Городища скіфського часу середньої течії р. Сейм
Анотація
У статті представлено загальну характеристику городищ скіфського часу в басейні середньої течії р. Сейм. Розглянуто особливості влаштування оборонних споруд. В окрему групу виділено пам’ятки без виразного культурного шару та нечисленними знахідками. Попри різні версії, їх призначення залишається під питанням. У загальних рисах висвітлено матеріальний комплекс.
Посилання
Alikhova, A. E. 1962. Drevnie gorodishcha Kurskogo Poseimia. Materialy i issledovaniia po arkheologii, 113, p. 86-129.
Hrechko, D. S. 2010. Naselennia skifskoho chasu na Siverskomu Dintsi. Kyiv.
Grechko, D. S., Karavaiko, D. V. 2012. About Etno-Culture Processes in Poseyme in Scythian Times. In: Slesarev, S. A., et al. (eds.). Sіvershchyna v іstorіi Ukrainy, 5, Kyiv; Hlukhіv: Tsentr pamiatkoznavstva NAN Ukrainy; UTOPІK, p. 55-60.
Grechko, D. S. 2019. Skifiia ot Oktamasada do Ateia (po materialam Dneprovskogo lesostepnogo Levoberezhia). Arkheolohіia і davnia іstorіia Ukrainy, 2 (31), p. 29-52.
Hrechko, D. S. 2021. The main stages of the history of population of the Forest Steppe of Dnieper Left Bank area in the mid 7th — early 3rd century BC. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 4 (41), p. 27-50.
Grechko, D. S., Bilinskii, O. O., Kushnir, A. S. 2021. Human and Landscape of Scythian time on the Forest Steppe Dnieper Left Bank. Stratum plus, 3, p. 321-341.
Bilynskyi, O. O. 2018. Scythians time hillforts in the Dnieper Left Bank Forest Steppe: general characterization, catalogue, typology. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 1 (26), p. 213-234.
Bilynskyi, O. O. 2019. Pamiatky skifskoho chasu na Seimi. Avtoreferat dysertatsii k.i.n. IA NAN Ukrainy.
Berezovets, D. T. 1950. Otchet o rabote slavianskogo otriada Seimsko-Desnianskoi ekspeditsii 1950 g. Scientific Archives of the Institute of Archaeology, the NAS of Ukraine, f. 1.147, 1950/2-a.
Berezovets, D. T. 1952. Doslidzhennia na terytorii Putyvlskoho raionu Sumskoi oblasti. Arkheolohichni pamiatky URSR, III, Kyiv, p. 242-250.
Berezovets, D. T. 1953. Otchet ob arkheologicheskikh rabotakh na Putivlshchine v 1953 g. Scientific Archives of the Institute of Archaeology, the NAS of Ukraine, f. 2080, 1953/8-б.
Berezovets, D. T. 1955. Doslidzhennia slovianskykh pamiatok na Seimi v 1949—1950 rr. Arkheolohichni pamiatky URSR, V, Kyiv, p. 49-66.
Eremenko, P. M. 1906. Mogilniki i gorodishcha Glukhovskogo i Surazhskogo uezdov. Trudy Moskovskogo predvaritelnogo komiteta po ustroistvu XIV Arkheologicheskogo sieezda, І, Moskva, p. 97-105.
Ilinskaia, V. A. 1950. Po povodu tak nazyvaemoi «Zolnichnoi kultury». Kratkie soobshcheniia instituta istorii materialnoi kultury, ХХХIV, p. 142-146.
Ilinskaia, V. A. 1950a. Otchet o rabote Putivlskogo otriada Seimsko-Desninskoi ekspeditsii 1950 g. Scientific Archives of the Institute of Archaeology, the NAS of Ukraine, f. 1.141, 1950/2b.
Illinska, V. A. 1953. Horodyshche skifskoho chasu na r. Seimi. Arheologia, VIII, p. 109-122.
Illinska, V. A. 1965. Basivske horodyshche. Arheologia, XVIII, p. 48-76.
Ilinskaia, V. A. 1971. Skifskii period v Dneprovskom Lesostepnom Levoberezhe. Avtoreferat dissertatsii d.i.n. Moskva.
Ilinskaia, V. A., Terenozhkin, A. I. 1983. Skifiia VII—IV vv. do n. e. Kyiv: Naukova dumka.
Karavaiko, D. V. 2012. Pamiatniki iukhnovskoi kultury Novgorod-Severskogo Polessia. Kyiv: b./v.
Karavaiko, D. V. 2015. Early Iron Age Hillforts in Seym-River Region. In: Skoryi, S. A. (ed.). Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 2 (15), p. 65-76.
Karavaiko, D. V. 2016. O slabozaselennykh gorodishchakh na Seime. In: Problemy istorii ta arkheolohii Ukrainy. Materialy Х Mizhnarodnoi naukovoi konferentsii, prysviachenoi 125-richchiu profesora K.E. Hrynevycha. Kharkiv, Ukraina, 4-5 lystopada 2016 roku. Kharkiv: «NTMT», p. 24.
Karavaiko, D. V., Plaksina, O. V. 2016. The Study of the Hillforts on the Territory of Putivl and Krolevets Regions in 2012—2014. In: Savytskyi O. D., Tytova O. M. ta in. (ed.). Sivershchyna v istorii Ukrainy, 9. Kyiv – Hlukhiv: Tsentr pamiatkoznavstva NAN Ukrainy i UTOPIK, p. 58-65.
Karavaiko, D. V. 2017. Investigations on the Hillforts in Putivl and Seim River Region in 2016 Year: Results and Prospects. In: Skoryi, S. A. (ed.). Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy. Starozhytnosti rannioho zaliznoho viku, 2 (23), p. 279-291.
Karavaiko, D. V. 2018. About the Three Hillforts of Scythian Time at Putivlʼs Seim Region. In: Skoryi, S. A. (ed.). Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 2 (27), p. 264-286.
Karavaiko, D. V., Peliashenko, K. IU. 2018. Hand-Made Pottery of the Scythian Time Monuments of Putivlsky Poseymia. Revista Arheologică, serie nouă, vol. XIV, nr. 2, p. 132-147.
Karavaiko, D. V. 2019. Clay Bowls of the Shyriaievo Hillfort. In: Skoryi, S. A. (ed.). Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 2 (31), p. 294-299.
Kovpanenko, G. T., Bessonova, S. S., Skoryi, S. A. 1989. Pamiatnyky skifskoii epokhy Dniprovskoo Lesostepnogo Pravoberezhia. Kyiv: Naukova dumka.
Korotia, O. V., Osadchyi, Ye. M., Pryimak, V. V. 2010. Novi dani pro horodyshcha i kurhany pivnichno-zakhidnoho i pivnichno-skhidnoho sektoriv okruhy ta arealu vplyvu Bilskoho horodyshcha. In: Kozak, D. N. (ed.). Pamiatky arkheolohii pivnichno-zakhidnoho i zakhidnoho sektoriv okruhy Bilskoho horodyshcha (I tys. do n. e. – I tys. n. e.). Poltava: Tekhservis, p. 17-28.
Kriutchenko, A. A. 2014. O gorodishchakh-ubezhishchakh v baseine r. Severskii Donets. In: Problemy istorii ta arkheolohii Ukrainy. Materialy IХ Mizhnarodnoi naukovoi konferentsii. Kharkiv, Ukraina, 30-31 zhovtnia 2014 roku. Kharkiv: «NTMT», p. 25-26.
Kriutchenko, A. A. 2017. Scythians-Time Fortified Refuges from the Dnieper-Don Forest-Steppe. Revista Arheologică, serie nouă, vol. XIІІ, nr. 1-2, p. 181-196.
Kriutchenko, A. A. 2019. Zakhysni sporudy skifskoho chasu Dnipro-Donetskoho Lisostepu. Avtoreferat dysertatsii k.i.n. IA NAN Ukrainy.
Lakhmotov, K. O. 2021. Znakhidky keramiky yukhnivskoi arkheolohichnoi kultury na terytorii Serednoho Poseimia. In: Podriez, Yu. V. ta in. (eds.). Arkheolohiia pivnichno-skhidnoi Ukrainy: zdobutky, suchasnyi stan ta perspektyvy. Materialy II Vseukrainskoi naukovo-praktychnoi konferentsii z mizhnarodnoiu uchastiu. 11 liutoho 2021 r. Sumy, p. 75-78.
Lieposhkin, O. D. 2009. Dyrektor Putyvlskoho kraieznavchoho muzeiu Dmytro Vasylovych Sharapov. In: Tupyk, S.V. (ed.). Putyvlskyi kraieznavchyi zbirnyk. 5. Sumy: Universytetska knyha, p. 185-216.
Liapushkin, I. I. 1947. Dneprovskaia Levoberezhnaia ekspeditsiia. Razvedka I. I. Liapushkina. Uchetnye kartochki №№ XXVI — XLVIII. Scientific Archives of the Institute of Archaeology, the NAS of Ukraine, f. 717, 1947/29.
Liapushkin, I. I. 1949. Poseleniia zolnichnoi kultury “skifov pakharei” v basseine Seima. Kratkie soobshcheniia instituta istorii materialnoi kultury, XXVII, p. 67-71.
Liapushkin, I. I. 1950. Poseleniia zolnichnoi kultury (“skifov pakharei”) v severnoi polose Dneprovskogo Lesostepnogo Levoberezhia. Sovetskaia arkheologiia, XII, p. 41-65.
Melnikovskaia, O. N. 1968. Otchet o rabotakh Desninskogo otriada IA AN SSSR v 1968 g. Scientific Archives of the Institute of Archaeology, the NAS of Ukraine, f. 5362, 1968/85.
Melnikovskaia, O. N. 1975. Iukhnovskaia kultura. In: Noveishie otkrytiia sovetskikh arkheologov. Materialy konferentsii, Chast II (aprel 1975), Kyiv, p. 9-11.
Morachevskyi, Ya. M. 1928. Shchodennyk arkheolohichnoi rekohnostsirovky v pivdennii chastyni Hlukhivshchyny 1928 rik. Scientific Archives of the Institute of Archaeology, the NAS of Ukraine, VUAK № 202/40.
Morachevskyi, Ya. M. 1929. Shchodennyk arkheolohichnoi ekskursii po r.r. Klevaniu, Svisi, Lokni ta Ivotiu 1929 r. Scientific Archives of the Institute of Archaeology, the NAS of Ukraine, VUAK № 309/9.
Morhunov, Yu. Yu., Pryimak, V. V., Osadchyi, Ye. M., Korotia, O. V. 2022. Horodyshcha romensko – davnoruskoho chasu na terytorii Sumskoi oblasti. Kharkiv: Ekspres-knyha.
Moruzhenko, A. A. 1985. Gorodishcha lesostepnykh plemen Dnepro-Donskogo mezhdurechia VII—ІІІ vv. do n. e. Sovetskaia arkheologiia, 1, p. 160-178.
Osadchyi, Ye. M. 2020. Kartohrafuvannia horodyshch rannoho zaliznoho viku Putyvlskoho Poseimia. In: Suprunenko, O. B., Sherstiuk, V. V. ta inshi. Starozhytnosti Livoberezhnoho Podniprovia. Poltava; Kharkiv: Maidan, p. 239-244.
Peliashenko, K. Yu. 2020. Liplenyi posud skifskoho chasu naselennia Dnipro-Donetskoho Lisostepu. Kyiv; Kotelva: IA NAN Ukrainy; IKZ "Bilsk".
Petrenko, V. G. 1989. Lokalnye gruppy skifoobraznoi kultury lesostepi Vostochnoi Evropy. In: Meliukova, A. I. (ed.). Stepi evropeiskoi chasti SSSR v skifo-sarmatskoe vremia. Moskva: Nauka, p. 67-80.
Pryimak, V. V. 1996. Okremi aspekty istorii pivnichnoho skhodu Dniprovskoho Livoberezhzhia I tys. do n. e. – poch. II tys. n. e. In: Suprunenko, O. B. (ed.). Bilske horodyshche v konteksti vyvchennia pamiatok rannoho zaliznoho viku Yevropy. Poltava, p. 164-171.
Pryimak, V. V. 2020. Problems of Studying the Sites of the Psel River Basin in the Scientific Heritage of V. Yu. Murzin. In: Korost, I. I., Suprunenko, O.B. (eds.). Fenomen Bilskoho horodyshcha – 2020. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 94-110.
Puzikova, A. I. 1981. Maritskoe gorodishche v Poseime. Moskva: Nauka.
Puzikova, A. I. 1997. Pamiatniki skifskogo vremeni basseina r. Tuskar (Poseime). Moskva.
Rozenfeldt, R. L. 1983. Razvedki i raskopki pamiatnikov zheleznogo veka v lesnoi polose Evropeiskoi chasti SSSR. In: Metodika polevykh arkheologicheskikh issledovanii. Moskva: Nauka, p. 31-39.
Samokvasov, D. Ia. 1873. Drevnie goroda Rossii. Sankt-Peterburg.
Samokvasov, D. Ia. 1878. Istoricheskoe znachenie gorodishch. Trudy tretego Arkheologicheskogo siezda, 1, p. 225-235.
Samokvasov, D. Ia. 1908. Severianskaia zemlia i Severiane po gorodishcham i mogilam. Moskva: Sinodalnaia Tipografiia.
Sukhobokov, O. V. 1975. Okhoronni rozkopky romenskoho horodyshcha s. Chervonyi Ranok Sumskoi oblasti. Arheologia, XV, p. 112-114.
Fuks, M. 1930. Pro horodyshcha skitskoi doby na Kharkivshchyni. Zapysky Vseukrainskoho arkheolohichnoho komitetu, 1, p. 91-112.
Chubur, A. A. 2004. Mikroregion Checheviznia i nekotorye voprosy etnokulturnykh protsessov v rannem zheleznom veke basseina Dnepra. In: Slavianskii mir Polesia v Drevnosti i Srednevekove. Materialy Mezhdunarodnoi istoriko-arkheologicheskoi konferentsii. Gomel, p. 186-190.
Shramko, B. A. 1983. Arkhaicheskaia keramika Vostochnogo ukrepleniia Belskogo gorodishcha i problema proiskhozhdeniia ee obitatelei. Arkheologicheskii sbornik Gosudarstvennogo Ermitazha, 23, p. 73-92.
Переглядів анотації: 398 Завантажень PDF: 808
