Iсторiя розкопок у Криму 1920—1930-х рокiв у листах до Миколи Ернста
Ключові слова:
М. Ернст, П. Єфименко, Б. Жуков, Л. Моїсеєв, Національний музей історії України, археологія, архів, Крим
Анотація
У Науковому архіві Національного музею історії України зберігаються листи, авторами яких є археологи
П. Єфименко, Б. Жуков та Л. Моїсеєв, адресатом — дослідник археології Криму М. Ернст. Означені листи, що містять відомості про розкопки у різних регіонах Кримського півострова у 1920—1930-х роках, є важливим джерелом з історії археологічного вивчення Криму міжвоєнного часу
Посилання
Arkas, Z. 1848. Opisanie Gerakleiskogo poluostrova i drevnostei ego. Zapiski Odesskogo obshchestva istorii i drevnostei, 2, p. 262-263.
Bader, O. 1968. Pamiati Borisa Sergeevicha Zhukova. Sovetskaia arheologia, 4, p. 234-238.
Barsamov, M. 1929. Arheologicheskie raskopki v Otuzakh 1927 i 1928 goda. Izvestiia Tavricheskogo obshchestva istorii, arheologii i etnografii, 3 (60), p. 165-169.
Barsamov, N. 1932. Soobshchenie ob arheologicheskikh raskopkakh srednevekovogo gorodishcha v Koktebele 1929-1931 gg. Feodosiiskii arheologicheskii muzei i galereia Aivazovskogo.
Bіbіkov, S. 1964. Mykola Lvovych Ernst: do 75 rіchchia z dnia narodzhennia. Arheologіa, XVI, p. 232-233.
Bocharov, S. 2015. Genuezskii zamok Kaliera. In: Bocharov, S., Sitdikov, A. (eds.) Genuezskaia Gazariia i Zolotaia Orda, 1. Kishinev, p. 47-99.
Vіdkrytyi lyst na rozkopky pechery Chokurcha. 13 chervnia 1936 r. NA NMІU, fund 7, desc. 1, case 3, p. 4.
‘Gerakleiskii sbornik’ 1936 g., 1. Sankt-Peterburg: Alteiia.
Grinevich, K. 1927. Sto let khersonesskikh raskopok. 1827-1927: Istoricheskii ocherk s ekskursionnym planom. Gosudarstvennyi Khersonesskii muzei. Sevastopol: Izdatelstvo Khresonesskogo muzeia.
Grinevich, K. 1930. Severo-vostochnye kvartaly Khersonesa Tavricheskogo po dannym raskopok R. H. Leppera. Khersonesskii sbornik, 3, p. 5-139.
Grinenko, L. 1999. Iz istorii Khersonesskogo muzeia (1914-1924). In: Kadeev V. (еd.) Kharkovskii istoriko-arheologicheskii ezhegodnik: Drevnosti 1997-1998. Kharkov, pp. 187-197.
Zhukov, B. 1930. Proiskhozhdenie cheloveka. Chetvertoe izdanie. Moskva-Leningrad: Gosudarstvennoe izdatelstvo.
Zaitsev, Yu. 2019. Akt Gosudarstvennoi istoriko-kulturnoi ekspertizy dokumentacii, soderzhashchei rezultaty arheologicheskikh issledovanii na zemelnom uchastke <…> 0,5 km vostochnee s. Vitino, Respublika Krym, Sakskii raion <…>. https://archive-gkokn.rk.gov.ru/ru/get-attachment/133b9d0cd188e8016c43eca61cb4d787ffa3d36977e5cade2f61e20c01aa41fe58916a72d937a1a82ea9e4e0389c3ba0e0cf492face3e5c01e6341dc67d71994
Vronskii A. (еd.). Kurort Koktebel. 1997; Kyiv: Naukova dumka.
Mirchink, G. 1937. ІІІ Konferenciia Mezhdunarodnoi assotsiatsii po izucheniiu chetvertichnogo perioda. Biulleten Moskovskogo obshchestva ispytatelei prirody. Otdel geologicheskii. Novaia seriia, 15-5, p. 474-475.
Moiseev L. 1918. Khersones Tavricheskii i raskopki v Evpatorii v 1917 g.; Izvestiia Tavricheskoi uchenoi arhivnoi komissii, 54, p. 241-259.
Moiseev L. 1927. Sledy irrigatsii, melioratsii i vodosnabzheniia drevnego Khersonesa na Gerakleiskom poluostrove. (Predvaritelnoe soobshchenie). [Soobshchenie na konferentsii arheologov v Kerchi 10 sentiabria 1926 g.]. Zapiski Krymskogo obshchestva estestvoispytatelei i liubitelei prirody, IX, p. 115-122.
Nepomniashchii, A. 2010. Neizvestnyi Nikolai Ernst: po materialam arhivov Kyiva, Moskvy i Sankt-Peterburga. Sіvershchyna v іstorіi Ukrainy, 3, p. 281-294.
Nepomniashchii, A. 2011a. K vosstanovleniiu geografii arheologicheskih issledovanii N. L. Ernsta v Krymu. Uchenye zapiski Tavricheskogo natsionalnogo universiteta im. V. I. Vernadskogo, 24 (63). Seriia «Istoricheskie nauki», 2: spetsvypusk «Istoriia Ukrainy», p. 83-95.
Nepomniashchii, A. 2011b. Mykola Ernst і krymoznavstvo trydtsiatykh rokіv. Kraeznavstvo, 4, p. 163-171.
Nepomniashchii, A. 2012. Professor Nikolai Ernst: stranitsy istorii krymskogo kraevedeniia. Kyiv: Stilos.
Nepomnjashhij, A. 2016. Ernst Nikolai Lvovich. In: Bocharov, S., Sitdikov, A. (eds.) Miras - Nasledie, 1. Tatarstan - Krym. Gorod Bolgar i izuchenie tatarskoj kul’tury v Tatarstane i Krymu v 1923-1929 godah, p. 183-200.
Nikolaenko, G., Arzhanov, A. 2016. Raskopki kompleksa ukreplennykh postroek v balke Bermana na drevnem zemelnom uchastke 347 khory Khersonesa. Arheologicheskie otkrytiia 2014 goda; Moskva, pp. 263-266.
O rabote Vtorogo plenuma Komissii po iskopaemomu cheloveku sovetskoi sektsii Mezhdunarodnoi assotsiatsii po izucheniiu chetvertichnogo perioda. 1940; Biulleten Komissii po izucheniiu chetvertichnogo perioda, 6-7, Moskva-Leningrad, pp. 17-18.
Panchenko, V. 2016. ‘Usadba s istochnikom’ i ee issledovateli. In: Zinko V., Zinko E. (еds.). XVII Bosporskie chteniia. Bospor Kimmeriiskii i varvarskii mir v period antichnosti i srednevekovia. Issledovateli i issledovaniia. Kerch, p. 345-349.
Petrova, E. 2012. Feodosiiskii muzei drevnostei i okhrana pamiatnikov Feodosii i ee okrugi v 1920-1930-kh godakh. Drevniaia i srednevekovaia Tavrika. Arheologicheskii almanakh, 28. Donetsk, pp. 259-284.
Platonova, N. 2017. Neopublikovannaia statia G. A. Bonch-Osmolovskogo 1928 goda: «Po povodu datirovki grota Kiik-Koba». In: Vishniackii, L. (ed.) Neizvestnye stranicy arheologii Kryma: ot neandertalcev do genuezcev. Sankt-Peterburg, p. 19-33.
Popelnytska, O. 2020. Arkheolohichnі doslіdzhennia Krymu u 1920-kh - 1930-kh rr. (za dokumentamy M. L. Ernsta z arkhіvu Natsіonalnoho muzeiu іstorіi Ukrainy). Vіsnyk Kyivskoho natsіonalnoho unіversytetu kultury і mystetstv. Serіia: Muzeeznavstvo і pamiatkoznavstvo, 3-2, p. 151-160.
Raskopki, proizvodiashchiesia v Krymu v 1930 g. NA NMІU, fund 7, desc. 1, case 1, p. 122, 122 zv.
Romenskii, A. 2016. Korsunskii pokhod kniazia Vladimira: obstoiatelstva osady i zakhvata goroda. Drevniaia Rus. Voprosy medievistiki, 1, p. 5-15
Smirnov, R. 2011. O pozdneantichnoi topografii Khersonesa Tavricheskogo. Khersonesskii sbornik, 16. Sevastopol, p. 163-180.
Soboleva, M. 2002. Iz semeinyh vospominanii. In: Rudnickaia, V., Teslenko, I. (eds.) Alushta i Alushtinskij region s drevnejshih vremen do nashih dnei. Kyiv, p. 237-241.
Skhematicheskii plan Khersonesskogo gorodishcha: k 35-letnei godovshchine ot nachala sistematicheskikh raskopok 1888-1923 gg. Sostavlen po eskizam otchetnykh godov i aeroplannym semkam Direkciei Khersonesskikh raskopok. 1923. Sevastopol.
Tkachev, A. 2012. Arheologicheskie issledovaniia na Kubani v dovoennyi period (1920-e — 1941 god). Kulturnaia zhizn Yuga Rossii, 1 (44), p. 32-35.
Turova, N. 2019. Arheologicheskaia karta Gornogo i Yuzhnoberezhnogo Kryma po polevoi kartoteke E. I. Visniovskoi. Istoriia i arheologia Kryma, X, pp. 279-354.
Fedotova, O. 2011. Arhіv Mykoly Ernsta u zbіrcі Nacіonalnoho muzeiu іstorіi Ukrainy. In: Kovtaniuk, N. (ed.) Nacіonalnii muzei іstorіi Ukrany. Tematichnii zbіrnyk naukovikh prats. Kyiv, p. 322-331.
Filimonov, S., Khrapunov, I. 1996. Nikolai Lvovich Ernst - issledovatel istorii i drevnostei Kryma. Materialy po arheologii, istorii i etnografii Tavrii, V, p. 242-255.
Firsov, L. 1990. Isary. Ocherki istorii srednevekovyh krepostei Yuzhnogo berega Kryma. Novosibirsk: Nauka.
Khrapunov, І. 1989. Mykola Lvovych Ernst. Arheologіa, 4. Kyiv, pp. 111-115.
Cherkasov, A. 2019. Pervobytnaia istoryia Kryma na stranitsah ‘Izvestii’ kraevedcheskikh obshchestv (pervaia tret XX veka). Vestnik Brianskogo gosudarstvennogo universiteta, 2, p. 104-114.
Chizhova, L. 2012. Ernst N. L. Pervyi direktor biblioteki Tavricheskogo universiteta: k 95-letiu so dnia osnovaniia biblioteki. Kultura narodov Prichernomoria, 229, p. 156-168.
Shchepinskii, A. 1968. O neolite i eneolite Kryma. Sovetskaia arheologia, 1. Moskva, p. 121-134.
Ernst, N. 1930a. Letopis arheologicheskih raskopok i razvedok v Krymu za 10 let (1921-1930). Ernst N. (еd.). Izvestiia Tavricheskogo obshhestva istorii, arheologii i etnografii, IV. Simferopol, pp. 72-92.
Ernst, N. 1930b. Liudi lednikovogo perioda v Krymu. Simferopol: Krymskoe gosudarstvennoe izdatelstvo.
Ernst, N. 1934. Chetvertichnaia stoianka v peshchere u der. Chokurcha v Krymu. Petrovskii D. i dr. (еd.). Trudy II Mezhdunarodnoi konferentsii Assotsiatsii po izucheniu chetvertichnogo perioda Evropy, 5. Moskva; Leningrad, pp. 184-206.
Schukov, B. 1930. Tardenoisien in der Krim, Neolithikum im Wolgagebiet. Archaologisches Instituut des Deutschen Reiches: Bericht uber die Hundertjahrfeier. 21-25 April 1929, Berlin, pp. 281-290.
Bader, O. 1968. Pamiati Borisa Sergeevicha Zhukova. Sovetskaia arheologia, 4, p. 234-238.
Barsamov, M. 1929. Arheologicheskie raskopki v Otuzakh 1927 i 1928 goda. Izvestiia Tavricheskogo obshchestva istorii, arheologii i etnografii, 3 (60), p. 165-169.
Barsamov, N. 1932. Soobshchenie ob arheologicheskikh raskopkakh srednevekovogo gorodishcha v Koktebele 1929-1931 gg. Feodosiiskii arheologicheskii muzei i galereia Aivazovskogo.
Bіbіkov, S. 1964. Mykola Lvovych Ernst: do 75 rіchchia z dnia narodzhennia. Arheologіa, XVI, p. 232-233.
Bocharov, S. 2015. Genuezskii zamok Kaliera. In: Bocharov, S., Sitdikov, A. (eds.) Genuezskaia Gazariia i Zolotaia Orda, 1. Kishinev, p. 47-99.
Vіdkrytyi lyst na rozkopky pechery Chokurcha. 13 chervnia 1936 r. NA NMІU, fund 7, desc. 1, case 3, p. 4.
‘Gerakleiskii sbornik’ 1936 g., 1. Sankt-Peterburg: Alteiia.
Grinevich, K. 1927. Sto let khersonesskikh raskopok. 1827-1927: Istoricheskii ocherk s ekskursionnym planom. Gosudarstvennyi Khersonesskii muzei. Sevastopol: Izdatelstvo Khresonesskogo muzeia.
Grinevich, K. 1930. Severo-vostochnye kvartaly Khersonesa Tavricheskogo po dannym raskopok R. H. Leppera. Khersonesskii sbornik, 3, p. 5-139.
Grinenko, L. 1999. Iz istorii Khersonesskogo muzeia (1914-1924). In: Kadeev V. (еd.) Kharkovskii istoriko-arheologicheskii ezhegodnik: Drevnosti 1997-1998. Kharkov, pp. 187-197.
Zhukov, B. 1930. Proiskhozhdenie cheloveka. Chetvertoe izdanie. Moskva-Leningrad: Gosudarstvennoe izdatelstvo.
Zaitsev, Yu. 2019. Akt Gosudarstvennoi istoriko-kulturnoi ekspertizy dokumentacii, soderzhashchei rezultaty arheologicheskikh issledovanii na zemelnom uchastke <…> 0,5 km vostochnee s. Vitino, Respublika Krym, Sakskii raion <…>. https://archive-gkokn.rk.gov.ru/ru/get-attachment/133b9d0cd188e8016c43eca61cb4d787ffa3d36977e5cade2f61e20c01aa41fe58916a72d937a1a82ea9e4e0389c3ba0e0cf492face3e5c01e6341dc67d71994
Vronskii A. (еd.). Kurort Koktebel. 1997; Kyiv: Naukova dumka.
Mirchink, G. 1937. ІІІ Konferenciia Mezhdunarodnoi assotsiatsii po izucheniiu chetvertichnogo perioda. Biulleten Moskovskogo obshchestva ispytatelei prirody. Otdel geologicheskii. Novaia seriia, 15-5, p. 474-475.
Moiseev L. 1918. Khersones Tavricheskii i raskopki v Evpatorii v 1917 g.; Izvestiia Tavricheskoi uchenoi arhivnoi komissii, 54, p. 241-259.
Moiseev L. 1927. Sledy irrigatsii, melioratsii i vodosnabzheniia drevnego Khersonesa na Gerakleiskom poluostrove. (Predvaritelnoe soobshchenie). [Soobshchenie na konferentsii arheologov v Kerchi 10 sentiabria 1926 g.]. Zapiski Krymskogo obshchestva estestvoispytatelei i liubitelei prirody, IX, p. 115-122.
Nepomniashchii, A. 2010. Neizvestnyi Nikolai Ernst: po materialam arhivov Kyiva, Moskvy i Sankt-Peterburga. Sіvershchyna v іstorіi Ukrainy, 3, p. 281-294.
Nepomniashchii, A. 2011a. K vosstanovleniiu geografii arheologicheskih issledovanii N. L. Ernsta v Krymu. Uchenye zapiski Tavricheskogo natsionalnogo universiteta im. V. I. Vernadskogo, 24 (63). Seriia «Istoricheskie nauki», 2: spetsvypusk «Istoriia Ukrainy», p. 83-95.
Nepomniashchii, A. 2011b. Mykola Ernst і krymoznavstvo trydtsiatykh rokіv. Kraeznavstvo, 4, p. 163-171.
Nepomniashchii, A. 2012. Professor Nikolai Ernst: stranitsy istorii krymskogo kraevedeniia. Kyiv: Stilos.
Nepomnjashhij, A. 2016. Ernst Nikolai Lvovich. In: Bocharov, S., Sitdikov, A. (eds.) Miras - Nasledie, 1. Tatarstan - Krym. Gorod Bolgar i izuchenie tatarskoj kul’tury v Tatarstane i Krymu v 1923-1929 godah, p. 183-200.
Nikolaenko, G., Arzhanov, A. 2016. Raskopki kompleksa ukreplennykh postroek v balke Bermana na drevnem zemelnom uchastke 347 khory Khersonesa. Arheologicheskie otkrytiia 2014 goda; Moskva, pp. 263-266.
O rabote Vtorogo plenuma Komissii po iskopaemomu cheloveku sovetskoi sektsii Mezhdunarodnoi assotsiatsii po izucheniiu chetvertichnogo perioda. 1940; Biulleten Komissii po izucheniiu chetvertichnogo perioda, 6-7, Moskva-Leningrad, pp. 17-18.
Panchenko, V. 2016. ‘Usadba s istochnikom’ i ee issledovateli. In: Zinko V., Zinko E. (еds.). XVII Bosporskie chteniia. Bospor Kimmeriiskii i varvarskii mir v period antichnosti i srednevekovia. Issledovateli i issledovaniia. Kerch, p. 345-349.
Petrova, E. 2012. Feodosiiskii muzei drevnostei i okhrana pamiatnikov Feodosii i ee okrugi v 1920-1930-kh godakh. Drevniaia i srednevekovaia Tavrika. Arheologicheskii almanakh, 28. Donetsk, pp. 259-284.
Platonova, N. 2017. Neopublikovannaia statia G. A. Bonch-Osmolovskogo 1928 goda: «Po povodu datirovki grota Kiik-Koba». In: Vishniackii, L. (ed.) Neizvestnye stranicy arheologii Kryma: ot neandertalcev do genuezcev. Sankt-Peterburg, p. 19-33.
Popelnytska, O. 2020. Arkheolohichnі doslіdzhennia Krymu u 1920-kh - 1930-kh rr. (za dokumentamy M. L. Ernsta z arkhіvu Natsіonalnoho muzeiu іstorіi Ukrainy). Vіsnyk Kyivskoho natsіonalnoho unіversytetu kultury і mystetstv. Serіia: Muzeeznavstvo і pamiatkoznavstvo, 3-2, p. 151-160.
Raskopki, proizvodiashchiesia v Krymu v 1930 g. NA NMІU, fund 7, desc. 1, case 1, p. 122, 122 zv.
Romenskii, A. 2016. Korsunskii pokhod kniazia Vladimira: obstoiatelstva osady i zakhvata goroda. Drevniaia Rus. Voprosy medievistiki, 1, p. 5-15
Smirnov, R. 2011. O pozdneantichnoi topografii Khersonesa Tavricheskogo. Khersonesskii sbornik, 16. Sevastopol, p. 163-180.
Soboleva, M. 2002. Iz semeinyh vospominanii. In: Rudnickaia, V., Teslenko, I. (eds.) Alushta i Alushtinskij region s drevnejshih vremen do nashih dnei. Kyiv, p. 237-241.
Skhematicheskii plan Khersonesskogo gorodishcha: k 35-letnei godovshchine ot nachala sistematicheskikh raskopok 1888-1923 gg. Sostavlen po eskizam otchetnykh godov i aeroplannym semkam Direkciei Khersonesskikh raskopok. 1923. Sevastopol.
Tkachev, A. 2012. Arheologicheskie issledovaniia na Kubani v dovoennyi period (1920-e — 1941 god). Kulturnaia zhizn Yuga Rossii, 1 (44), p. 32-35.
Turova, N. 2019. Arheologicheskaia karta Gornogo i Yuzhnoberezhnogo Kryma po polevoi kartoteke E. I. Visniovskoi. Istoriia i arheologia Kryma, X, pp. 279-354.
Fedotova, O. 2011. Arhіv Mykoly Ernsta u zbіrcі Nacіonalnoho muzeiu іstorіi Ukrainy. In: Kovtaniuk, N. (ed.) Nacіonalnii muzei іstorіi Ukrany. Tematichnii zbіrnyk naukovikh prats. Kyiv, p. 322-331.
Filimonov, S., Khrapunov, I. 1996. Nikolai Lvovich Ernst - issledovatel istorii i drevnostei Kryma. Materialy po arheologii, istorii i etnografii Tavrii, V, p. 242-255.
Firsov, L. 1990. Isary. Ocherki istorii srednevekovyh krepostei Yuzhnogo berega Kryma. Novosibirsk: Nauka.
Khrapunov, І. 1989. Mykola Lvovych Ernst. Arheologіa, 4. Kyiv, pp. 111-115.
Cherkasov, A. 2019. Pervobytnaia istoryia Kryma na stranitsah ‘Izvestii’ kraevedcheskikh obshchestv (pervaia tret XX veka). Vestnik Brianskogo gosudarstvennogo universiteta, 2, p. 104-114.
Chizhova, L. 2012. Ernst N. L. Pervyi direktor biblioteki Tavricheskogo universiteta: k 95-letiu so dnia osnovaniia biblioteki. Kultura narodov Prichernomoria, 229, p. 156-168.
Shchepinskii, A. 1968. O neolite i eneolite Kryma. Sovetskaia arheologia, 1. Moskva, p. 121-134.
Ernst, N. 1930a. Letopis arheologicheskih raskopok i razvedok v Krymu za 10 let (1921-1930). Ernst N. (еd.). Izvestiia Tavricheskogo obshhestva istorii, arheologii i etnografii, IV. Simferopol, pp. 72-92.
Ernst, N. 1930b. Liudi lednikovogo perioda v Krymu. Simferopol: Krymskoe gosudarstvennoe izdatelstvo.
Ernst, N. 1934. Chetvertichnaia stoianka v peshchere u der. Chokurcha v Krymu. Petrovskii D. i dr. (еd.). Trudy II Mezhdunarodnoi konferentsii Assotsiatsii po izucheniu chetvertichnogo perioda Evropy, 5. Moskva; Leningrad, pp. 184-206.
Schukov, B. 1930. Tardenoisien in der Krim, Neolithikum im Wolgagebiet. Archaologisches Instituut des Deutschen Reiches: Bericht uber die Hundertjahrfeier. 21-25 April 1929, Berlin, pp. 281-290.
Переглядів анотації: 424 Завантажень PDF: 340
Опубліковано
2021-12-10
Номер
Розділ
Iсторiя науки
