniia Gosudarstvennogo istoricheskogo muzeia 2015 goda. Moskva: Gosudarstvennyi istoricheskii muzei, p. 43-47.
Goncharov, E. Yu.,Trostianskii, O. V. 2012. Znaki sobstvennosti na Monetah litovsko-russkogo pogranichia. Prichiny poiavleniia In: Mezhdunarodnaia numizmaticheskaia konferenciia. Tezisy dokladov. Vilnius, 23-25 maia 2012 g. Vilnius: Nacionalnyi muzei Litvy, p. 129-132.
Grekov, I. B. 1975. Vostochnaia Evropa i upadok Zolotoi Ordy (na rubezhe XIV-XV vv.). Moskva: Nauka.
Grekov, B. D., Yakubovskii, A. Yu. 1950. Zolotaia Orda i ee padenie. Moskva; Leningrad: Izd-vo AN SSSR.
Grigorev, V. V.1850. Opisanie klada iz zolotoordynskikh monet, naidennogo bliz razvalin Saraia. Zapiski Arkheologichesko-numizmaticheskogo obshchestva. Vol. ІІ (1), p. 1-63.
Grimalauskaite, D. 2001. Monety Velikogo kniazhestva Litovskogo konca XIV v. so zverem i legendoi. In: Kalinin, V. A. (ed.). Deviataia Vserossiiskaia numizmaticheskaia konferenciia. Velikii Novgorod 16-21 aprelia 2001 g. Tezisy dokladov i soobshchenii. Sankt-Peterburg: Izd-vo Gosudarstvennogo Ermitazha, p. 120-123.
Grimalauskaite, D. 2006. Monety Velikogo kniazhestva Litovskogo v svete novykh otkrytii: Litva (konec XX - nachalo XXІ v.). In: Zaicev, V. V. (ed.). Srednevekovaiia numizmatika Vostochnoi Evropy. Numizmaticheski sbornik. Moskva: Drevnehranilishche, 1, p. 137-161.
Guleckii, D. 2014. K voprosu o zaimstvovanii motivov oformleniia srednevekovykh monet v Vostochnoi Evrope, Bankaўskі vesnіk, sakavіk, p. 18-19.
Guleckі, D., Gramyka, A., Kryvaruchka, A. 2007. Manety Belarusі (da 1707 goda). Іzroi-Magduclit. Mіnsk: І. P Logvіnaў, 2007.
Dobrodomov, I. G. 1981. Iz istorii izucheniia tiurkizmov russkogo yazyka. Tiurkologicheskii sbornik. Moskva: Nauka, p. 90-108.
Egorov, V. L. 1985. Istoricheskaia geografiia Zolotoi Ordy. Moskva: Nauka.
Efimenko, A. 1903. Litovsko-russkie danniki i ih dani. Zhurnal Ministerstva narodnogo prosveshcheniia, CCCXXXXV, ianvar, p. 106-119.
Elnikov, M. 2008. Zolotoordynskі chasy na ukrainskikh zemliakh. Kyiv: Nash chas.
Zraziuk, Z. A., Strokova, L. V., Hromov, K. K. 2007. Monetno-veshchevoi klad tretei chetverti XIV veka iz p. Vasilicy, Cherkasskogo raiona Cherkasskoi oblasti (monetnaia chast). In: Hromov, K. K. (ed.). Monety dzhuchidov i sopredelnykh gosudarstv v XIII-XV vv. II. Kyiv: Kupola, p. 118-127.
Zraziuk, Z., Hromov, K. 2007. Borshchevskii klad. In: Hromov, K. K. (ed.). Monety dzhuchidov i sopredelnyh gosudarstv v XIII-XV vv. II. Kyiv: Kupola, p. 99-117.
Ivanauskas, E. 2010. Provolochnyie monety Velikogo kniazhestva Litovskogo 14-15 vekov: novyie nahodki. In: Grimalauskiate, D., Deveikienl, N., Siniiuk, I. (ed.). Mezhdunarodnaia numizmaticheskaia konferenciia posviashchennaia 150-letiiu Nacionalnogo muzeia Litvy. Vilnius, 26-28 aprelia 2006 g, Vilnius: Nacionalnyi muzei Litvy, p. 195-200.
Illin, A. A. 1940. Klassifikaciia russkikh udelnykh monet. Leningrad: Gosudarstvennyi Ermitazh.
Inostrancev, K. 1907-1908. K voprosu ‛o basme’. Zapiski Vostochnogo otdeleniia Imperatorskogo russkogo arkheologicheskogo obshchestva, XVIII, p. 0172-0179.
Kamalov, I 2016. Zolotaia Orda i russkii ulus (tatarskoie vliianie na Rossiiu). Kazan: Institut istorii im. Sh. Mardzhani.
Kashtanov, P. M. 1988. Finansy srednevekovoi Rusi. Moskva: Nauka.
Kizilov, Yu. A. 1984. Zemli i narody Rossii v XIII-XV vv. Moskva.
Klaviho, Rui Gonsales de. 1990. Dnevnik puteshestviia v Samarkand ko dvoru Timura (1403-1406). Moskva: Nauka. Glavnaia redakciia vostochnoi literatury.
Klokov, V. B., Lebedev, V. P. 2000. Dzchuchidskie monety s Vodianskogo gorodishcha. In: Evglevskii, A. V. (ed.). Stepi Evropy v epohu, srednevekovia. Vol. 1, Doneck: Izd-vo Doneckogo gosudarstvennogo universiteta, p. 303-344.
Kotliar, N. F. 1971. Monety Vladimira Olgerdovicha. Numizmatika i sfragistika, 4, p. 42-67.
Kuzmin, A. V. 2007. Vladimir (Vasilii) Olgerdovich. In: Patriarkh Moskovskii i vseia Rusi Kirill (ed.). Pravoslavnaia Enciklopediia. Cerkovno-nauchnyi centr ‛Pravoslavnaia Enciklopediia’, p. 688-690.
Kulpin, E. P. 1998. Zolotaia Orda (Problemy genezisa Rossiiskogo gosudarstva). Socioestestvennaia istoriia. Genezis krizisov prirody i obshchestva v Rossii, XI. Moskva: Izd-vo Moskovskii licei.
Kurat, A. K. 2014. Sobranie sochinenii. Kniga 1. Yarlyki i bitiki khanov Zolotoi Ordy, Kryma i Turkestana v arkhive muzeia dvorca Topkany. Kazan: Institut istorii im. Sh. Mardzhani AN RT.
Lebedev, V., Klokov, V. 2001. Monety s yugo-vostochnykh okrain Saraia. Tatar arkheologiiase, 1-2 (8-9), p. 19-46.
Lebedev, V. P., Smirnov, V. V. 2005. Novosaraiskie puly s cvetochnoi rozetkoi iz Kryma i Azova. In: Petrov, P. N. (ed.). Monety i denezhnoe obrashcheniie v mongolskikh gosudarstvakh XІІІ-XV vekov. Trudy ІІІ mezhdunarodnoi numizmaticheskoi konferentsii. Staryi Krym, 3-9 oktiabria 2004. Moskva: Numizmaticheskaia Literatura, p. 24-30.
Likhachev, N. P. 1930. Materialy dlia istorii vizantiiskoi i russkoi sfragistiki. Trudy Muzeia paleografii AN SSSR, 2.
Melnikova, A. P. 1989. Russkie monety ot Ivana Groznogo do Petra Pervogo. Moskva: Finansy i statistika.
Osokin, E. 1850. Vnutrennie tamozhennye poshliny v Rossii. Kazan.
Petrashenko, V. A. 2005. Drevnerusskoe selo (po materialam poseleni u p. Grigorovka). Kyiv: Akademperіodyka.
Pіvorovich, V. B. 2008. Monety і skarby pіvdnia Ukrainy. Herson: Lіtopys Prychornomoria.
Polnoe sobranie russkikh letopisei. 1843. Ipatevskaia letopis i Gustynskaya letopip. Vol. 2. Sankt-Peterburg: Tipografiia Eduarda Praca.
Ponomarev, A. L. 2005. Chii na Rusi dengi? Finansovyi krizis v Zolotoi Orde 1380-1381 gg. po dannym bukhgalterskoi knigi genuezskogo kaznacheistva v Kaffe (Feodosiia). In: Petrov, P. N. (ed.). Monety i denezhnoie obraschenie v mongolskih gosudarstvah XІІІ-XV vekov. Trudy mezhdunarodnykh numizmaticheskikh konferencii. Saratov 2001; Murom 2003; Moskva: Numizmaticheskaia Literatura, p. 47-49.
Pochekaiev, R. Yu. 2009. Pravo Zolotoi Ordy. Kazan: Izd-vo ‛Fen’ AN RT.
Pochekaiev, R. Yu. 2013. Orda, Litva, Moskva i status yuzhnorusskikh zemel v konce XIV - nachale XVI vv. (po dannym khanskikh yarlykov). In: Hromov, K. K. (ed.). Vostochnaia numizmatika v Ukraine. Chast III. Ulus Dzhuchi, Krymskoe khanstvo i sopredelnyie gosudarstva v XIII-XVIII vv. Kyiv: Logos, p. 107-113.
Prokofev, I. I. (ed.). 1980. Kniga hozhenii. Moskva: Sovetskaia Rossiia.
Rashid-ad-din. 1946. Sbornik letopisei. Vol. ІІІ. Moskva; Leningrad: AN SSSR.
Remecas, E. 2008. Monety Velikogo kniazhestva Litovskogo tipa pechat/lev, pletenka. In: Hodzіn, P. M. (ed.). Krynіcaznaўstva і speciialniia gіstarychniia dyscyplіny. Mіnsk: BDU, p. 133-137.
Remecas, E. 2015. Novyie dannyie o nachale chekanki monet v Velikom Kniazhestve Litovskom: monety Olgerda i Keistuta.). In: Zaicev, V. V. Srednevekovaia numizmatika Vostochnoi Evropy. Numizmaticheskii sbornik. Moskva: Drevnehranilische, 5, p. 253-265.
Ruzas, V. 2008. Kollekciia drevneishikh litovskikh monet v muzee Banka Litvy. Bankaўskі vesnіk, sakavіk, p. 41-47.
Rusyna, O. V. 1998. Ukraina pіd tataramy і Lytvoiu. Kyiv: Vyd. dіm ‛Alternatyvy’.
Ruscev, N. D. 1999. Na grani mirov i epoh. Goroda nizovev Dunaia i Dnestra v konce XIII-XIV vv. Kishinev: VASh.
Russev, N. D. 2016. Karpato-Dunaiskie zemli v epohu Dzhuchidov: nekotoryie soobrazheniia i neischislimye puti ‛vzorov’. Stratum plus. 6, p. 165-181.
Saiauskas, P. 2006. Problema dostovernosti istoricheskoi informacii v legendah monet Velikogo kniazhestva Litovskogo. In: Grimalauskaite, D. (ed.). Mezhdunarodnaia numizmaticheskaia konferentsiia posviashchennaia 150-letiiu Nacionalnogo muzeia Litvy. Tezisy dokladov. Vilnius, 26-28 aprelia 2006 g. Vilnius: Nacionalnyi muzei Litvy, p. 140-143.
Saiauskas, P. 2008. Nekotoryie voprosy geraldiki Velikogo kniazhestva Litovskogo v svete novykh nahodok litovskikh monet XIV v. In: Filipow, K. (ed.). Pieniądz - kapitał - praca - systemy mo wspólne dziedidzictwo Europy. Białorus - Litwa - Łotwa - Polska Rosja - Slowacja - Ukraina. Materiały z VIII Międzynarodowej Konferencji Numizmtycznej. Augustów-Warszawa: Polskie Towarzystwo Numizmtyczne. Zarząd Główny, 64-72.
Savelev, P. 2013. Monety dzhuchidov, dzhagataiov, dzhelairidov, i drugiia, obraavshiesia v Zolotoi Orde v epohu Tohtamysha. Kyiv: Vidavec Oleg Fіliuk.
Sagdeeva, R. Z. 2005 Serebrianyie monety khanov Zolotoi Ordy. Katalog-opredelitel. Moskva: Goriachaia liniia-Telekom.
Seleznev, Yu. V. 2009. Elita Zolotoi Ordy. Kazan: Fen.
Sivers, A. A. 1922. Topografiia kladov s prazhskimi groshami. Peterburg: Rossiiskaia Gosudarstvennaia Akademicheskaa Tipografiia.
Singatullina, A. Z. 1998. O tamgah na dzhuchidskikh monetakh Povolzhia. In: Potin, V.M. (ed.). Shestaia Vserossiiskaia numizmaticheskaia konferenciia. Sankt-Peterburg 20-25 aprelia 1998 g. Tezisy dokladov i soobshchenii. Sankt-Peterburg: Gosudarstvennyi Ermitazh, p. 68-70.
Singatullina A. Z. 2013. Dzhuchidskie monety povolzhskikh gorodov XІІІ veka. Kazan: Zaman.
Soboleva, N. A. 1970. K voprosu o monetakh Vladimira Olgerdovicha (po numizmaticheskim materialam GIM). Numizmatika i epigrafika, 8, p. 81-87.
Spicyn, A. A. 1909. Tatarskie baisy. Izvestiia imperatorskoi arkheologicheskoi komissii, 29, p. 130-141.
Tenishev, E. R. (ed.). 2001. Sravnitelno-istoricheskaia grammatika tiurkskih yazykov. Moskva: Nauka.
Fasmer, M. 1986. Etimologicheskii slovar russkogo yazyka. Vol. I. Moskva: Progress.
Fedorov, G. B. 1949. Klassifikaciia litovskikh slitkov i monet. Kratkie soobshcheniia Instituta istorii materialnoi kultury, XXІX, p. 114-115.
Fedorov-Davydov, G. A. 1960. Klady dzhuchidskikh monet. Numizmatika i epigrafika, I, p. 94-192.
Fedorov-Davydov, G. A. 1989. Monety Nizhegorodskogo kniazhestva. Moskva: Izd-vo Moskovskogo universiteta.
Fedorov-Davydov, G. A. 2003. Denezhnoe delo Zolotoi Ordy. Moskva: Paleograf.
Fomichev, N. M. 1981. Dzhuchidskie monety iz Azova. Sovetskaia arkheologiia, 1, p. 219-241.
Fren, Kh. M. 1832. Monety khanov ulusa Dzhuchieva ili Zolotoi Ordy. Sankt-Peterburg: typ. Akademii Nauk.
Hozhdenie inoka Zosimy. 1889. Pravoslavnyi Palestinskіi Sbornik, VIII, 3 (24), p. 1-41.
Hozhdenie arkhimandrita Agrefenia obeteli Presviatyia Bogorodica. 1896. Pravoslavnyi Palestinskіi Sbornik, XVI, 3, p. 1-37.
Hromov, K. K. 2009. Vuzol schastia v oformlennі monet, karbovanykh na terytorіi Naddnіprianshchyny ta Pіvnіchnogo Prychornomoria u drugіi polovynі XIV st. Іstoryko-heohrafіchnі doslіdzhennia v Ukrainі, 11, p. 178-185.
Hromov, K. K. 2013. Shehr Abd - monetnyi dvor Abdallakha na Kubani. In: Hromov K. K. (ed.). Vostochnaia numizmatika v Ukraine. Part III.
Ulus Dzhuchi, Krymskoie khanstvo i sopredelnyie gosudarstva v XIII-XVIII vv. Kyiv: Logos, p. 8-10.
Chizhov, P. I. 1922. Drozdovskii klad russkikh deneg vremeni vel. kn. Vasiliia Dmitrievicha Moskovskogo. Trudy numizmaticheskoi komissii. Peterburg, Vol. ІІІ.
Shabuldo, F. M. 1987. Zemli Yugo-Zapadnoi Rusi v sostave Velikogo kniazhestva Litovskogo. Kyiv: Naukova dumka.
Shabuldo, F. M. 1996. Bitva bіlia Synіh Vod 1362 r.: malovіdomі ta neznanі aspekty. Ukrainskii іstorichnyi zhurnal, 2 (407), p. 3-15.
Shabuldo, F. M. 2005. Synovodska bytva 1362 r. u suchasnіi naukovіi іnterpretatcіi. In: Shabuldo, F. M. (ed.). Sinovodska problema u novіtnіkh doslіdzhenniah. Kyiv: NAN Ukrainy. Іnstitut іstorіi Ukrainy, p. 9-27.
Shabuldo, F. 2006. Kondomіnіum v ukrainskikh zemliakh XIV stolіttia. Zapysky NTSh, SSLI, p. 7-22.
Shapiro, A. L. 1987. Russkoie krestianstvo pered zakreposhcheniem XIV-XVІ vekov. Leningrad: Izd-vo Leningradskogo universiteta.
Shipova, E. N. 1976. Slovar tiurkizmov v russkom yazyke. Alma-Ata: AN Kazahskoi SSR.
Yanin, V. L. 1969. Dengi i denezhnyie sistemy. In: Ocherki russkoi kultury XIII-XV vekov. І. Materialnaia kultura. p. 317-347.
Yanina, S. A. 1977. Novyi gorod (Yangi-Shehr - Shehr al-Dzhedid) - monetnyi dvor Zolotoi Ordy i ego mestopolozhenie. Trudy GIM, 49, Numizmaticheskii sbornik GIM, V (1), p. 193-213.
Duksa, Z. 1991. Monetos pasakoja. Vilnius: Vyturys.
Gumowski, M. 1920. Numizmatyka litewska wieków średnich. Kraków: Czcionkami drukarni Literackiej w Krakowie.
Ivanauskas, E. Balčius, M. 1994. Lietuvos didžiosios kunigaikštystės lydiniai ir monetos nuo 1387 iki 1495 metų. Vilnius.
Ivanauskas, E. 2009. Coins of Lithuania 1386-2009. Vilnius Kiersnowski, R. 1984. Najdawniejsze monety litewskie. Wiadomości Numizmatyczne, XXVIII, 3-4 (109-110), s. 129-175.
Paskziewicz, B. 2005. The Earliest Lithuanian Coins: Vingt ans aprčs. Numizmatika, I, 6, p. 9-48.
Piech, Z. 2003. Monety, pieczęcie i herby w systemie symboli władzy Jagiellonów. Warszawa: Wydawnictwo DIG.
Remecas, E. 2001. Lietuvos numizmatikos bibliografija, 1815-1999. Vilnius: Lietuvos Nacionalis Muizejus.
Remecas, E. 2003. Vilniaus žemutinės pilies pinigų lobis (XIV a. pabaiga). Vilnius.
Terleckas, V. 2002. Diskutuotini pagoniškos Lietuvos savų pinigų klausimai. Pinigų studijos, 1, s. 60-72.
Aleksandrov, M. M. 2011. Velikoe kniazhestvo Litovskoie i Orda. Aktualnyie problemy otechestvennoi istorii. Seriia: Istoriia. Politologiia. Ekonomika. Informatika, 19 (114), 20, p. 99-105.
Andreev, N. Yu. Vliianie nalogovogo prava mongolskoi imperii na russkoie gosudarstvo i pravo. Vestnik Voronezhskogo Gosudarstvennogo universiteta. Seriia: Pravo, 2, p. 104-109.
Antonovich, V. B. 1878. O novonaidennykh serebrianykh monetakh s imenem Vladimira. Trudy III Arkheologicheskogo sezda. Vol. ІІ, p. 151-157.
Arcibashev, N. O. 1824. O drevnikh Ruskikh dengakh. Zapiski i trudy Obshchestva istorii v Imperatorskom Moskovskom universitete, p. 116-123.
Babaian, L. O. 1969. Socialno-ekonomicheskaia i politicheskaia istoriia Armenii v XIII-XIV vekah. Moskva.
Banzarov, D. 1850. Paize ili metallicheskie doshchechki s poveleniiami mongolskih khanov. Zapiski Sanktpeterburgskogo arkheologichesko-numizmaticheskogo obshchestva, ІІ, 1, p. 72-98.
Bareisha, Yu. 2010. Ob odnoi unikalnoi monete Velikogo kniazhestva Litovskogo. In: Grimalauskaite, D., Deveikienl, N., Siniiuk, I. (ed.). Mezhdunarodnaia numizmaticheskaia konferentsiia posviaschennaia 150-letiiu Nacionalnogo muzeia Litvy. Vilnius, 26-28 aprelia 2006 g., Vilnius: Nacionalnyi muzeii Litvy, p. 201-209.
Bahrushin, P. V. (ed.). 1950. Duhovnyie i dogovornyie gramoty velikih i udelnykh kniazei XIV-XV vv. Moskva; Leningrad: Izd-vo AN SSSR.
Berezhkov, M. 1894. Krymskiia shertnyia gramoty. Kyiv: Tipografiia G. T. Korchak-Novickago.
Bіеlіаеva, P. O., Kubyshev, A. І. 1995. Poselennііa Dneprovskogo Lіvoberezhzhіа X-XV st. Kyiv: Naukova dumka.
Bokіi, N., Kozir, І. 2005. Kompleks zolotoordynskoho chasu bіlia p. Torhovytsia na Kіrovohradshchynі (poperednia publіkacіia). In: Shabuldo, F. M. (ed.). Sinovodska problema u novіtnіkh doslіdzhenniakh. Kyiv: Іnstitut іstorіi Ukraini NAN Ukraini, p. 41-83.
Borovik, T. D. 2012. Pokhovannia 241 mohylnyka zolotoordynskoho chasu na Kіrovogradshchynі. Arheologia, 4, p. 91-94.
Budagov, L. 1869. Sravnitelnyi slovar turecko-tatarskikh narechii. S-Peterburg: Tipografiia Imperatorskoi Akademii nauk.
Bulahovskii, L. A.1958. Istoricheskiie kommentarii k russkomu literaturnomu iazyku. Kyiv: Gosudarstvennoe uchebno-pedagogicheskoe izdatelstvo ‛Radianska shkola’.
Vashari, I. 2001. Zhalovanniie gramoty Dzhuchieva Ulusa, dannyie italianskim gorodam Kafa i Tana. In: Usmanov, M. A. (ed.). Istochnikovedenie istorii Ulusa Dzhuchi (Zolotoi Ordy). Ot Kalki do Astrahani. 1223-1556. Kazan, p. 193-206.
Vaschuk, D. 2009. ‛Abihmo derzhali ih podl prava ih zemli’. (Naselennia Kiivshchyny ta Volynі і velykokniazіvska vlada v XV-XVI st.). Kyiv: Іnstytut іstorіi Ukraini NAN Ukraini.
Vernadskii, G. V. 2000. Mongoly i Rus. http://gumilevica.kulichki.net/VGV/index.html1953
Volkaite-Kulikauskene, R., Luhtan, A. 1981. Redkie monety iz Vostochnoi Litvy. Sovetskaia arkheologiia, 4, p. 265-270.
Gagemeister, Yu. A. 1833. Roziskanii o finansakh Drevnei Rossii. Sankt-Peterburg: Pri Imperatorskoi Akademii Nauk.
Gaidukov, P. G. 2006. Russkie poludengi, chetveretcy i polushki. Moskva: Paleograf.
Galenko, O. 2005. Zolota Orda u bytvі bіlia Synіh Vod 1362 r. In: Shabuldo, F. M. (ed.). Synovodska problema u novіtnіkh doslіdzhenniakh. Kyiv: Іnstitut іstorіi NAN Ukraini, p. 129-159.
Goncharov, E. Yu. 2002. Chto takoe zolotoordynskie dengi i otkuda vzialis russkie ‛dengi’. In: Melnikova, A. P. (ed.). Desiataia Vserossiiskaia Numizmaticheskaia konferenciia. Pskov 15-20 aprelia 2002 g. Tezisy dokladov i soobshchenii. Moskva: Gosudarstvennyi Istoricheskii, p. 155-157.
Goncharov, E. Yu. 2015a. Tamgi emirov na pulah ulusa dzhuchidov XIV-XV vv. (Postanovka voprosa). In: Zaharov, E. V. (ed.). Numizmaticheskie chteniia Gosudarstvennogo istoricheskogo muzeia 2015 goda. Moskva: Gosudarstvennyi istoricheskii muzei, p. 93-97.
Goncharov, E. Yu. 2015b. Put deneg: Iran-Zolotaia Orda-Rus (XIV-XV vv.). Dengi i kredit, 2, p. 1-4.
Goncharov, E. Yu. 2016. Novye tipy pulov 760-h g. h. Syrdaria i Krym. In: Zaharov, E. V. (ed.). Numizmaticheskie chteniia Gosudarstvennogo istoricheskogo muzeia 2015 goda. Moskva: Gosudarstvennyi istoricheskii muzei, p. 43-47.
Goncharov, E. Yu.,Trostianskii, O. V. 2012. Znaki sobstvennosti na Monetah litovsko-russkogo pogranichia. Prichiny poiavleniia In: Mezhdunarodnaia numizmaticheskaia konferenciia. Tezisy dokladov. Vilnius, 23-25 maia 2012 g. Vilnius: Nacionalnyi muzei Litvy, p. 129-132.
Grekov, I. B. 1975. Vostochnaia Evropa i upadok Zolotoi Ordy (na rubezhe XIV-XV vv.). Moskva: Nauka.
Grekov, B. D., Yakubovskii, A. Yu. 1950. Zolotaia Orda i ee padenie. Moskva; Leningrad: Izd-vo AN SSSR.
Grigorev, V. V.1850. Opisanie klada iz zolotoordynskikh monet, naidennogo bliz razvalin Saraia. Zapiski Arkheologichesko-numizmaticheskogo obshchestva. Vol. ІІ (1), p. 1-63.
Grimalauskaite, D. 2001. Monety Velikogo kniazhestva Litovskogo konca XIV v. so zverem i legendoi. In: Kalinin, V. A. (ed.). Deviataia Vserossiiskaia numizmaticheskaia konferenciia. Velikii Novgorod 16-21 aprelia 2001 g. Tezisy dokladov i soobshchenii. Sankt-Peterburg: Izd-vo Gosudarstvennogo Ermitazha, p. 120-123.
Grimalauskaite, D. 2006. Monety Velikogo kniazhestva Litovskogo v svete novykh otkrytii: Litva (konec XX - nachalo XXІ v.). In: Zaicev, V. V. (ed.). Srednevekovaiia numizmatika Vostochnoi Evropy. Numizmaticheski sbornik. Moskva: Drevnehranilishche, 1, p. 137-161.
Guleckii, D. 2014. K voprosu o zaimstvovanii motivov oformleniia srednevekovykh monet v Vostochnoi Evrope, Bankaўskі vesnіk, sakavіk, p. 18-19.
Guleckі, D., Gramyka, A., Kryvaruchka, A. 2007. Manety Belarusі (da 1707 goda). Іzroi-Magduclit. Mіnsk: І. P Logvіnaў, 2007.
Dobrodomov, I. G. 1981. Iz istorii izucheniia tiurkizmov russkogo yazyka. Tiurkologicheskii sbornik. Moskva: Nauka, p. 90-108.
Egorov, V. L. 1985. Istoricheskaia geografiia Zolotoi Ordy. Moskva: Nauka.
Efimenko, A. 1903. Litovsko-russkie danniki i ih dani. Zhurnal Ministerstva narodnogo prosveshcheniia, CCCXXXXV, ianvar, p. 106-119.
Elnikov, M. 2008. Zolotoordynskі chasy na ukrainskikh zemliakh. Kyiv: Nash chas.
Zraziuk, Z. A., Strokova, L. V., Hromov, K. K. 2007. Monetno-veshchevoi klad tretei chetverti XIV veka iz p. Vasilicy, Cherkasskogo raiona Cherkasskoi oblasti (monetnaia chast). In: Hromov, K. K. (ed.). Monety dzhuchidov i sopredelnykh gosudarstv v XIII-XV vv. II. Kyiv: Kupola, p. 118-127.
Zraziuk, Z., Hromov, K. 2007. Borshchevskii klad. In: Hromov, K. K. (ed.). Monety dzhuchidov i sopredelnyh gosudarstv v XIII-XV vv. II. Kyiv: Kupola, p. 99-117.
Ivanauskas, E. 2010. Provolochnyie monety Velikogo kniazhestva Litovskogo 14-15 vekov: novyie nahodki. In: Grimalauskiate, D., Deveikienl, N., Siniiuk, I. (ed.). Mezhdunarodnaia numizmaticheskaia konferenciia posviashchennaia 150-letiiu Nacionalnogo muzeia Litvy. Vilnius, 26-28 aprelia 2006 g, Vilnius: Nacionalnyi muzei Litvy, p. 195-200.
Illin, A. A. 1940. Klassifikaciia russkikh udelnykh monet. Leningrad: Gosudarstvennyi Ermitazh.
Inostrancev, K. 1907-1908. K voprosu ‛o basme’. Zapiski Vostochnogo otdeleniia Imperatorskogo russkogo arkheologicheskogo obshchestva, XVIII, p. 0172-0179.
Kamalov, I 2016. Zolotaia Orda i russkii ulus (tatarskoie vliianie na Rossiiu). Kazan: Institut istorii im. Sh. Mardzhani.
Kashtanov, P. M. 1988. Finansy srednevekovoi Rusi. Moskva: Nauka.
Kizilov, Yu. A. 1984. Zemli i narody Rossii v XIII-XV vv. Moskva.
Klaviho, Rui Gonsales de. 1990. Dnevnik puteshestviia v Samarkand ko dvoru Timura (1403-1406). Moskva: Nauka. Glavnaia redakciia vostochnoi literatury.
Klokov, V. B., Lebedev, V. P. 2000. Dzchuchidskie monety s Vodianskogo gorodishcha. In: Evglevskii, A. V. (ed.). Stepi Evropy v epohu, srednevekovia. Vol. 1, Doneck: Izd-vo Doneckogo gosudarstvennogo universiteta, p. 303-344.
Kotliar, N. F. 1971. Monety Vladimira Olgerdovicha. Numizmatika i sfragistika, 4, p. 42-67.
Kuzmin, A. V. 2007. Vladimir (Vasilii) Olgerdovich. In: Patriarkh Moskovskii i vseia Rusi Kirill (ed.). Pravoslavnaia Enciklopediia. Cerkovno-nauchnyi centr ‛Pravoslavnaia Enciklopediia’, p. 688-690.
Kulpin, E. P. 1998. Zolotaia Orda (Problemy genezisa Rossiiskogo gosudarstva). Socioestestvennaia istoriia. Genezis krizisov prirody i obshchestva v Rossii, XI. Moskva: Izd-vo Moskovskii licei.
Kurat, A. K. 2014. Sobranie sochinenii. Kniga 1. Yarlyki i bitiki khanov Zolotoi Ordy, Kryma i Turkestana v arkhive muzeia dvorca Topkany. Kazan: Institut istorii im. Sh. Mardzhani AN RT.
Lebedev, V., Klokov, V. 2001. Monety s yugo-vostochnykh okrain Saraia. Tatar arkheologiiase, 1-2 (8-9), p. 19-46.
Lebedev, V. P., Smirnov, V. V. 2005. Novosaraiskie puly s cvetochnoi rozetkoi iz Kryma i Azova. In: Petrov, P. N. (ed.). Monety i denezhnoe obrashcheniie v mongolskikh gosudarstvakh XІІІ-XV vekov. Trudy ІІІ mezhdunarodnoi numizmaticheskoi konferentsii. Staryi Krym, 3-9 oktiabria 2004. Moskva: Numizmaticheskaia Literatura, p. 24-30.
Likhachev, N. P. 1930. Materialy dlia istorii vizantiiskoi i russkoi sfragistiki. Trudy Muzeia paleografii AN SSSR, 2.
Melnikova, A. P. 1989. Russkie monety ot Ivana Groznogo do Petra Pervogo. Moskva: Finansy i statistika.
Osokin, E. 1850. Vnutrennie tamozhennye poshliny v Rossii. Kazan.
Petrashenko, V. A. 2005. Drevnerusskoe selo (po materialam poseleni u p. Grigorovka). Kyiv: Akademperіodyka.
Pіvorovich, V. B. 2008. Monety і skarby pіvdnia Ukrainy. Herson: Lіtopys Prychornomoria.
Polnoe sobranie russkikh letopisei. 1843. Ipatevskaia letopis i Gustynskaya letopip. Vol. 2. Sankt-Peterburg: Tipografiia Eduarda Praca.
Ponomarev, A. L. 2005. Chii na Rusi dengi? Finansovyi krizis v Zolotoi Orde 1380-1381 gg. po dannym bukhgalterskoi knigi genuezskogo kaznacheistva v Kaffe (Feodosiia). In: Petrov, P. N. (ed.). Monety i denezhnoie obraschenie v mongolskih gosudarstvah XІІІ-XV vekov. Trudy mezhdunarodnykh numizmaticheskikh konferencii. Saratov 2001; Murom 2003; Moskva: Numizmaticheskaia Literatura, p. 47-49.
Pochekaiev, R. Yu. 2009. Pravo Zolotoi Ordy. Kazan: Izd-vo ‛Fen’ AN RT.
Pochekaiev, R. Yu. 2013. Orda, Litva, Moskva i status yuzhnorusskikh zemel v konce XIV - nachale XVI vv. (po dannym khanskikh yarlykov). In: Hromov, K. K. (ed.). Vostochnaia numizmatika v Ukraine. Chast III. Ulus Dzhuchi, Krymskoe khanstvo i sopredelnyie gosudarstva v XIII-XVIII vv. Kyiv: Logos, p. 107-113.
Prokofev, I. I. (ed.). 1980. Kniga hozhenii. Moskva: Sovetskaia Rossiia.
Rashid-ad-din. 1946. Sbornik letopisei. Vol. ІІІ. Moskva; Leningrad: AN SSSR.
Remecas, E. 2008. Monety Velikogo kniazhestva Litovskogo tipa pechat/lev, pletenka. In: Hodzіn, P. M. (ed.). Krynіcaznaўstva і speciialniia gіstarychniia dyscyplіny. Mіnsk: BDU, p. 133-137.
Remecas, E. 2015. Novyie dannyie o nachale chekanki monet v Velikom Kniazhestve Litovskom: monety Olgerda i Keistuta.). In: Zaicev, V. V. Srednevekovaia numizmatika Vostochnoi Evropy. Numizmaticheskii sbornik. Moskva: Drevnehranilische, 5, p. 253-265.
Ruzas, V. 2008. Kollekciia drevneishikh litovskikh monet v muzee Banka Litvy. Bankaўskі vesnіk, sakavіk, p. 41-47.
Rusyna, O. V. 1998. Ukraina pіd tataramy і Lytvoiu. Kyiv: Vyd. dіm ‛Alternatyvy’.
Ruscev, N. D. 1999. Na grani mirov i epoh. Goroda nizovev Dunaia i Dnestra v konce XIII-XIV vv. Kishinev: VASh.
Russev, N. D. 2016. Karpato-Dunaiskie zemli v epohu Dzhuchidov: nekotoryie soobrazheniia i neischislimye puti ‛vzorov’. Stratum plus. 6, p. 165-181.
Saiauskas, P. 2006. Problema dostovernosti istoricheskoi informacii v legendah monet Velikogo kniazhestva Litovskogo. In: Grimalauskaite, D. (ed.). Mezhdunarodnaia numizmaticheskaia konferentsiia posviashchennaia 150-letiiu Nacionalnogo muzeia Litvy. Tezisy dokladov. Vilnius, 26-28 aprelia 2006 g. Vilnius: Nacionalnyi muzei Litvy, p. 140-143.
Saiauskas, P. 2008. Nekotoryie voprosy geraldiki Velikogo kniazhestva Litovskogo v svete novykh nahodok litovskikh monet XIV v. In: Filipow, K. (ed.). Pieniądz - kapitał - praca - systemy mo wspólne dziedidzictwo Europy. Białorus - Litwa - Łotwa - Polska Rosja - Slowacja - Ukraina. Materiały z VIII Międzynarodowej Konferencji Numizmtycznej. Augustów-Warszawa: Polskie Towarzystwo Numizmtyczne. Zarząd Główny, 64-72.
Savelev, P. 2013. Monety dzhuchidov, dzhagataiov, dzhelairidov, i drugiia, obraavshiesia v Zolotoi Orde v epohu Tohtamysha. Kyiv: Vidavec Oleg Fіliuk.
Sagdeeva, R. Z. 2005 Serebrianyie monety khanov Zolotoi Ordy. Katalog-opredelitel. Moskva: Goriachaia liniia-Telekom.
Seleznev, Yu. V. 2009. Elita Zolotoi Ordy. Kazan: Fen.
Sivers, A. A. 1922. Topografiia kladov s prazhskimi groshami. Peterburg: Rossiiskaia Gosudarstvennaia Akademicheskaa Tipografiia.
Singatullina, A. Z. 1998. O tamgah na dzhuchidskikh monetakh Povolzhia. In: Potin, V.M. (ed.). Shestaia Vserossiiskaia numizmaticheskaia konferenciia. Sankt-Peterburg 20-25 aprelia 1998 g. Tezisy dokladov i soobshchenii. Sankt-Peterburg: Gosudarstvennyi Ermitazh, p. 68-70.
Singatullina A. Z. 2013. Dzhuchidskie monety povolzhskikh gorodov XІІІ veka. Kazan: Zaman.
Soboleva, N. A. 1970. K voprosu o monetakh Vladimira Olgerdovicha (po numizmaticheskim materialam GIM). Numizmatika i epigrafika, 8, p. 81-87.
Spicyn, A. A. 1909. Tatarskie baisy. Izvestiia imperatorskoi arkheologicheskoi komissii, 29, p. 130-141.
Tenishev, E. R. (ed.). 2001. Sravnitelno-istoricheskaia grammatika tiurkskih yazykov. Moskva: Nauka.
Fasmer, M. 1986. Etimologicheskii slovar russkogo yazyka. Vol. I. Moskva: Progress.
Fedorov, G. B. 1949. Klassifikaciia litovskikh slitkov i monet. Kratkie soobshcheniia Instituta istorii materialnoi kultury, XXІX, p. 114-115.
Fedorov-Davydov, G. A. 1960. Klady dzhuchidskikh monet. Numizmatika i epigrafika, I, p. 94-192.
Fedorov-Davydov, G. A. 1989. Monety Nizhegorodskogo kniazhestva. Moskva: Izd-vo Moskovskogo universiteta.
Fedorov-Davydov, G. A. 2003. Denezhnoe delo Zolotoi Ordy. Moskva: Paleograf.
Fomichev, N. M. 1981. Dzhuchidskie monety iz Azova. Sovetskaia arkheologiia, 1, p. 219-241.
Fren, Kh. M. 1832. Monety khanov ulusa Dzhuchieva ili Zolotoi Ordy. Sankt-Peterburg: typ. Akademii Nauk.
Hozhdenie inoka Zosimy. 1889. Pravoslavnyi Palestinskіi Sbornik, VIII, 3 (24), p. 1-41.
Hozhdenie arkhimandrita Agrefenia obeteli Presviatyia Bogorodica. 1896. Pravoslavnyi Palestinskіi Sbornik, XVI, 3, p. 1-37.
Hromov, K. K. 2009. Vuzol schastia v oformlennі monet, karbovanykh na terytorіi Naddnіprianshchyny ta Pіvnіchnogo Prychornomoria u drugіi polovynі XIV st. Іstoryko-heohrafіchnі doslіdzhennia v Ukrainі, 11, p. 178-185.
Hromov, K. K. 2013. Shehr Abd - monetnyi dvor Abdallakha na Kubani. In: Hromov K. K. (ed.). Vostochnaia numizmatika v Ukraine. Part III.
Ulus Dzhuchi, Krymskoie khanstvo i sopredelnyie gosudarstva v XIII-XVIII vv. Kyiv: Logos, p. 8-10.
Chizhov, P. I. 1922. Drozdovskii klad russkikh deneg vremeni vel. kn. Vasiliia Dmitrievicha Moskovskogo. Trudy numizmaticheskoi komissii. Peterburg, Vol. ІІІ.
Shabuldo, F. M. 1987. Zemli Yugo-Zapadnoi Rusi v sostave Velikogo kniazhestva Litovskogo. Kyiv: Naukova dumka.
Shabuldo, F. M. 1996. Bitva bіlia Synіh Vod 1362 r.: malovіdomі ta neznanі aspekty. Ukrainskii іstorichnyi zhurnal, 2 (407), p. 3-15.
Shabuldo, F. M. 2005. Synovodska bytva 1362 r. u suchasnіi naukovіi іnterpretatcіi. In: Shabuldo, F. M. (ed.). Sinovodska problema u novіtnіkh doslіdzhenniah. Kyiv: NAN Ukrainy. Іnstitut іstorіi Ukrainy, p. 9-27.
Shabuldo, F. 2006. Kondomіnіum v ukrainskikh zemliakh XIV stolіttia. Zapysky NTSh, SSLI, p. 7-22.
Shapiro, A. L. 1987. Russkoie krestianstvo pered zakreposhcheniem XIV-XVІ vekov. Leningrad: Izd-vo Leningradskogo universiteta.
Shipova, E. N. 1976. Slovar tiurkizmov v russkom yazyke. Alma-Ata: AN Kazahskoi SSR.
Yanin, V. L. 1969. Dengi i denezhnyie sistemy. In: Ocherki russkoi kultury XIII-XV vekov. І. Materialnaia kultura. p. 317-347.
Yanina, S. A. 1977. Novyi gorod (Yangi-Shehr - Shehr al-Dzhedid) - monetnyi dvor Zolotoi Ordy i ego mestopolozhenie. Trudy GIM, 49, Numizmaticheskii sbornik GIM, V (1), p. 193-213.
Duksa, Z. 1991. Monetos pasakoja. Vilnius: Vyturys.
Gumowski, M. 1920. Numizmatyka litewska wieków średnich. Kraków: Czcionkami drukarni Literackiej w Krakowie.
Ivanauskas, E. Balčius, M. 1994. Lietuvos didžiosios kunigaikštystės lydiniai ir monetos nuo 1387 iki 1495 metų. Vilnius.
Ivanauskas, E. 2009. Coins of Lithuania 1386-2009. Vilnius Kiersnowski, R. 1984. Najdawniejsze monety litewskie. Wiadomości Numizmatyczne, XXVIII, 3-4 (109-110), s. 129-175.
Paskziewicz, B. 2005. The Earliest Lithuanian Coins: Vingt ans aprčs. Numizmatika, I, 6, p. 9-48.
Piech, Z. 2003. Monety, pieczęcie i herby w systemie symboli władzy Jagiellonów. Warszawa: Wydawnictwo DIG.
Remecas, E. 2001. Lietuvos numizmatikos bibliografija, 1815-1999. Vilnius: Lietuvos Nacionalis Muizejus.
Remecas, E. 2003. Vilniaus žemutinės pilies pinigų lobis (XIV a. pabaiga). Vilnius.
Terleckas, V. 2002. Diskutuotini pagoniškos Lietuvos savų pinigų klausimai. Pinigų studijos, 1, s. 60-72.
Переглядів анотації: 620 Завантажень PDF: 484
Опубліковано
2021-09-23
Номер
Розділ
Статті
