Результати дослідження поховання № 8 на могильнику Карів І у Західному Побужжі
Ключові слова:
Західне Побужжя, могильник Карів І, римський час, пшеворська культура, поховальний обряд, кремація, антропологічні дослідження.
Анотація
У статті описано результати дослідження парного (чоловічого та жіночого) кремаційного захоронення, виявленого на могильнику Карів І у Західному Побужжі. Особливості облаштування могили, характер поховальної обрядовості та склад речового комплексу дозволяє віднести об’єкт до пшеворської культури і датувати його другою половиною ІІ ст. н. е.
Посилання
Alekseev, V. P., Debets, G. F. 1964. Kraniometriia. Metodika antropologicheskikh issledovanii. Moscow: Nauka.
Boltryk, Yu. V., Minaieva, N. I. 2015. Metodyka provedennia polovykh arkheolohichnykh doslidzhen [online]. Available at: https://iananu.org.ua/images/PolKom/Metod_pol_dosl.pdf [Accesed 10 October 2024].
Vakulenko, L. V. 1991. Lipitskaia kultura v svete raskopok mogilnika u s. Zavale na Prikarpate. In: Birnia, P. P. (ed.). Drevnosti Iugo-Zapada SSSR. Kishinev: Shtiintsa, p. 22-38.
Gopkalo, O. V. 2008. Busy i podveski chernyakhovskoi kulturi. Kyiv: IA NAN Ukrainy.
Kozak, O., Potiekhina, I., Slobodian, T., Hupalo, V. 2019. Metodychni rekomendatsii z polovoi antropolohii. Lviv: NDU “Riativna arkheolohichna sluzhba” IA NAN Ukrainy.
Onyshchuk, Ya. I. 2018. Naselennia Zakhidnoi Volyni ta Zakhidnoho Podillia u pershii polovyni I tys. n. e.: kulturno-istorychnyi aspekt. Lviv: LNU imeni Ivana Franka.
Onysčuk J. I. 2020. Einige Ergebnisse der Erforschung des Gräberfeldes der Römischen Kaiserzeit Kariv-I im Gebiet des Westlichen Bugs. In: Liubychev, K., Myzghin, V. (eds.). Seria “Ostgotyka”, 3. Mizh Skhodom ta Zakhodom (Inter Orientem et Occidentem). Yuvileina zbirka do 65-richchia z dnia narodzhennia doktora Erdmute Shulttse ta 20-richchia Hermano-Slovianskoi arkheolohichnoi ekspedytsii. Kharkiv: KhNU imeni V. N. Karazina, p. 143-163.
Onyshchuk, Ya. 2022a. Excavation of the Burial Ground Kariv I of Roman Age in the Western Bug Basin in 2019–2020. Archaeology and Early History of Ukraine, 1(42), p. 141-154. http://doi.org/10.37445/adiu.2022.01.11
Onyshchuk, Ya. I. 2022b. Burial Ground Kariv-I in the Context of the Ethnic and Cultural Situation of the Last Quarter of the 2nd Century AD in the Area of Western Buh and Upper Dnister Regions. Arheologia, 3, p. 66-87. https://doi.org/10.15407/arheologia2022.03.066
Onyshchuk, Ya., Bilas, N., Hrynchyshyn, B., Sydorovych, V. 2020. Mohylnyk rymskoho chasu bilia s. Kariv. In: Boltryk, Yu. V. (exec. ed.). Arkheolohichni doslidzhennia v Ukraini 2018. Kyiv: Instytut arkheolohii NAN Ukrainy, p. 115-116.
Slobodian, T. 2018. Possibilities of Cremated Bones Research: Bioarchaeological Studies. Arheologia, 2, p. 127-137. https://doi.org/10.15407/archaeologyua2018.02.127
Acsádi, G., Nemeskéri, J. 1970. History of Human Life Span and Mortality. Budapest: Akadémiai Kiadó.
Adams, B. J., Crabtree, P. J. 2008. Comparative Skeletal Anatomy: A Photographic Atlas for Medical Examiners, Coroners, Forensic Anthropologists, and Archaeologists. Humana: Humana Press.
Bass, W. 1995. Human Osteology. A Laboratory and Field Manual. 4th Edition, Missouri Archaeological Society, Columbia.
Black, L., Scheuer, S. 1996. Age Changes in the Clavicle: from the Early Neonatal Period to Skeletal Maturity. International Journal of Osteoarchaeology, 6, р. 425-434. https://doi.org/10.1002/(SICI)1099-1212(199612)6:5<425::AID-OA287>3.0.CO;2-U
Brickley, M., Ives, R., Mays, S. 2020. The Bioarchaeology of Metabolic Bone Disease. 2nd edition. London: Academic Press.
Brothwell, D. R. 1981. Digging up Bones. 3rd edition. Ithaca; New York: Cornell University Press.
Brooks, S. T., Suchey, J. M. 1990. Skeletal Age Determination Based on the os pubis: A Comparison of Acsádi-Nemeskéri and Suchey-Brooks Methods. Human Evolution, 5, p. 227-238. https://doi.org/10.1007/BF02437238
Bruzek, A. 2002. Method for Visual Determination of Sex, Using the Human Hip Bone. American Journal of Physical Anthropology, 117, p. 157-168. https://doi.org/10.1002/ajpa.10012
Budinský-Krička, V., Lamiová-Schmiedlová, M. 1990. A Late 1stСentury B.C. — 2nd Сentury A.D. Сemetery at Zemplin. Slovenská Archeologia, 38/2, p. 245-344.
Buikstra, J., Ubelaker, D. (eds.). 1994. Standards for Data Collection from Human Skeletal Remains. Arkansas Archaeological Survey Research Series, 44. Fayetteville: Arkansas Archeological Survey.
Burns, K. R. 1999. Forensic Anthropology Training Manual. New Jersey: Prentice Hall.
Byers, S. N. 2002. Introduction to Forensic Anthropology: A Textbook. Boston: Allyn and Bacon.
Devlin, J., Herrmann, N. 2008. Bone Colour as Interpretative of the Depositional History of Archaeological Cremations. In: Schmidt, C., Symes, S. (eds). The Analysis of Burned Human Remains. London: Elsevier, р. 109-128.
Dokládal, M. 1999. Morfologie spálených kostí. Význam pro identifikaci osob. Acta Facultatis Medicae Universitatis Brunensis Masarykianne, 113. Brno: Masarykova univerzita.
Großkopf, B. 2004. Leichenbrand Biologisches und kulturhistorisches Quellenmaterial zur Rekonstruktion vor- und frühgeschichtlicher Populationen und ihrer Funeralpraktiken. Dissertation zur Erlangung des akademischen Grades Dr Рhil. Leipzig.
Hadaczek, K. 1909. Album przedmiotów wydobytych w grobach cmentarzyska ciłopalnego koło Przeworska (z epoki cesarstwa rzymskiego). Lwów: Drukarnia W. A. Szyjkowskiego.
Herrmann, B. 1988. Behandlung von Leichenbrand. In: Knussman, J., Reiner, H. (eds.). Antropologie. Handbuch der vergleichenden Biologie des Menchen. Band I: Wesen und Methoden der Anthropologie. 1. Teil: Wissenschaftstheorie, Geschichte, morphologische Methoden. Stuttgart; New York: Gustav Fischer, р. 576-585.
Herrmann, B., Gruppe, G., Hummel, S., Piepenbrink, H., Schutkowski, H. 1990. Prähistorische Anthropologie. Leitfaden der Feld- und Labormethoden. Berlin, Heidelberg, New York: Spriger-Verlag.
Holck, P. 1997/2008. Cremated Bones: A Medical-Anthropological Study of an Archaeological Material on Cremation Burials. Anthropologiske skrifer, 1. Reprint of the 3rd revised edition. Oslo: Anatomisk institutt, University of Oslo.
Kaczanowski, P. 1995. Klasyfikacja grotów broni drewcowej kultury przeworskiej z okresu rzymskiego. Kraków: Zakład Poligraficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego
Krenzer, U. 2006. Compendio de métodos antropológico-forenses: para la reconstrucción del perfil osteo-biológico, vol. 1-7. Ciudad, Guatemala: Ciber Negocios,
Liana, T. 1970. Chronologia względna kultury przeworskiej we wczesnym okresie rzymskim. Wiadomości Archeologicyne, XXXV, 4, s. 429-491.
Logan, J. 2002. Identifying Archaeological Metal. Canadian Conservation Institute (CCI) Notes, 4/1 [online]. Available at: https://www.canada.ca/en/conservation-institute/services/conservation-preservation-publications/canadian-conservation-institute-notes/identifying-archaeological-metal.html [Accessed 16 October 2024].
Lovejoy, C. O., Meindl, R. S., Pryzbeck, T. R., Mensforth, R. P. 1985. Chronological Metamorphosis of the Auricular Surface of the Ilium: A New Method for the Determination of Adult Skeletal Age at Death. American Journal of Physical Anthropology, 68 (1), p. 15-28. https://doi.org/10.1002/ajpa.1330680103
Mays, S. 2002. The Archaeology of Human Bones. London. New York: Routledge.
McKern, T. W., Stewart, T. D. 1957. Skeletal Age Changes in Young American Males. Technical Report EP-45, Environmental Protection Research Division, Quartermaster Research and Development Center, U.S. Army. Natick, Massachusetts. https://doi.org/10.21236/ad0147240
Meindl, R. S., Lovejoy, C. O. 1985. Ectocranial Suture Closure: A Revised Method for the Determination of Skeletal Age at Death Based on the Lateral-Anterior Sutures. American Journal of Physical Anthropology, 68 (1), p. 57-66. https://doi.org/10.1002/ajpa.1330680106
Onyshchuk, J. 2019. Kariv I — nowo odkryte cmentarzysko z okresu wczesnorzymskiego na Zachodnim Pobużu. Wstępna analiza kulturowo —historyczna. In: Kot-Legieć, K., Michałowski, A., Olędzki, M., Piotrowska, M. (eds.). Kultura przeworska. Procesy przemian i kontakty zewnętrzne. Łódź: Wydawnictwo uniwersytetu Lódzkiego, s. 359-375.
Onyshchuk, J. 2022. The Ethnocultural Situation in the Western Bug and Upper Dniester Regions during the Marcomannic Wars. In: Olędzki, M., Dubicki, A. (eds.). Rome and the Barbarians. An Interplay between two Worlds. Łódź: Wydawnictwo uniwersytetu Lódzkiego, p. 81-97.
Onyshchuk, J., Schuster, J. 2020. Die nächsten drei Sueben! Ein kaiserzeitliches “Fürstengrab” mit römischem Import und weitere Grabfunde von Kariv-I in der Westukraine. Acta Archaeologica Carpathica, LV, S. 91-110. https://doi.org/10.4467/00015229AAC.20.005.13510
Onyščuk, J., Schuster, J. 2021. Hic Suebiae finis? Ein mittelkaiserzeitliches Gräberfeld mit “Fürstengrab” von Kariv-1 aus der Westukraine. Bericht der Römisch- Germanischen Kommission (2017), 98, S. 11-77. https://doi.org/10.11588/berrgk.2017.1.85520.
Ortner, D., Putschar, W. 1981. Identification of Pathological Conditions in Human Skeletal Remains. Washington: Smithsonian Institution Press.
Schaefer, M., Black, S., Scheuer, L. 2009. Juvenile Osteology. A Laboratory and Field Manual. Amsterdam: Academic Press.
Schmidt, C., Symes, S. (eds.). 2008. The Analysis of Burned Human Remains. London: Elsevier.
Schultz, M. 1988. Paläopathologische Diagnostik. In: Knussmann, R. (Hrgb.). Anthropologie. Handbuch der vergleichenden Biologie de Menschen, B. I/1. Stuttgart; New York: Fischer Verlag, S. 480-496.
Schwartz, J. H. 2007. Skeleton Keys: An Introduction to Human Morphology, Development and Analysis. 2nd edition. Oxford: University Press.
Selwyn, L. 2004. Overview of Archaeological Iron. The Corrosion Problem, Key Factors Affecting Treatment, and Gaps in Current Knowledge. In: Ashton, J., Hallam, D. Metal 04: Proceedings of Metal 2004 National Museum of Australia Canberra ACT, 4–8 October 2004, Canberra: Cirils Digital, p. 294-306.
Slobodyan, Т., Terpylovsky, R. 2021. Prospects of Research on Cremated Human Remains: Correlation of Metal Traces on Cremations with Funeral Rituals and Burial Customs. Anthropologischen Anzeigers, 78/1–2, р. 33-58. https://doi.org/10.1127/anthranz/2020/1226
Stasiak, M. 1994. Ceramika z cmentarzyska kultury przeworskiej w Opoce. Lublin: Wydawnictwo uniwesytetu Marii Curie-Ckłodowskiej.
Szilvássy, J. 1988. Altersdiagnose am Skelett. In: Knussmann, R. (Hrgb.). Anthropologie. Handbuch der vergleichenden Biologie de Menschen, B. I/1. Stuttgart; New York: Fischer Verlag, S. 421-443.
Tempelmann-Mączyńska, M. 1985. Die Perlen der römischen Kaiserzeit und der frühen Phase der Völkerwanderungszeit im mitteleuropäischen Barbaricum. Römisch-Germanische Forschungen, 43. Mainz: Philipp von Zabern.
Vakulenko, L. V, Didenko, S. V. 2022. Przeworsk Tribes in the Western Ukrainian Lands in the First Centuries AD (According to the Materials of Funeral Sites). Acta Archaeologica Carpathica, 57, p. 63-88. https://doi.org/10.4467/00015229aac.22.003.17457
Vallois, H. 1937. La duree de la vie chez l’homme fossile. L’Anthropologie, 47(5–6), p. 499-532.
Wahl, J. 1982. Leichenbranduntersuchungen. Ein Überblick über die Bearbeitungsund Aussagemöglichkeiten von Brandgräbern. Prähistorische Zeitschrift, 57, S. 2-125.
Walker, Ph. 2005. Greater Sciatic Notch Morphology: Sex, Age, and Population Differences. American Journal of Biological Anthropology, 127 (4), p. 385-391. https://doi.org/10.1002/ajpa.10422
Walker, P., Miller, K., Richman, R. 2008. Time, Temperature, and Oxygen Availability: An Experimental Study of the Effects of Environmental Conditions on the Color and Organic Content of Cremated Bone. In: Schmidt, C. W., Symes, S. A. (eds.). The Analysis of Burned Human Remains. London: Academic Press, p. 129-135.
White, T. D., Folkens, P. A. 2005. The Human Bone Manual. London: Elsevier.
Boltryk, Yu. V., Minaieva, N. I. 2015. Metodyka provedennia polovykh arkheolohichnykh doslidzhen [online]. Available at: https://iananu.org.ua/images/PolKom/Metod_pol_dosl.pdf [Accesed 10 October 2024].
Vakulenko, L. V. 1991. Lipitskaia kultura v svete raskopok mogilnika u s. Zavale na Prikarpate. In: Birnia, P. P. (ed.). Drevnosti Iugo-Zapada SSSR. Kishinev: Shtiintsa, p. 22-38.
Gopkalo, O. V. 2008. Busy i podveski chernyakhovskoi kulturi. Kyiv: IA NAN Ukrainy.
Kozak, O., Potiekhina, I., Slobodian, T., Hupalo, V. 2019. Metodychni rekomendatsii z polovoi antropolohii. Lviv: NDU “Riativna arkheolohichna sluzhba” IA NAN Ukrainy.
Onyshchuk, Ya. I. 2018. Naselennia Zakhidnoi Volyni ta Zakhidnoho Podillia u pershii polovyni I tys. n. e.: kulturno-istorychnyi aspekt. Lviv: LNU imeni Ivana Franka.
Onysčuk J. I. 2020. Einige Ergebnisse der Erforschung des Gräberfeldes der Römischen Kaiserzeit Kariv-I im Gebiet des Westlichen Bugs. In: Liubychev, K., Myzghin, V. (eds.). Seria “Ostgotyka”, 3. Mizh Skhodom ta Zakhodom (Inter Orientem et Occidentem). Yuvileina zbirka do 65-richchia z dnia narodzhennia doktora Erdmute Shulttse ta 20-richchia Hermano-Slovianskoi arkheolohichnoi ekspedytsii. Kharkiv: KhNU imeni V. N. Karazina, p. 143-163.
Onyshchuk, Ya. 2022a. Excavation of the Burial Ground Kariv I of Roman Age in the Western Bug Basin in 2019–2020. Archaeology and Early History of Ukraine, 1(42), p. 141-154. http://doi.org/10.37445/adiu.2022.01.11
Onyshchuk, Ya. I. 2022b. Burial Ground Kariv-I in the Context of the Ethnic and Cultural Situation of the Last Quarter of the 2nd Century AD in the Area of Western Buh and Upper Dnister Regions. Arheologia, 3, p. 66-87. https://doi.org/10.15407/arheologia2022.03.066
Onyshchuk, Ya., Bilas, N., Hrynchyshyn, B., Sydorovych, V. 2020. Mohylnyk rymskoho chasu bilia s. Kariv. In: Boltryk, Yu. V. (exec. ed.). Arkheolohichni doslidzhennia v Ukraini 2018. Kyiv: Instytut arkheolohii NAN Ukrainy, p. 115-116.
Slobodian, T. 2018. Possibilities of Cremated Bones Research: Bioarchaeological Studies. Arheologia, 2, p. 127-137. https://doi.org/10.15407/archaeologyua2018.02.127
Acsádi, G., Nemeskéri, J. 1970. History of Human Life Span and Mortality. Budapest: Akadémiai Kiadó.
Adams, B. J., Crabtree, P. J. 2008. Comparative Skeletal Anatomy: A Photographic Atlas for Medical Examiners, Coroners, Forensic Anthropologists, and Archaeologists. Humana: Humana Press.
Bass, W. 1995. Human Osteology. A Laboratory and Field Manual. 4th Edition, Missouri Archaeological Society, Columbia.
Black, L., Scheuer, S. 1996. Age Changes in the Clavicle: from the Early Neonatal Period to Skeletal Maturity. International Journal of Osteoarchaeology, 6, р. 425-434. https://doi.org/10.1002/(SICI)1099-1212(199612)6:5<425::AID-OA287>3.0.CO;2-U
Brickley, M., Ives, R., Mays, S. 2020. The Bioarchaeology of Metabolic Bone Disease. 2nd edition. London: Academic Press.
Brothwell, D. R. 1981. Digging up Bones. 3rd edition. Ithaca; New York: Cornell University Press.
Brooks, S. T., Suchey, J. M. 1990. Skeletal Age Determination Based on the os pubis: A Comparison of Acsádi-Nemeskéri and Suchey-Brooks Methods. Human Evolution, 5, p. 227-238. https://doi.org/10.1007/BF02437238
Bruzek, A. 2002. Method for Visual Determination of Sex, Using the Human Hip Bone. American Journal of Physical Anthropology, 117, p. 157-168. https://doi.org/10.1002/ajpa.10012
Budinský-Krička, V., Lamiová-Schmiedlová, M. 1990. A Late 1stСentury B.C. — 2nd Сentury A.D. Сemetery at Zemplin. Slovenská Archeologia, 38/2, p. 245-344.
Buikstra, J., Ubelaker, D. (eds.). 1994. Standards for Data Collection from Human Skeletal Remains. Arkansas Archaeological Survey Research Series, 44. Fayetteville: Arkansas Archeological Survey.
Burns, K. R. 1999. Forensic Anthropology Training Manual. New Jersey: Prentice Hall.
Byers, S. N. 2002. Introduction to Forensic Anthropology: A Textbook. Boston: Allyn and Bacon.
Devlin, J., Herrmann, N. 2008. Bone Colour as Interpretative of the Depositional History of Archaeological Cremations. In: Schmidt, C., Symes, S. (eds). The Analysis of Burned Human Remains. London: Elsevier, р. 109-128.
Dokládal, M. 1999. Morfologie spálených kostí. Význam pro identifikaci osob. Acta Facultatis Medicae Universitatis Brunensis Masarykianne, 113. Brno: Masarykova univerzita.
Großkopf, B. 2004. Leichenbrand Biologisches und kulturhistorisches Quellenmaterial zur Rekonstruktion vor- und frühgeschichtlicher Populationen und ihrer Funeralpraktiken. Dissertation zur Erlangung des akademischen Grades Dr Рhil. Leipzig.
Hadaczek, K. 1909. Album przedmiotów wydobytych w grobach cmentarzyska ciłopalnego koło Przeworska (z epoki cesarstwa rzymskiego). Lwów: Drukarnia W. A. Szyjkowskiego.
Herrmann, B. 1988. Behandlung von Leichenbrand. In: Knussman, J., Reiner, H. (eds.). Antropologie. Handbuch der vergleichenden Biologie des Menchen. Band I: Wesen und Methoden der Anthropologie. 1. Teil: Wissenschaftstheorie, Geschichte, morphologische Methoden. Stuttgart; New York: Gustav Fischer, р. 576-585.
Herrmann, B., Gruppe, G., Hummel, S., Piepenbrink, H., Schutkowski, H. 1990. Prähistorische Anthropologie. Leitfaden der Feld- und Labormethoden. Berlin, Heidelberg, New York: Spriger-Verlag.
Holck, P. 1997/2008. Cremated Bones: A Medical-Anthropological Study of an Archaeological Material on Cremation Burials. Anthropologiske skrifer, 1. Reprint of the 3rd revised edition. Oslo: Anatomisk institutt, University of Oslo.
Kaczanowski, P. 1995. Klasyfikacja grotów broni drewcowej kultury przeworskiej z okresu rzymskiego. Kraków: Zakład Poligraficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego
Krenzer, U. 2006. Compendio de métodos antropológico-forenses: para la reconstrucción del perfil osteo-biológico, vol. 1-7. Ciudad, Guatemala: Ciber Negocios,
Liana, T. 1970. Chronologia względna kultury przeworskiej we wczesnym okresie rzymskim. Wiadomości Archeologicyne, XXXV, 4, s. 429-491.
Logan, J. 2002. Identifying Archaeological Metal. Canadian Conservation Institute (CCI) Notes, 4/1 [online]. Available at: https://www.canada.ca/en/conservation-institute/services/conservation-preservation-publications/canadian-conservation-institute-notes/identifying-archaeological-metal.html [Accessed 16 October 2024].
Lovejoy, C. O., Meindl, R. S., Pryzbeck, T. R., Mensforth, R. P. 1985. Chronological Metamorphosis of the Auricular Surface of the Ilium: A New Method for the Determination of Adult Skeletal Age at Death. American Journal of Physical Anthropology, 68 (1), p. 15-28. https://doi.org/10.1002/ajpa.1330680103
Mays, S. 2002. The Archaeology of Human Bones. London. New York: Routledge.
McKern, T. W., Stewart, T. D. 1957. Skeletal Age Changes in Young American Males. Technical Report EP-45, Environmental Protection Research Division, Quartermaster Research and Development Center, U.S. Army. Natick, Massachusetts. https://doi.org/10.21236/ad0147240
Meindl, R. S., Lovejoy, C. O. 1985. Ectocranial Suture Closure: A Revised Method for the Determination of Skeletal Age at Death Based on the Lateral-Anterior Sutures. American Journal of Physical Anthropology, 68 (1), p. 57-66. https://doi.org/10.1002/ajpa.1330680106
Onyshchuk, J. 2019. Kariv I — nowo odkryte cmentarzysko z okresu wczesnorzymskiego na Zachodnim Pobużu. Wstępna analiza kulturowo —historyczna. In: Kot-Legieć, K., Michałowski, A., Olędzki, M., Piotrowska, M. (eds.). Kultura przeworska. Procesy przemian i kontakty zewnętrzne. Łódź: Wydawnictwo uniwersytetu Lódzkiego, s. 359-375.
Onyshchuk, J. 2022. The Ethnocultural Situation in the Western Bug and Upper Dniester Regions during the Marcomannic Wars. In: Olędzki, M., Dubicki, A. (eds.). Rome and the Barbarians. An Interplay between two Worlds. Łódź: Wydawnictwo uniwersytetu Lódzkiego, p. 81-97.
Onyshchuk, J., Schuster, J. 2020. Die nächsten drei Sueben! Ein kaiserzeitliches “Fürstengrab” mit römischem Import und weitere Grabfunde von Kariv-I in der Westukraine. Acta Archaeologica Carpathica, LV, S. 91-110. https://doi.org/10.4467/00015229AAC.20.005.13510
Onyščuk, J., Schuster, J. 2021. Hic Suebiae finis? Ein mittelkaiserzeitliches Gräberfeld mit “Fürstengrab” von Kariv-1 aus der Westukraine. Bericht der Römisch- Germanischen Kommission (2017), 98, S. 11-77. https://doi.org/10.11588/berrgk.2017.1.85520.
Ortner, D., Putschar, W. 1981. Identification of Pathological Conditions in Human Skeletal Remains. Washington: Smithsonian Institution Press.
Schaefer, M., Black, S., Scheuer, L. 2009. Juvenile Osteology. A Laboratory and Field Manual. Amsterdam: Academic Press.
Schmidt, C., Symes, S. (eds.). 2008. The Analysis of Burned Human Remains. London: Elsevier.
Schultz, M. 1988. Paläopathologische Diagnostik. In: Knussmann, R. (Hrgb.). Anthropologie. Handbuch der vergleichenden Biologie de Menschen, B. I/1. Stuttgart; New York: Fischer Verlag, S. 480-496.
Schwartz, J. H. 2007. Skeleton Keys: An Introduction to Human Morphology, Development and Analysis. 2nd edition. Oxford: University Press.
Selwyn, L. 2004. Overview of Archaeological Iron. The Corrosion Problem, Key Factors Affecting Treatment, and Gaps in Current Knowledge. In: Ashton, J., Hallam, D. Metal 04: Proceedings of Metal 2004 National Museum of Australia Canberra ACT, 4–8 October 2004, Canberra: Cirils Digital, p. 294-306.
Slobodyan, Т., Terpylovsky, R. 2021. Prospects of Research on Cremated Human Remains: Correlation of Metal Traces on Cremations with Funeral Rituals and Burial Customs. Anthropologischen Anzeigers, 78/1–2, р. 33-58. https://doi.org/10.1127/anthranz/2020/1226
Stasiak, M. 1994. Ceramika z cmentarzyska kultury przeworskiej w Opoce. Lublin: Wydawnictwo uniwesytetu Marii Curie-Ckłodowskiej.
Szilvássy, J. 1988. Altersdiagnose am Skelett. In: Knussmann, R. (Hrgb.). Anthropologie. Handbuch der vergleichenden Biologie de Menschen, B. I/1. Stuttgart; New York: Fischer Verlag, S. 421-443.
Tempelmann-Mączyńska, M. 1985. Die Perlen der römischen Kaiserzeit und der frühen Phase der Völkerwanderungszeit im mitteleuropäischen Barbaricum. Römisch-Germanische Forschungen, 43. Mainz: Philipp von Zabern.
Vakulenko, L. V, Didenko, S. V. 2022. Przeworsk Tribes in the Western Ukrainian Lands in the First Centuries AD (According to the Materials of Funeral Sites). Acta Archaeologica Carpathica, 57, p. 63-88. https://doi.org/10.4467/00015229aac.22.003.17457
Vallois, H. 1937. La duree de la vie chez l’homme fossile. L’Anthropologie, 47(5–6), p. 499-532.
Wahl, J. 1982. Leichenbranduntersuchungen. Ein Überblick über die Bearbeitungsund Aussagemöglichkeiten von Brandgräbern. Prähistorische Zeitschrift, 57, S. 2-125.
Walker, Ph. 2005. Greater Sciatic Notch Morphology: Sex, Age, and Population Differences. American Journal of Biological Anthropology, 127 (4), p. 385-391. https://doi.org/10.1002/ajpa.10422
Walker, P., Miller, K., Richman, R. 2008. Time, Temperature, and Oxygen Availability: An Experimental Study of the Effects of Environmental Conditions on the Color and Organic Content of Cremated Bone. In: Schmidt, C. W., Symes, S. A. (eds.). The Analysis of Burned Human Remains. London: Academic Press, p. 129-135.
White, T. D., Folkens, P. A. 2005. The Human Bone Manual. London: Elsevier.
Переглядів анотації: 510 Завантажень PDF: 404
Опубліковано
2024-12-23
Номер
Розділ
Статті
Авторське право (c) 2024 Археологія
Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Це стаття відкритого доступу за ліцензією CC BY-NC-ND 4.0
