Могильник Карів-І в контексті етнічних і культурних явищ останньої чверті ІІ ст. н. е. на територіх Західного Побужжя і верхнього Подністров'я
Ключові слова:
Західне Побужжя, Верхнє Подністер’я, пшеворська культура, вельбарська культура, карівська група, Маркоманські війни, міграції
Анотація
У статті схарактеризовано етнокультурну ситуацію в басейнах Західного Бугу та Верхнього Дністра в першій половині І тис. н. е. В її основі лежать процеси, пов’язані з послідовним проживанням на цих землях населення пшеворської та вельбарської культур, а також із появою в останній чверті ІІ ст. н. е. нової поліетнічної групи типу Карова.
Посилання
Baran, V. D. 1981.Cherniakhivska kultura (za materialamy Verkhnoho Dnistra i Zakhidnoho Buhu). Kyiv: Naukova dumka.
Baran, V. D., Hopkalo, O. V. 2006. Cherniakhivski poselennia baseinu Hnyloi Lypy. Kyiv: Instytut arkheolohii NAN Ukrainy.
Belevets, V. 2008. Belaruskae Zahodniae Palesse ŭ peryiad pravintsyinarymskih uplyvaŭ – stan i perspektyvy dasledavanniaŭ. In: Kośko, A., Kalečyc, A. (eds.) Wspólnota dziedzictwa kulturowego ziem Białorusi i Polski, s. 227-261.
Bidzilia, V. I. 1964. Poselennia Halish-Lovachka (Za materialamy rozkopok T. Lehotskoho). Arheologia, XVII, p. 92-143.
Horokhovskyi, E. L. 1982. Pidkovopodibni fibuly Serednoho Podniprovia z vyimchastoiu emalliu. Arheologia, 38, p. 16-36.
Kazanskii, M. M. 2017. «Kniazheskie» nahodki i tsentry vlasti gunnskogo vremeni na periferii pontiiskoi stepi. Materialy po arheologii i istorii antichnogo i srednevekovogo Kryima. Arheologia, istoria, numizmatika, sfragistika i epigrafika, 9, p. 127-137.
Kozak, D. N. 1984. Pshevorska kultura u Verkhnomu Podnistrovi i Zakhidnomu Pobuzhzhi. Kyiv: Naukova dumka.
Kozak, D. N. 1985. Pshevorskaia kultura i volyno-podolskaia gruppa. In: Baran, V. D. (ed.). Etnokulturnaia karta Ukrainskoi SSR v I tys. n. e. Kyiv: Naukova dumka, p. 25–34.
Kozak, D. N. 1992. Etnokulturna istoriia Volyni (I st. do n. e. — IV st. n. e.). Kyiv: Naukova dumka.
Kozak, D. N. 1993. Vzaiemovidnosyny slovian i hermantsiv na terytorii Ukrainy v pershii polovyni I tys. n. e. Arheologia, 2, p. 24–36.
Kozak, D. N. 1999. Hotski skarby Volyni pochatku rannoho serednovichchia. In: Terpylovskyi, R. V. (ed.). Etnokulturni protsesy v Pivdenno-Skhidnii Yevropi v I tysiacholitti n. e. Kyiv; Lviv: RAS, p. 80-93.
Kozak, D. 2006. Etnopleminna nalezhnist velbarskoi kultury v Ukraini (arkheolohiia, istoriia, linhvistyka).Visnyk instytutu arkheolohii LNU im. I. Franka, 1, p. 8-15.
Kozak, D. 2008. Venedy. Kyiv: Instytut arkheolohii NAN Ukrainy.
Kolosovskaia, Yu. K. 2000. Rim i mir plemen na Dunae I — IV vv. n. e. Moskva: Nauka.
Magomedov, B. 2001. Chernyahovskaya kultura. Problema etnosa. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Onyshchuk, Ya. I. 2007. Zolota pidviska piznorymskoho chasu z s. Dudyn Lvivskoi oblasti. Arheologia, 2, p. 72-76.
Onyshchuk, Ya. 2017. Rymski importni vyroby z mohylnyka Kariv-I pershykh stolit nashoi ery u Zakhidnomu Pobuzhzhi. In: Kondratiuk, K. et al. (eds.). Visnyk Lvivskoho universytetu. Seriia istorychna. Spetsvypusk do 60-richchia profesora Oleksiia Sukhoho, p. 265-274.
Onyshchuk, Ya. 2018. Naselennia Zakhidnoi Volyni ta Zakhidnoho Podillia v pershii polovyni I tys. n. e.: kulturno-istorychnyi aspekt. Lviv: LNU im. I. Franka.
Onyshchuk, Ya. I. 2020. Deiaki pidsumky doslidzhen mohylnyka rymskoho chasu Kariv-I u Zakhidnomu Pobuzhzhi. In: Liubychev, M., Myzghyn, K. (eds.). Mizh Skhodom ta Zakhodom (Inter Orientem et Occidentem): yuvileina zbirka do 65-richchia z dnia narodzhennia doktora Erdmute Shulttse ta 20-richchia Hermano-Slovianskoi arkheolohichnoi ekspedytsii (Ostrogothica-Serie, 3). Kharkiv: KhNU imeni V. N. Karazina, p. 158-178.
Onyshchuk, Ya. 2021. Doslidzhennia krematsiinoho pokhovannia rymskoho chasu v okolytsi s. Slovita Lvivskoi oblasti. Bridshchyna — krai na mezhi Halychyny y Volyni, 12, p. 5-9.
Onyshchuk, Ya. I. 2022 Doslidzhennia mohylnyka rymskoho chasu Kariv I u Zakhidnomu Pobuzhzhi v 2019—2020 rokakh. Archaeology and Early History of Ukraine, 1 (42), p. 141-154. https://doi.org/10.37445/adiu.2022.01.11
Onyshchuk, Ya. I., Pohoralskyi, Ya. V. 2015. Novyi mohylnyk pshevorskoi kultury z okolyts Sudovoi Vyshni na Lvivshchyni. In: Boltryk, Yu. V. (ed.). Arkheolohichni doslidzhennia v Ukraini 2014. Kyiv: «Starodavnii svit», p. 132-134.
Sydorovych, V. Z., Onyshchuk, Ya. I. 2021. Zvit pro rozvidkovi doslidzhennia mohylnyka rymskoho chasu u s. Velyka Dibrova Lvivskoi oblasti u 2021 rotsi. Scientific Archives of the Institute of Archaeology, the NAS of Ukraine, f. 64, 2021/ .
Sydorovych, V. Z., Onyshchuk, Ya. I. 2022. Zvit pro arkheolohichni doslidzhennia mohylnyka rymskoho chasu u s. Velyka Dibrova Lvivskoi oblasti u 2021 rotsi. Scientific Archives of the Institute of Archaeology, the NAS of Ukraine, f. 64, 2021/ .
Slobodian, T. I. 2019. Antropolohichnyi analiz perepalenykh kistok iz mohylnyka rymskoho chasu Kariv (dodatok 1). In: Onyshchuk, Ya. I., Sydorovych, V. Z. Zvit pro arkheolohichni doslidzhennia mohylnyka rymskoho chasu Kariv I u Zakhidnomu Pobuzhzhi v 2018 r. Scientific Archives of the Institute of Archaeology, the NAS of Ukraine, f. 64, 2019/ , p. 82-94.
Smishko, M. Yu. 1976. Plemena pshevorskoi kultury. In: Chernysh, O. P. (exec. ed.). Naselennia Prykarpattia i Volyni za doby rozkladu pervisnoobshchynnoho ladu ta v davnoruskyi chas. Kyiv: Naukova dumka, p. 28-38.
Subbotin, L. V., Dzigovskii, A. N. 1990. Sarmatskie drevnosti Dnestro-Dunaiskogo mezhdurechia. II: Kurgannye mogilniki Diviziiskii i Belolesskiy. Kyiv: AN USSR, Institut arheologii.
Sharov, O. V. 2013. V poiskah strany «Oium»: epos ili realnost? Drevnosti Zapadnogo Kavkaza, 1, p. 118-155.
Andrzejowski, J. 1991. Okucia rogów do picia z młodszego okresu przedzymskiego i okresu wpływów rzymskich w Europie Środkowej i Pólnocnej (próba klasyfikacji i analizy chronologiczno-terytorialnej). Materiały starożytne i wczesnośredniowieczne, VI, s. 7-120.
Andżejowski, J. 1999. Hryniewicze Wielkie — cmentarzysko z pogranicza dwóch światów. In: Andrzejowski, J. (ed.) Comhlan. Studia z archeologii okresu przedrzymskiego i rzymskiego w Europie Środkowej dedykowane Teresie Dąbrowskiej w 65. rocznicę urodzin. Warszawa: Fundacja Przyjaciół Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, s. 17-59.
Baumgartner, Ch. 2015. Die kräftig profilierte Fibel mit Stützplatte. Allgemeine Definitionen und Begriffe zum Typ Almgren 67 — 70/73. Netzwerk Geschichte Österreich. Verein für Archäologie, Sondengänger und Heimatforscher, 4, S. 49 -55.
Bazovský, I., Majerová, H., Szábóová, D., Arendt, D. 2020. Zaumzeug mit Zugelketten aus Borinka, Kreis Malacky (SW Slowakei). Zborník Slovenského Národného Múzea, CXIV (Archeológia 30), S. 251-272.
Biborski, M. 1994. Miecze z okresu wpływów rzymskich na obszarze kultury przeworskiej. Materiały Archeologiczne, 18, s. 53-162.
Bitner-Wróblewska, A., Stawiarska, T. 2009. Badania technologiczne wschodnioeuropejskich zabytków zdobionych emalią. In: Bitner-Wróblewska, A., Iwanowska, G. (eds.). Bałtowie i ich sąsiedzi. Marian Kaczyński in memoriam. Seminarium Bałtyjskie 2, Warszawa: Państwowe Muzeum Archeologiczne, s. 303-351.
Bugaj, E. 1999. Motywy figuralne na ceramice germańskiego kręgu kulturowego. Poznań:Wydawnictwo naukowe UAM.
Carnap-Bornheim, С., Illkǽr, J. 1996. Illerup Ådal. Vol. 7: Die Prachtausrüstungen (Tafelband). Aarhus: Aarhus University Press.
Carnap-Bornheim, C. 2015. Między adaptacją a oporem. Uwagi o grobach książęcych z okresu wpływów rzymskich w Barbaricum. Wiadomości Archeologiczne, LXVI, s. 183-200.
Cass. Dio, Hist. Rom. = Cassii Dionis Cocceiani. Historia Romana. Libri LXIV-LXXX. Kassii Dion Kokkeian. Rimskaia istoriia. Knigi LXIV-LXXX. Perevod s drevnegrecheskogo pod redaktsiei A. V. Makhlaiuka. Sankt-Peterburg: Filologicheskii fakultet SpbGU; Nestor-Istoriia, 2011.
Dobiáš, J. 1964. Dějiny československého územi před vystoupenim Slovanů. Praha: Československá akademie věd.
Droberjar, E. 2019. Wpływy kultury przeworskiej w Czechach i na Morawach od okresu późnolateńskiego po wczesną fazę okresu wędrówek ludów. In: Kot-Legieć, K., Michałowski, A., Olędzki, M., Piotrowska, M. (eds.). Kultura przeworska. Procesy przemian i kontakty zewnętrzne. Lódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 251-290.
Droberjar, E., Peška, J. 1994: Waffengräber der römischen Kaiserzeit in Mähren und die Bewaffnung aus dem Königsgrab bei Mušov. In: von Carnap-Bornheim, C. (ed.). Beiträge zu römischer und barbarischer Bewaffnung in den ersten vier nachchristlichen Jahrhunderten. Lublin; Marburg (without edition), S. 271-301.
Eggers, H. J. 1951. Der römische import im freien Germanien. Hamburg: Hamburgisches Museum für Völkerkunde und Vorgeschichte.
Elschek, K., Rajtar, J., Varsik, V. 2011. Sepulkralny objekt zo Zohora. In: Droberjar, E. (ed.) Archeologie barbarů 2010. Hroby a pohřebiště Germánů mezi Labem a Dunajem. Olomouc: Univerzita Palackého v Olomouci, s. 133-151.
Elschek, K., Jakab, J., Stoková, T. 2021. Die Fürstengräber von Zohor in der Westslowakei und ihr Umfeld im Licht neuer Forschungen. Bericht der Römisch-Germanischen Kommission (2017), 98, S. 105-129.
Filip, J. 1956. Keltové ve střední Evropě. Praha: Československá akademie věd.
Friesinger, H., Tuzar, J. M., Pollak, M. 2000—2001. Neue Überlegungen zu einem alten Depotfund der jüngeren römischen Каiserzeit aus der KG Mödring, Niederösterreich. Archaeologia Austriaca, 84-85, S. 259-278.
Ginalski, J. 1991. Ostrogi kabłąkowe kultury przeworskiej: klasyfikacja typologiczna. Przegląd Archeologiczny, 38, s. 53-84.
Grosu, V. 1995. Sarmaţii în spaţiul geto-dacic răsăritean. Arheologia Moldovei, XVIII, p. 133–186.
Guštin, M. 2019. Ein germanisches Pferdezaumzeug aus der Oststeiermark. In: Ramsl, P. C., Rebay-Salisbury, K., Trebsche, P. (eds.). Schichtengeschichten. Festschrift für Otto H. Urban. (Universitätsforschungen zur Prähistorischen Archäologie, 328). Bonn: Verlag Dr. Rudolf Habelt GmbH, S. 487-493.
Hachmann, R. 1961. Die Chronologie der jüngeren vorrömischen Eisenzeit. Studien zum Stand der Forschung im nördlichen Mitteleuropa und in Skandinavien. Bericht der Römisch-Germanischen Kommission (1960), 41, S. 1-276.
Jílek, J., Horník, P. 2017. Výzbroj a výstroj z doby římské ve východním Polabí. Hroby bojovníků a jejich interpretace. Študijné zvesti Archeologického ústavu Slovenskej akadémie vied, 62, s. 61-100.
Kull, B. 1996. Ein kaiserzeitliches «Zaumzeug mit Zügelketten» aus Vizsoly, Komitat Borsod-Abaúj-Zemplén (Ungarn). Germania, 74, S. 415-432.
Kokowski, A. 2004. Wandalowie — lugiowie — kultura przeworska. In: Andrzejowski, J., Kokowski, A., Leiber, Ch. (eds.). Wandalowie. Strażnicy bursztynowego szlaku. Katalog wystawy. Lublin; Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Archeologiczne, s. 3-10.
Kolendo, J. 1999. Lugiowie Burowie oraz Burowie. Przyczynek do interpretacji politycznej i kulturowej Europy barbarzyńskiej w końcu I wieku i w II wieku n. e. In: Andrzejowski, J. (ed.). Comhlan. Studia z archeologii okresu przedrzymskiego i rzymskiego dedykowane Teresie Dąbrowskiej w 65. Rocznicę urodzin. Warszawa: Fundacja Przyjaciół Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, s. 217-321.
Kontny, B. 2019. Archeologia wojny. Studia nad uzbrojeniem barbarzyńskiej Europy okresu wpływów rzymskich i wędrówek ludów. Oświęcim.
Lau, N. 2014. Das Thorsberger Moor. Band 1: Die Pferdegeschirre. Germanische Zaumzeuge und Sattelgeschirre als Zeugnisse kriegerischer Reiterei im mittel- und norderopäischen Barbaricum. Schleswig: Verein zur Förderung des Archäologischen Landesmuseums e.V.
Lau, N. 2018. Die Pferdegeschirre der jüngeren römischen Kaiserzeit aus Opferungen von Heeresausrüstungen und ihre Verbindungen in den Donauraum. Slovenská Archeológia, 66, S. 343-361.
Makiewicz, Т. 2005. W sprawie aktualnego stanu badań and problemami kontynuacji kulturowej pomiędzy starożytnością a wczesnym średniowieczem w Polsce. Slavia Antiqua, 48, s. 9-15.
Michelbertas, М. 2016. Romėniškojo laikotarpio emaliuoti dirbiniai Lietuvoje. Vilnius: Vilniaus universiteto leidykla.
Niewęgłowski, A. 1981. Obrządek pogrzebowy ludności kultury przeworskiej na przełomie er (II wiek p. n. e. — II wiek n. e.). Wroclaw-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź: Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Nowakowski, W. 1988. Metallglocken aus der römischen Kaserzeit im europäischen Barbaricum. Archaeologia Polona, XXVII. S. 69-146.
Oakeshott, R. E. 1960. The Archaeology of Weapons: Arms and Armor from Prehistory to the Age of Chivalry. London: Dover Publications.
Olędzki, M. 2017. The Problems connected with the Identification and Localisation of the Suebian Tribe of Buri. Ephemeris Napocensis, XXVII, p. 187-196.
Onyshchuk, J. 2019. Kariv I — nowo odkryte cmentarzysko z okresu wczesnorzymskiego na Zachodnim Pobużu. Wstępna analiza kulturowo — historyczna.In: Kot-Legieć, K., Michałowski, A., Olędzki, M., Piotrowska, M. (eds.). Kultura przeworska. Procesy przemian i kontakty zewnętrzne. Łódź: Wydawnictwo uniwersytetu Lódzkiego, s. 359-375.
Onyshchuk, J., Schuster, J. 2020. Die nächsten drei Sueben! Ein kaiserzeitliches «Fürstengrab» mit römischem Import und weitere Grabfunde von Kariv-I in der Westukraine. Acta Archaeologica Carpathica, LV, S. 91-110.
Onyščuk, J., Schuster, J. 2021. Hic Suebiae finis? Ein mittelkaiserzeitliches Gräberfeld mit „Fürstengrab“ von Kariv-1 aus der Westukraine. Bericht der Römisch-Germanischen Kommission (2017), 98, S. 11-77.
Peschek, Ch. 1939. Die frühwandalische kultur in Mittelschlesien (100 vor bis 200 nach Christus). Leipzig: Kabitzsch.
Pieta, K. 1994. Mittel- Und Nordslowakei zum Zeit der Markomannenkriege. In: Friesinger, H., Tejral, J., Stuppner, A. (eds.) Markomannenkriege. Ursache und Wirkungen. Brno: Archäologisher Institut Der Akademie Der Wissenschaften Der Tschechischen Republik Brno, p. 253-262.
Pomberger, B. M. 2018. Roman Bells in Central Europe: Typologies and Discoveries. Musicarchaeology Vienna. Online Publication, 1, р. 1–18. Available at: https://www.academia.edu/36120431/ Roman_Bells_in_Central_Europe_Typologies_and_ Discoveries.
Rau, A. 2010. Nydam Mose. Die personengebundenen Gegenstände. Grabungen, 1989—1999. (B. II). Højbjerg: Aarhus University Press.
Rybova, A. 1970. Das Brandgräberfeld der jüngeren römischen Kaiserzeit von Pňov. Archeologické studijní materiály, 9, S. 6-101, Taf. I—XXXV.
Schuster, J. 2014. Dobór i układ darów w inhumacyjnych grobach książęcych z pierwszej połowy I tysiąclecia po Chr. w północnej i środkowej Europie. Wiadomości Archeologiczne, LXV, s. 5-44.
Schuster, J. 2016. Der arme Fürst. Ein bescheiden ausgestattetes Prunkgrab der älteren Kaiserzeit von Zgliczyn Pobodzy, Nordmasowien (Polen). Germania, 94, S. 117-156.
Stawiarska, T., Onyščuk, J. 2000. Eine spätkaiserzeitliche Gesichtsperle aus der Westukraine. In: Mączyńska, M., Grabarczyk, T. (eds.). Die spätrömische Kaiserzeit und die frühe Völkerwanderungszeit in Mittel- und Osteuropa. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, S. 325-333.
Sharov, O. 2017. The Details of Roman/Germanic Harness Decoration from the Kuban-area. In: Na hranicích impéria. Extra fines imperii. Jaroslavu Tejralovi k 80. narozeninám. Brno: Masarykova univerzita, p. 357-370.
Szela, A. 2018. Zgliczyn Pobodzy. Niepozorna nekropola z północnego Mazowsza. Wiadomości Archeologiczne, LXIX, s. 121-147.
Śmiszko, M. 1932. Kultury wczesnego okresu epoki cesarstwa rzymskiego w Małopolsce Wschodniej. Lwów: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego pod zarządem J. Filipowskiego.
Tyszler, L. 2019. Reges ex nobilitate, duces ex virtute sumunt. Z zagadnień elit politycznych i wojskowych superiores barbari w okresie rzymskim w dorzeczu Bzury. In: Tyszler, L. (ed). Brzeziny i region. Przeszłość w narracji interdyscyplinarnej. Archeologia — architektura — sztuka — historia. Brzeziny-Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 35-47.
Werner, J. 1956. Beiträge zur Archäologie des Attila-Reiches. A. Texttei. München: Verlag der Bayerischen Akademie der Wissenschaften in Kommission bei der C. H. Beck’schen Verlagsbuchhandlung.
Wilbers-Rost, S. 1994. Pferdegeschirr der römischen Kaiserzeit in der Germania libera: zur Entstehung, Entwicklung und Ausbreitung des “Zaumzeugs mit Zügelketten”. Oldenburg: Isensee.
Baran, V. D., Hopkalo, O. V. 2006. Cherniakhivski poselennia baseinu Hnyloi Lypy. Kyiv: Instytut arkheolohii NAN Ukrainy.
Belevets, V. 2008. Belaruskae Zahodniae Palesse ŭ peryiad pravintsyinarymskih uplyvaŭ – stan i perspektyvy dasledavanniaŭ. In: Kośko, A., Kalečyc, A. (eds.) Wspólnota dziedzictwa kulturowego ziem Białorusi i Polski, s. 227-261.
Bidzilia, V. I. 1964. Poselennia Halish-Lovachka (Za materialamy rozkopok T. Lehotskoho). Arheologia, XVII, p. 92-143.
Horokhovskyi, E. L. 1982. Pidkovopodibni fibuly Serednoho Podniprovia z vyimchastoiu emalliu. Arheologia, 38, p. 16-36.
Kazanskii, M. M. 2017. «Kniazheskie» nahodki i tsentry vlasti gunnskogo vremeni na periferii pontiiskoi stepi. Materialy po arheologii i istorii antichnogo i srednevekovogo Kryima. Arheologia, istoria, numizmatika, sfragistika i epigrafika, 9, p. 127-137.
Kozak, D. N. 1984. Pshevorska kultura u Verkhnomu Podnistrovi i Zakhidnomu Pobuzhzhi. Kyiv: Naukova dumka.
Kozak, D. N. 1985. Pshevorskaia kultura i volyno-podolskaia gruppa. In: Baran, V. D. (ed.). Etnokulturnaia karta Ukrainskoi SSR v I tys. n. e. Kyiv: Naukova dumka, p. 25–34.
Kozak, D. N. 1992. Etnokulturna istoriia Volyni (I st. do n. e. — IV st. n. e.). Kyiv: Naukova dumka.
Kozak, D. N. 1993. Vzaiemovidnosyny slovian i hermantsiv na terytorii Ukrainy v pershii polovyni I tys. n. e. Arheologia, 2, p. 24–36.
Kozak, D. N. 1999. Hotski skarby Volyni pochatku rannoho serednovichchia. In: Terpylovskyi, R. V. (ed.). Etnokulturni protsesy v Pivdenno-Skhidnii Yevropi v I tysiacholitti n. e. Kyiv; Lviv: RAS, p. 80-93.
Kozak, D. 2006. Etnopleminna nalezhnist velbarskoi kultury v Ukraini (arkheolohiia, istoriia, linhvistyka).Visnyk instytutu arkheolohii LNU im. I. Franka, 1, p. 8-15.
Kozak, D. 2008. Venedy. Kyiv: Instytut arkheolohii NAN Ukrainy.
Kolosovskaia, Yu. K. 2000. Rim i mir plemen na Dunae I — IV vv. n. e. Moskva: Nauka.
Magomedov, B. 2001. Chernyahovskaya kultura. Problema etnosa. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Onyshchuk, Ya. I. 2007. Zolota pidviska piznorymskoho chasu z s. Dudyn Lvivskoi oblasti. Arheologia, 2, p. 72-76.
Onyshchuk, Ya. 2017. Rymski importni vyroby z mohylnyka Kariv-I pershykh stolit nashoi ery u Zakhidnomu Pobuzhzhi. In: Kondratiuk, K. et al. (eds.). Visnyk Lvivskoho universytetu. Seriia istorychna. Spetsvypusk do 60-richchia profesora Oleksiia Sukhoho, p. 265-274.
Onyshchuk, Ya. 2018. Naselennia Zakhidnoi Volyni ta Zakhidnoho Podillia v pershii polovyni I tys. n. e.: kulturno-istorychnyi aspekt. Lviv: LNU im. I. Franka.
Onyshchuk, Ya. I. 2020. Deiaki pidsumky doslidzhen mohylnyka rymskoho chasu Kariv-I u Zakhidnomu Pobuzhzhi. In: Liubychev, M., Myzghyn, K. (eds.). Mizh Skhodom ta Zakhodom (Inter Orientem et Occidentem): yuvileina zbirka do 65-richchia z dnia narodzhennia doktora Erdmute Shulttse ta 20-richchia Hermano-Slovianskoi arkheolohichnoi ekspedytsii (Ostrogothica-Serie, 3). Kharkiv: KhNU imeni V. N. Karazina, p. 158-178.
Onyshchuk, Ya. 2021. Doslidzhennia krematsiinoho pokhovannia rymskoho chasu v okolytsi s. Slovita Lvivskoi oblasti. Bridshchyna — krai na mezhi Halychyny y Volyni, 12, p. 5-9.
Onyshchuk, Ya. I. 2022 Doslidzhennia mohylnyka rymskoho chasu Kariv I u Zakhidnomu Pobuzhzhi v 2019—2020 rokakh. Archaeology and Early History of Ukraine, 1 (42), p. 141-154. https://doi.org/10.37445/adiu.2022.01.11
Onyshchuk, Ya. I., Pohoralskyi, Ya. V. 2015. Novyi mohylnyk pshevorskoi kultury z okolyts Sudovoi Vyshni na Lvivshchyni. In: Boltryk, Yu. V. (ed.). Arkheolohichni doslidzhennia v Ukraini 2014. Kyiv: «Starodavnii svit», p. 132-134.
Sydorovych, V. Z., Onyshchuk, Ya. I. 2021. Zvit pro rozvidkovi doslidzhennia mohylnyka rymskoho chasu u s. Velyka Dibrova Lvivskoi oblasti u 2021 rotsi. Scientific Archives of the Institute of Archaeology, the NAS of Ukraine, f. 64, 2021/ .
Sydorovych, V. Z., Onyshchuk, Ya. I. 2022. Zvit pro arkheolohichni doslidzhennia mohylnyka rymskoho chasu u s. Velyka Dibrova Lvivskoi oblasti u 2021 rotsi. Scientific Archives of the Institute of Archaeology, the NAS of Ukraine, f. 64, 2021/ .
Slobodian, T. I. 2019. Antropolohichnyi analiz perepalenykh kistok iz mohylnyka rymskoho chasu Kariv (dodatok 1). In: Onyshchuk, Ya. I., Sydorovych, V. Z. Zvit pro arkheolohichni doslidzhennia mohylnyka rymskoho chasu Kariv I u Zakhidnomu Pobuzhzhi v 2018 r. Scientific Archives of the Institute of Archaeology, the NAS of Ukraine, f. 64, 2019/ , p. 82-94.
Smishko, M. Yu. 1976. Plemena pshevorskoi kultury. In: Chernysh, O. P. (exec. ed.). Naselennia Prykarpattia i Volyni za doby rozkladu pervisnoobshchynnoho ladu ta v davnoruskyi chas. Kyiv: Naukova dumka, p. 28-38.
Subbotin, L. V., Dzigovskii, A. N. 1990. Sarmatskie drevnosti Dnestro-Dunaiskogo mezhdurechia. II: Kurgannye mogilniki Diviziiskii i Belolesskiy. Kyiv: AN USSR, Institut arheologii.
Sharov, O. V. 2013. V poiskah strany «Oium»: epos ili realnost? Drevnosti Zapadnogo Kavkaza, 1, p. 118-155.
Andrzejowski, J. 1991. Okucia rogów do picia z młodszego okresu przedzymskiego i okresu wpływów rzymskich w Europie Środkowej i Pólnocnej (próba klasyfikacji i analizy chronologiczno-terytorialnej). Materiały starożytne i wczesnośredniowieczne, VI, s. 7-120.
Andżejowski, J. 1999. Hryniewicze Wielkie — cmentarzysko z pogranicza dwóch światów. In: Andrzejowski, J. (ed.) Comhlan. Studia z archeologii okresu przedrzymskiego i rzymskiego w Europie Środkowej dedykowane Teresie Dąbrowskiej w 65. rocznicę urodzin. Warszawa: Fundacja Przyjaciół Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, s. 17-59.
Baumgartner, Ch. 2015. Die kräftig profilierte Fibel mit Stützplatte. Allgemeine Definitionen und Begriffe zum Typ Almgren 67 — 70/73. Netzwerk Geschichte Österreich. Verein für Archäologie, Sondengänger und Heimatforscher, 4, S. 49 -55.
Bazovský, I., Majerová, H., Szábóová, D., Arendt, D. 2020. Zaumzeug mit Zugelketten aus Borinka, Kreis Malacky (SW Slowakei). Zborník Slovenského Národného Múzea, CXIV (Archeológia 30), S. 251-272.
Biborski, M. 1994. Miecze z okresu wpływów rzymskich na obszarze kultury przeworskiej. Materiały Archeologiczne, 18, s. 53-162.
Bitner-Wróblewska, A., Stawiarska, T. 2009. Badania technologiczne wschodnioeuropejskich zabytków zdobionych emalią. In: Bitner-Wróblewska, A., Iwanowska, G. (eds.). Bałtowie i ich sąsiedzi. Marian Kaczyński in memoriam. Seminarium Bałtyjskie 2, Warszawa: Państwowe Muzeum Archeologiczne, s. 303-351.
Bugaj, E. 1999. Motywy figuralne na ceramice germańskiego kręgu kulturowego. Poznań:Wydawnictwo naukowe UAM.
Carnap-Bornheim, С., Illkǽr, J. 1996. Illerup Ådal. Vol. 7: Die Prachtausrüstungen (Tafelband). Aarhus: Aarhus University Press.
Carnap-Bornheim, C. 2015. Między adaptacją a oporem. Uwagi o grobach książęcych z okresu wpływów rzymskich w Barbaricum. Wiadomości Archeologiczne, LXVI, s. 183-200.
Cass. Dio, Hist. Rom. = Cassii Dionis Cocceiani. Historia Romana. Libri LXIV-LXXX. Kassii Dion Kokkeian. Rimskaia istoriia. Knigi LXIV-LXXX. Perevod s drevnegrecheskogo pod redaktsiei A. V. Makhlaiuka. Sankt-Peterburg: Filologicheskii fakultet SpbGU; Nestor-Istoriia, 2011.
Dobiáš, J. 1964. Dějiny československého územi před vystoupenim Slovanů. Praha: Československá akademie věd.
Droberjar, E. 2019. Wpływy kultury przeworskiej w Czechach i na Morawach od okresu późnolateńskiego po wczesną fazę okresu wędrówek ludów. In: Kot-Legieć, K., Michałowski, A., Olędzki, M., Piotrowska, M. (eds.). Kultura przeworska. Procesy przemian i kontakty zewnętrzne. Lódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 251-290.
Droberjar, E., Peška, J. 1994: Waffengräber der römischen Kaiserzeit in Mähren und die Bewaffnung aus dem Königsgrab bei Mušov. In: von Carnap-Bornheim, C. (ed.). Beiträge zu römischer und barbarischer Bewaffnung in den ersten vier nachchristlichen Jahrhunderten. Lublin; Marburg (without edition), S. 271-301.
Eggers, H. J. 1951. Der römische import im freien Germanien. Hamburg: Hamburgisches Museum für Völkerkunde und Vorgeschichte.
Elschek, K., Rajtar, J., Varsik, V. 2011. Sepulkralny objekt zo Zohora. In: Droberjar, E. (ed.) Archeologie barbarů 2010. Hroby a pohřebiště Germánů mezi Labem a Dunajem. Olomouc: Univerzita Palackého v Olomouci, s. 133-151.
Elschek, K., Jakab, J., Stoková, T. 2021. Die Fürstengräber von Zohor in der Westslowakei und ihr Umfeld im Licht neuer Forschungen. Bericht der Römisch-Germanischen Kommission (2017), 98, S. 105-129.
Filip, J. 1956. Keltové ve střední Evropě. Praha: Československá akademie věd.
Friesinger, H., Tuzar, J. M., Pollak, M. 2000—2001. Neue Überlegungen zu einem alten Depotfund der jüngeren römischen Каiserzeit aus der KG Mödring, Niederösterreich. Archaeologia Austriaca, 84-85, S. 259-278.
Ginalski, J. 1991. Ostrogi kabłąkowe kultury przeworskiej: klasyfikacja typologiczna. Przegląd Archeologiczny, 38, s. 53-84.
Grosu, V. 1995. Sarmaţii în spaţiul geto-dacic răsăritean. Arheologia Moldovei, XVIII, p. 133–186.
Guštin, M. 2019. Ein germanisches Pferdezaumzeug aus der Oststeiermark. In: Ramsl, P. C., Rebay-Salisbury, K., Trebsche, P. (eds.). Schichtengeschichten. Festschrift für Otto H. Urban. (Universitätsforschungen zur Prähistorischen Archäologie, 328). Bonn: Verlag Dr. Rudolf Habelt GmbH, S. 487-493.
Hachmann, R. 1961. Die Chronologie der jüngeren vorrömischen Eisenzeit. Studien zum Stand der Forschung im nördlichen Mitteleuropa und in Skandinavien. Bericht der Römisch-Germanischen Kommission (1960), 41, S. 1-276.
Jílek, J., Horník, P. 2017. Výzbroj a výstroj z doby římské ve východním Polabí. Hroby bojovníků a jejich interpretace. Študijné zvesti Archeologického ústavu Slovenskej akadémie vied, 62, s. 61-100.
Kull, B. 1996. Ein kaiserzeitliches «Zaumzeug mit Zügelketten» aus Vizsoly, Komitat Borsod-Abaúj-Zemplén (Ungarn). Germania, 74, S. 415-432.
Kokowski, A. 2004. Wandalowie — lugiowie — kultura przeworska. In: Andrzejowski, J., Kokowski, A., Leiber, Ch. (eds.). Wandalowie. Strażnicy bursztynowego szlaku. Katalog wystawy. Lublin; Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Archeologiczne, s. 3-10.
Kolendo, J. 1999. Lugiowie Burowie oraz Burowie. Przyczynek do interpretacji politycznej i kulturowej Europy barbarzyńskiej w końcu I wieku i w II wieku n. e. In: Andrzejowski, J. (ed.). Comhlan. Studia z archeologii okresu przedrzymskiego i rzymskiego dedykowane Teresie Dąbrowskiej w 65. Rocznicę urodzin. Warszawa: Fundacja Przyjaciół Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, s. 217-321.
Kontny, B. 2019. Archeologia wojny. Studia nad uzbrojeniem barbarzyńskiej Europy okresu wpływów rzymskich i wędrówek ludów. Oświęcim.
Lau, N. 2014. Das Thorsberger Moor. Band 1: Die Pferdegeschirre. Germanische Zaumzeuge und Sattelgeschirre als Zeugnisse kriegerischer Reiterei im mittel- und norderopäischen Barbaricum. Schleswig: Verein zur Förderung des Archäologischen Landesmuseums e.V.
Lau, N. 2018. Die Pferdegeschirre der jüngeren römischen Kaiserzeit aus Opferungen von Heeresausrüstungen und ihre Verbindungen in den Donauraum. Slovenská Archeológia, 66, S. 343-361.
Makiewicz, Т. 2005. W sprawie aktualnego stanu badań and problemami kontynuacji kulturowej pomiędzy starożytnością a wczesnym średniowieczem w Polsce. Slavia Antiqua, 48, s. 9-15.
Michelbertas, М. 2016. Romėniškojo laikotarpio emaliuoti dirbiniai Lietuvoje. Vilnius: Vilniaus universiteto leidykla.
Niewęgłowski, A. 1981. Obrządek pogrzebowy ludności kultury przeworskiej na przełomie er (II wiek p. n. e. — II wiek n. e.). Wroclaw-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź: Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.
Nowakowski, W. 1988. Metallglocken aus der römischen Kaserzeit im europäischen Barbaricum. Archaeologia Polona, XXVII. S. 69-146.
Oakeshott, R. E. 1960. The Archaeology of Weapons: Arms and Armor from Prehistory to the Age of Chivalry. London: Dover Publications.
Olędzki, M. 2017. The Problems connected with the Identification and Localisation of the Suebian Tribe of Buri. Ephemeris Napocensis, XXVII, p. 187-196.
Onyshchuk, J. 2019. Kariv I — nowo odkryte cmentarzysko z okresu wczesnorzymskiego na Zachodnim Pobużu. Wstępna analiza kulturowo — historyczna.In: Kot-Legieć, K., Michałowski, A., Olędzki, M., Piotrowska, M. (eds.). Kultura przeworska. Procesy przemian i kontakty zewnętrzne. Łódź: Wydawnictwo uniwersytetu Lódzkiego, s. 359-375.
Onyshchuk, J., Schuster, J. 2020. Die nächsten drei Sueben! Ein kaiserzeitliches «Fürstengrab» mit römischem Import und weitere Grabfunde von Kariv-I in der Westukraine. Acta Archaeologica Carpathica, LV, S. 91-110.
Onyščuk, J., Schuster, J. 2021. Hic Suebiae finis? Ein mittelkaiserzeitliches Gräberfeld mit „Fürstengrab“ von Kariv-1 aus der Westukraine. Bericht der Römisch-Germanischen Kommission (2017), 98, S. 11-77.
Peschek, Ch. 1939. Die frühwandalische kultur in Mittelschlesien (100 vor bis 200 nach Christus). Leipzig: Kabitzsch.
Pieta, K. 1994. Mittel- Und Nordslowakei zum Zeit der Markomannenkriege. In: Friesinger, H., Tejral, J., Stuppner, A. (eds.) Markomannenkriege. Ursache und Wirkungen. Brno: Archäologisher Institut Der Akademie Der Wissenschaften Der Tschechischen Republik Brno, p. 253-262.
Pomberger, B. M. 2018. Roman Bells in Central Europe: Typologies and Discoveries. Musicarchaeology Vienna. Online Publication, 1, р. 1–18. Available at: https://www.academia.edu/36120431/ Roman_Bells_in_Central_Europe_Typologies_and_ Discoveries.
Rau, A. 2010. Nydam Mose. Die personengebundenen Gegenstände. Grabungen, 1989—1999. (B. II). Højbjerg: Aarhus University Press.
Rybova, A. 1970. Das Brandgräberfeld der jüngeren römischen Kaiserzeit von Pňov. Archeologické studijní materiály, 9, S. 6-101, Taf. I—XXXV.
Schuster, J. 2014. Dobór i układ darów w inhumacyjnych grobach książęcych z pierwszej połowy I tysiąclecia po Chr. w północnej i środkowej Europie. Wiadomości Archeologiczne, LXV, s. 5-44.
Schuster, J. 2016. Der arme Fürst. Ein bescheiden ausgestattetes Prunkgrab der älteren Kaiserzeit von Zgliczyn Pobodzy, Nordmasowien (Polen). Germania, 94, S. 117-156.
Stawiarska, T., Onyščuk, J. 2000. Eine spätkaiserzeitliche Gesichtsperle aus der Westukraine. In: Mączyńska, M., Grabarczyk, T. (eds.). Die spätrömische Kaiserzeit und die frühe Völkerwanderungszeit in Mittel- und Osteuropa. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, S. 325-333.
Sharov, O. 2017. The Details of Roman/Germanic Harness Decoration from the Kuban-area. In: Na hranicích impéria. Extra fines imperii. Jaroslavu Tejralovi k 80. narozeninám. Brno: Masarykova univerzita, p. 357-370.
Szela, A. 2018. Zgliczyn Pobodzy. Niepozorna nekropola z północnego Mazowsza. Wiadomości Archeologiczne, LXIX, s. 121-147.
Śmiszko, M. 1932. Kultury wczesnego okresu epoki cesarstwa rzymskiego w Małopolsce Wschodniej. Lwów: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego pod zarządem J. Filipowskiego.
Tyszler, L. 2019. Reges ex nobilitate, duces ex virtute sumunt. Z zagadnień elit politycznych i wojskowych superiores barbari w okresie rzymskim w dorzeczu Bzury. In: Tyszler, L. (ed). Brzeziny i region. Przeszłość w narracji interdyscyplinarnej. Archeologia — architektura — sztuka — historia. Brzeziny-Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, s. 35-47.
Werner, J. 1956. Beiträge zur Archäologie des Attila-Reiches. A. Texttei. München: Verlag der Bayerischen Akademie der Wissenschaften in Kommission bei der C. H. Beck’schen Verlagsbuchhandlung.
Wilbers-Rost, S. 1994. Pferdegeschirr der römischen Kaiserzeit in der Germania libera: zur Entstehung, Entwicklung und Ausbreitung des “Zaumzeugs mit Zügelketten”. Oldenburg: Isensee.
Переглядів анотації: 1087 Завантажень PDF: 563
Опубліковано
2022-09-27
Номер
Розділ
Статті
