Комплекс пам’яток території й округи Більського городища: головні підсумки робіт на початковому етапі дослідження
Ключові слова:
Більський мікрорегіон, територія і округа Більського городища, Західне, Східне, Куземинське укріплення Більського городища, пам’ятки скіфського часу, XVIII — перша половина XX ст., археологічні дослідження (розвідки, розкопки)
Анотація
У статті представлено підсумки досліджень, проведених на території Більського мікрорегіону в період XVIII — першої половини XX ст. Визначено головні підсумки робіт і здобутки на цьому етапі вивчення Більського городища та його округи. Укладено узагальнену карту пам’яток, відкритих у рамках обраного періоду, систематизовано інформацію про досліджені археологічні об’єкти.
Посилання
Arandarenko, N. 1848–1852. Zapiski o Poltavskoi gubernii Nikolaia Arandarenka, sostavlennaia v 1846 godu: v trekh chastiakh, І—ІІІ. Poltava: Vie tipografii Gubernskogo Pravleniia.
Artamonov, M. I. 1949. Etnogeografiia Skifii. Uchenye zapiski Leningradskogo universiteta. Seriia istoricheskikh nauk, 13: Arkheologiia. Leningrad (w. ed.), p. 129-171.
Artamonov, M. I. 1974. Kimmeriitsy i skify. Leningrad: Izdatelstvo Leningradskogo universiteta.
Bobrinskoi, A. A. 1897. Svedeniia o razlichnykh kurganakh i zemlianykh sooruzheniiakh, nakhodiashchikhsia v Zenkovskom u Poltavskoi gub., v okrestnostiakh s. Glinishcha, i na granitse gubernii Poltavskoi i Kharkovskoi. In: OAK za 1895 g. Sankt-Peterburg: Izdatelstvo IAK, p. 125-128.
Havrysh, P. Ya., Kopyl, V. V. 2010. Zahadka starodavnoho Helona. Poltava: Dyvosvit.
Havrysh, P. Ya. 2012. Bilska davnyna: narysy z istorii sela Bilska na Poltavshchyni vid chasu zasnuvannia do 1917 r. Poltava: Dyvosvit.
Havrysh, P. Ya. 2016. Bilske horodyshche (misto Helon): realii i mify. Poltava: ASMI.
Havrysh, P. Ya. 2017. Bilska mynuvshyna. Poltava: ASMI.
Herodot. 1993. Istorii v deviaty knyhakh. Pereklad, peredmova ta prymitky A. O. Biletskoho. Kyiv: Naukova dumka.
Gorodtsov, V. A. 1911. Dnevnik arkheologicheskikh issledovanii v Zenkovskom uezde, Poltavskoi gubernii, v 1906 godu. In: Uvarova, P. S. (ed.). Trudy chetyrnadtsatago arkheologicheskago sieezda v Chernigove 1909, ІІІ. Moscow: Tipografiia G. Lissnera i D. Sobko, p. 93-161.
Hrebeniak, V. 1913. Chernihivskyi arkheolohichnyi zizd i yoho “Trudy”. In: Zapysky NTSh, CXIV, kn. II. Lviv (w. ed.), p. 167-168.
Hrechko, D. S. 2015. Result of archaeological research Kuzemin fortification. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2014. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 35-49.
Hrechko, D. S., Kriutchenko, O. O., Rzhevuska, S. S. 2018. Archaeological investigations of the Bilsk archaeological complex in 2017. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2017. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy i UTOPIK, p. 42-74.
Hrechko, D. S., Kriutchenko, O. O. 2019. Investigation of the «Southern» rampart of Bilsk hillfort in 2018. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2018. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 61-68.
Hrinchenko, V. I. 1925. Zi staroi kultury. Znannia, 4, p. 10, 17.
Hrinchenko, V. A. 2014. From the old culture. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2013. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 111-114.
Zadnikov, S. A., Shramko, I. B., Korotia, O. V. 2022. The updated plan for the location of ash hills within the boundaries the Western fortification of the Bilsk hillfort. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Phenomenon of Bilsk hillfort — 2022. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 81-115.
Kordt, V. A. (ed.). 1910. Materialy po istorii russkoi kartografi, 2. Kyiv (w. ed.).
Korost, I. I., Suprunenko, O. B. 2020. O. K. Takhtai and Study of Bilsk Site of Ancient Settlement and its Area. In: Suprunenko, O. B. (exec. ed.). Antiquities of the Dnieper Left Bank Regions – 2020. Poltava; Kharkiv: Maidan, p. 152-161.
Korost, I. I. 2024. Deiaki aktualni problemy na suchasnomu etapi naukovoho vyvchennia Bilskoho arkheolohichnoho kompleksu. In: Olitskyi, V. O. (exec. ed.). Istoryko-kraieznavchi doslidzhennia: tradytsii ta inovatsii. Materialy VI Mizhnarodnoi naukovoi konferentsii. Sumy, 8–9 hrudnia 2023 r. U dvokh chastynakh, 1. Sumy: FOP Tsoma S. P., p. 137-141.
Kulatova, I. M., Suprunenko, O. B. 2010. Barrows of the Scythian time by the western environs of the antient settlement in Belsk. Kyiv: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK.
Liapushkin, I. I. 1947. Poseleniia epokhi zheleza v basseine r. Vorskly. Kratkie soobshcheniia Instituta istorii materialnoi kultury, XVII, p. 122-132.
Liaskoronskii, V. G. 1907. Gorodishcha, kurgany i dlinnye (zmievye) valy po techeniiu rek Psla i Vorskly. In: Uvarova, P. S. (ed.). Trudy chetyrnadtsatago arkheologicheskago sieezda v Ekaterinoslave 1909, І. Moscow: Tipografiia G. Lissnera i D. Sobko, p. 158-210.
Makarenko, N. 1917. Gorodishcha i kurgany Poltavskoi gubernii (sbornik topograficheskikh svedenii). Izdanie Poltavskoi uchenoi arkhivnoi komissii. Poltava: Tip. T-vo Pechatnago Dela.
Melnykova, I. S. 2006. Materialy z Bilskoho horodyshcha ta yoho okruhy u zibranni Poltavskoho kraieznavchoho muzeiu. In: Suprunenko, O. B. (exec. ed.). Okhorona ta doslidzhennia pamiatok arkheolohii: Materialy 7-ho naukovo-praktychnoho seminaru. Poltava: Tekhservis, p. 30-32.
Myronenko, K. M., Suprunenko, O. B. 2021. To the Report Publication of Investigation at Bilsk hillfort in 1927 by M. K. Fuks. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2020. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 223-250.
Mokliak, V. O. 2021. Unknown information about the Bilsk Hillfort in Poltava region. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2020. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 261-270.
Nestulia, A. A. 1990. Okhrana pamiatnikov arkheologii Poltavshchiny v pervye gody sovetskoi vlasti. In: Bilous, H. P. (exec. ed.). Okhorona ta doslidzhennia pamiatok arkheolohii Poltavshchyny. Tezy dopovidei Tretoho oblasnoho naukovo-praktychnoho seminaru. Poltava, kviten 1990 r. Poltava: Poltava, p. 3-5.
Osadchyi, Ye. M. 2017. Archaeological exploration in the fortress of the Kuzemyn squadron town. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2016. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 286-292.
Osadchyi, Ye. M., Berest, Yu. M. 2020. «A Drawing of Beekeeping Grounds Along the Vorskla river Between the Town of Oleshnya, Yablonovsky District and the Lithuanian Cities of Kuzemyn, Grun Cherkasskaya» (1652). In: Korost, I. I. (exec. ed.). Phenomenon of Bilsk hillfort — 2020. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 356-361.
Padalka, L. V. 1905. Drevnie zemelnye sooruzheniia v predelakh Poltavskoi gubernii, 1. O drevnikh gorodkakh, gorodishchakh i nasypannykh valakh. In: Vasilenko, V. I., Padalka, L. V., Pavlovskii, I. F. (eds.). Trudy Uchenoi Arkhivnoi komissii, 1. Poltava: Elektricheskaia Tipo-litografiia I. A. Dokhmana, p. 155-225.
Sapozhnikov, I. V. 2007. Novye dokumenty 1910–1917-kh godov k biografiiam P. P. Efimenko i F. K. Volkova. In: Tolochko, P. P. (ed.). Starozhytnosti stepovoho Prychoronomoria i Krymu, XIV. Zaporizhzhia (w. ed.), p. 222-230.
Skoryi, S. A., Suprunenko, O. B., Pryimak, V. V., Korotia, O. V. 2008. To the Issue of Kuzemyn Fortifcation in Bilske Hillfort. Arheologia, 3, p. 102-105.
Skoryi, S. A., Okatenko, V. N., Zimovets, R. V. 2020. The burial sites in the suburbs of Bilsk hillfort. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2019. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 14-51.
Suprunenko, O. B. 2001. The Southern Mainland Wall on the Territory of the Belsk Hillfort’s Big Bastion. Archaeological chronicle of the Dnieper`s Left-bank Ukraine, 2, p. 72-77.
Suprunenko, O. B. 2018. Obiekty arkheolohichnoi kulturnoi spadshchyny. In: Suprunenko, O. B. (comp.). Register of monuments of history and culture of Ukraine: Poltava Region. Poltava: ASMI, p. 25-158.
Suprunenko, O. B. 2021. Bilsk Hillfort in Description of Mykola Arandarenko. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2020. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 251-260.
Suprunenko, O. B., Korost, I. I., Shaporda, O. M. 2018. Selyshche Bezodnia I, skifskyi chas (VI—IV st. do n. e.). In: Suprunenko, O. B. (comp.). Register of monuments of history and culture of Ukraine: Poltava Region. Kotelva District. Poltava: ASMI, p. 379-381.
Suprunenko, O. B., Sherstiuk, V. V., Puholovok Yu. O. 2010. Saltpetre workhouse in the site of the ancient settlement of Bilsk. Kyiv: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK.
Takhtai, A. T. 1928. Arkheolohichna robota muzeiu 1926–27 r. In: Bendrevskyi, V., Ryzhenko, Ya., Havrylenko, M. (eds.). Zbirnyk, prysviachenyi 35-richchiu muzeiu, I. Poltava: Poltava-Polihraf, p. 286.
Tverdokhlebov, A. D. 1888. Kotelva. Kharkovskii sbornik, 2, p. 113-130.
Filaret (D. G. Gumilevskii). 2005 Istoriko-statisticheskoe opisanie Kharkovskoi eparkhii. V 3-kh tomakh, 1. Kharkov: Kharkovskii chastnyi muzei gorodskoi usadby.
Filaret (Gumilevskii). 1857. Istoriko-statisticheskoe opisanie Kharkovskoi eparkhii, 3. Moskva (w. ed.).
Firsov, K. B. 1996. Materialy Bilskoho horodyshcha ta yoho okruhy u zibranni ta ekspozytsiiakh Derzhavnoho istorychnoho muzeiu. In: Suprunenko, O. B. (exec. ed.). Bilske horodyshche v konteksti vyvchennia pam’iatok rannoho zaliznoho viku Yevrazii. Poltava: Arkheolohiia, p. 55-59.
Fuks, M. K. 1928. Bilske horodyshche (doslidy 22/VII — 20/VIII 1927 r.). Scientific Archives of the Institute of Archaeology, the NAS of Ukraine, f. VUAK, 116/45.
Shafonskii, A. F. 1851. Chernigovskogo namestnichestva topograficheskoe opisanie s kratkim geograficheskim i istoricheskim opisaniem Malyia Rossiia, iz chastei koei onoe namestnichestvo sostavleno, sochinennoe Deistvitelnym statskim sovetnikom i Kavalerom Afanisiem Shafonskim, s chetyrmia geograficheskimi kartami, v Chernigove, 1786 goda. Kyiv: Izdatelstvo Sudienko M. I.
Shramko, B. A. 1975. Krepost skifskoi epokhi u s. Belsk — gorod Gelon. In: Terenozhkin, A. I. (exec. ed.). Skifskii mir. Kyiv: Naukova dumka, p. 94-132.
Shramko, B. A. 1987. Belskoe gorodishche skifskoi epokhi (gorod Gelon). Kyiv: Naukova dumka.
Shramko, B. A. 1996. Raskopki V. A. Gorodtsova na Belskom gorodishche v 1906 g. (po materialam kollektsii GIM). In: Suprunenko, O. B. (exec. ed.). Bilske horodyshche v konteksti vyvchennia pamiatok rannoho zaliznoho viku Yevrazii. Poltava: Arkheolohiia, p. 29-54.
Shramko, B. A. 2006. In Defence of V. O. Horodtsov (concerning to the publication of P. Ya. Havrysh). Arheologia, 3, p. 84-86.
Shramko, B. A. 2018. The excavations of V. А. Gorodtsov on Bilsk hillfort in 1906 (based on the collection of the State Historical Museum) (1996). In: Korost, I. I. (exec. ed.). Bilsk hillfort in scientific papers of B. A. Shramko. Kotelva; Kharkiv: Maidan, p. 492-504.
Shramko, B. A., Shramko, I. B., Zadnikov, S. A. 2018. Western Fortification: Ashhill № 11 (1958). Archaeological complex «Bilsk hillfort», 1. Kharkiv; Kotelva: Maidan.
Shramko, I. B., Zadnikov, S. A., Korost, I. I. 2018. The defensive system of the Eastern Fortification of the Bilsk Hillfort. Archaeology and Early History of Ukraine, 2 (27), p. 77-100.
Shramko, I. B., Zadnikov, S. A., Korost, I. I. 2020. Protective Structures of the Western Fortification of the Bilsk Hillfort: Researches and Interpretations. In: Korost, I. I. (exec. ed). Phenomenon of Bilsk hillfort — 2020. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 22-70.
Shcherbakivskyi, V. 2017. The geographical location of the city of Gelone d`Herodote Herodotus. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2016. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 343-360.
Beauplan, G. V. 1648. Delineatio generalis Camporum Desertorum vulgo Ukraina. Available at: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/uk/e/e0/Delineatio_generalis_Camporum_Desertorum_vulgo_Ukraina_1648.jpg [Accessed 22 September 2024].
Getkant, F. 1635. Tabula Geographica Ukrainska. Available at: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e5/Tabula_Geographica_Ukrainska.jpg [Accessed 22 September 2024].
Godziszewski, W. 1934. Granica polsko-moskiewska wedle pokoju polanowskiego (wytyczona w latach 1634–1648). Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Jablonovski, A. (dzial II-gl opisane). 1894. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, tom 10: Ziemie Ruskie. Ukraina. Kijów-Bracław. Źródła dziejowe. T. XXI. Warszava: Sklad glóvny w Księgarni Gebethnera i Wolffa.
Potapov, A. A. 1929. Inkustierte Keramik von Belsk. Eurasia Septentrionalis Antiqua, IV. Helsinki, S. 162-168.
Sčerbakivskyj, V. 1930. La situation géographique de la ville de Gelone d’Hérodote. In: Kostriewskij, J. (ed.). Bibljoteka Prehistoryczhna, t. I. Księga pamiątkowa ku uczczeniu siedemdziesiątej rocznicy urodzin prof. dr. Wіodzimierza Demetrykiewicza. Poznań (w. ed.), p. 265-286.
Zannoni, R. 1772. Karta granic Polski y Russyi, Zawieraiąca Część Połnocną Ukrainy, Bieg Dniepru od Chełmicza aż do Kiiowa, Deszny, Semu y Inszych Rzek mniey znacznych Available at: https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/40612/edition/37331 [Accessed 22 September 2024].
Artamonov, M. I. 1949. Etnogeografiia Skifii. Uchenye zapiski Leningradskogo universiteta. Seriia istoricheskikh nauk, 13: Arkheologiia. Leningrad (w. ed.), p. 129-171.
Artamonov, M. I. 1974. Kimmeriitsy i skify. Leningrad: Izdatelstvo Leningradskogo universiteta.
Bobrinskoi, A. A. 1897. Svedeniia o razlichnykh kurganakh i zemlianykh sooruzheniiakh, nakhodiashchikhsia v Zenkovskom u Poltavskoi gub., v okrestnostiakh s. Glinishcha, i na granitse gubernii Poltavskoi i Kharkovskoi. In: OAK za 1895 g. Sankt-Peterburg: Izdatelstvo IAK, p. 125-128.
Havrysh, P. Ya., Kopyl, V. V. 2010. Zahadka starodavnoho Helona. Poltava: Dyvosvit.
Havrysh, P. Ya. 2012. Bilska davnyna: narysy z istorii sela Bilska na Poltavshchyni vid chasu zasnuvannia do 1917 r. Poltava: Dyvosvit.
Havrysh, P. Ya. 2016. Bilske horodyshche (misto Helon): realii i mify. Poltava: ASMI.
Havrysh, P. Ya. 2017. Bilska mynuvshyna. Poltava: ASMI.
Herodot. 1993. Istorii v deviaty knyhakh. Pereklad, peredmova ta prymitky A. O. Biletskoho. Kyiv: Naukova dumka.
Gorodtsov, V. A. 1911. Dnevnik arkheologicheskikh issledovanii v Zenkovskom uezde, Poltavskoi gubernii, v 1906 godu. In: Uvarova, P. S. (ed.). Trudy chetyrnadtsatago arkheologicheskago sieezda v Chernigove 1909, ІІІ. Moscow: Tipografiia G. Lissnera i D. Sobko, p. 93-161.
Hrebeniak, V. 1913. Chernihivskyi arkheolohichnyi zizd i yoho “Trudy”. In: Zapysky NTSh, CXIV, kn. II. Lviv (w. ed.), p. 167-168.
Hrechko, D. S. 2015. Result of archaeological research Kuzemin fortification. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2014. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 35-49.
Hrechko, D. S., Kriutchenko, O. O., Rzhevuska, S. S. 2018. Archaeological investigations of the Bilsk archaeological complex in 2017. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2017. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy i UTOPIK, p. 42-74.
Hrechko, D. S., Kriutchenko, O. O. 2019. Investigation of the «Southern» rampart of Bilsk hillfort in 2018. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2018. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 61-68.
Hrinchenko, V. I. 1925. Zi staroi kultury. Znannia, 4, p. 10, 17.
Hrinchenko, V. A. 2014. From the old culture. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2013. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 111-114.
Zadnikov, S. A., Shramko, I. B., Korotia, O. V. 2022. The updated plan for the location of ash hills within the boundaries the Western fortification of the Bilsk hillfort. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Phenomenon of Bilsk hillfort — 2022. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 81-115.
Kordt, V. A. (ed.). 1910. Materialy po istorii russkoi kartografi, 2. Kyiv (w. ed.).
Korost, I. I., Suprunenko, O. B. 2020. O. K. Takhtai and Study of Bilsk Site of Ancient Settlement and its Area. In: Suprunenko, O. B. (exec. ed.). Antiquities of the Dnieper Left Bank Regions – 2020. Poltava; Kharkiv: Maidan, p. 152-161.
Korost, I. I. 2024. Deiaki aktualni problemy na suchasnomu etapi naukovoho vyvchennia Bilskoho arkheolohichnoho kompleksu. In: Olitskyi, V. O. (exec. ed.). Istoryko-kraieznavchi doslidzhennia: tradytsii ta inovatsii. Materialy VI Mizhnarodnoi naukovoi konferentsii. Sumy, 8–9 hrudnia 2023 r. U dvokh chastynakh, 1. Sumy: FOP Tsoma S. P., p. 137-141.
Kulatova, I. M., Suprunenko, O. B. 2010. Barrows of the Scythian time by the western environs of the antient settlement in Belsk. Kyiv: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK.
Liapushkin, I. I. 1947. Poseleniia epokhi zheleza v basseine r. Vorskly. Kratkie soobshcheniia Instituta istorii materialnoi kultury, XVII, p. 122-132.
Liaskoronskii, V. G. 1907. Gorodishcha, kurgany i dlinnye (zmievye) valy po techeniiu rek Psla i Vorskly. In: Uvarova, P. S. (ed.). Trudy chetyrnadtsatago arkheologicheskago sieezda v Ekaterinoslave 1909, І. Moscow: Tipografiia G. Lissnera i D. Sobko, p. 158-210.
Makarenko, N. 1917. Gorodishcha i kurgany Poltavskoi gubernii (sbornik topograficheskikh svedenii). Izdanie Poltavskoi uchenoi arkhivnoi komissii. Poltava: Tip. T-vo Pechatnago Dela.
Melnykova, I. S. 2006. Materialy z Bilskoho horodyshcha ta yoho okruhy u zibranni Poltavskoho kraieznavchoho muzeiu. In: Suprunenko, O. B. (exec. ed.). Okhorona ta doslidzhennia pamiatok arkheolohii: Materialy 7-ho naukovo-praktychnoho seminaru. Poltava: Tekhservis, p. 30-32.
Myronenko, K. M., Suprunenko, O. B. 2021. To the Report Publication of Investigation at Bilsk hillfort in 1927 by M. K. Fuks. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2020. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 223-250.
Mokliak, V. O. 2021. Unknown information about the Bilsk Hillfort in Poltava region. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2020. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 261-270.
Nestulia, A. A. 1990. Okhrana pamiatnikov arkheologii Poltavshchiny v pervye gody sovetskoi vlasti. In: Bilous, H. P. (exec. ed.). Okhorona ta doslidzhennia pamiatok arkheolohii Poltavshchyny. Tezy dopovidei Tretoho oblasnoho naukovo-praktychnoho seminaru. Poltava, kviten 1990 r. Poltava: Poltava, p. 3-5.
Osadchyi, Ye. M. 2017. Archaeological exploration in the fortress of the Kuzemyn squadron town. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2016. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 286-292.
Osadchyi, Ye. M., Berest, Yu. M. 2020. «A Drawing of Beekeeping Grounds Along the Vorskla river Between the Town of Oleshnya, Yablonovsky District and the Lithuanian Cities of Kuzemyn, Grun Cherkasskaya» (1652). In: Korost, I. I. (exec. ed.). Phenomenon of Bilsk hillfort — 2020. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 356-361.
Padalka, L. V. 1905. Drevnie zemelnye sooruzheniia v predelakh Poltavskoi gubernii, 1. O drevnikh gorodkakh, gorodishchakh i nasypannykh valakh. In: Vasilenko, V. I., Padalka, L. V., Pavlovskii, I. F. (eds.). Trudy Uchenoi Arkhivnoi komissii, 1. Poltava: Elektricheskaia Tipo-litografiia I. A. Dokhmana, p. 155-225.
Sapozhnikov, I. V. 2007. Novye dokumenty 1910–1917-kh godov k biografiiam P. P. Efimenko i F. K. Volkova. In: Tolochko, P. P. (ed.). Starozhytnosti stepovoho Prychoronomoria i Krymu, XIV. Zaporizhzhia (w. ed.), p. 222-230.
Skoryi, S. A., Suprunenko, O. B., Pryimak, V. V., Korotia, O. V. 2008. To the Issue of Kuzemyn Fortifcation in Bilske Hillfort. Arheologia, 3, p. 102-105.
Skoryi, S. A., Okatenko, V. N., Zimovets, R. V. 2020. The burial sites in the suburbs of Bilsk hillfort. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2019. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 14-51.
Suprunenko, O. B. 2001. The Southern Mainland Wall on the Territory of the Belsk Hillfort’s Big Bastion. Archaeological chronicle of the Dnieper`s Left-bank Ukraine, 2, p. 72-77.
Suprunenko, O. B. 2018. Obiekty arkheolohichnoi kulturnoi spadshchyny. In: Suprunenko, O. B. (comp.). Register of monuments of history and culture of Ukraine: Poltava Region. Poltava: ASMI, p. 25-158.
Suprunenko, O. B. 2021. Bilsk Hillfort in Description of Mykola Arandarenko. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2020. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 251-260.
Suprunenko, O. B., Korost, I. I., Shaporda, O. M. 2018. Selyshche Bezodnia I, skifskyi chas (VI—IV st. do n. e.). In: Suprunenko, O. B. (comp.). Register of monuments of history and culture of Ukraine: Poltava Region. Kotelva District. Poltava: ASMI, p. 379-381.
Suprunenko, O. B., Sherstiuk, V. V., Puholovok Yu. O. 2010. Saltpetre workhouse in the site of the ancient settlement of Bilsk. Kyiv: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK.
Takhtai, A. T. 1928. Arkheolohichna robota muzeiu 1926–27 r. In: Bendrevskyi, V., Ryzhenko, Ya., Havrylenko, M. (eds.). Zbirnyk, prysviachenyi 35-richchiu muzeiu, I. Poltava: Poltava-Polihraf, p. 286.
Tverdokhlebov, A. D. 1888. Kotelva. Kharkovskii sbornik, 2, p. 113-130.
Filaret (D. G. Gumilevskii). 2005 Istoriko-statisticheskoe opisanie Kharkovskoi eparkhii. V 3-kh tomakh, 1. Kharkov: Kharkovskii chastnyi muzei gorodskoi usadby.
Filaret (Gumilevskii). 1857. Istoriko-statisticheskoe opisanie Kharkovskoi eparkhii, 3. Moskva (w. ed.).
Firsov, K. B. 1996. Materialy Bilskoho horodyshcha ta yoho okruhy u zibranni ta ekspozytsiiakh Derzhavnoho istorychnoho muzeiu. In: Suprunenko, O. B. (exec. ed.). Bilske horodyshche v konteksti vyvchennia pam’iatok rannoho zaliznoho viku Yevrazii. Poltava: Arkheolohiia, p. 55-59.
Fuks, M. K. 1928. Bilske horodyshche (doslidy 22/VII — 20/VIII 1927 r.). Scientific Archives of the Institute of Archaeology, the NAS of Ukraine, f. VUAK, 116/45.
Shafonskii, A. F. 1851. Chernigovskogo namestnichestva topograficheskoe opisanie s kratkim geograficheskim i istoricheskim opisaniem Malyia Rossiia, iz chastei koei onoe namestnichestvo sostavleno, sochinennoe Deistvitelnym statskim sovetnikom i Kavalerom Afanisiem Shafonskim, s chetyrmia geograficheskimi kartami, v Chernigove, 1786 goda. Kyiv: Izdatelstvo Sudienko M. I.
Shramko, B. A. 1975. Krepost skifskoi epokhi u s. Belsk — gorod Gelon. In: Terenozhkin, A. I. (exec. ed.). Skifskii mir. Kyiv: Naukova dumka, p. 94-132.
Shramko, B. A. 1987. Belskoe gorodishche skifskoi epokhi (gorod Gelon). Kyiv: Naukova dumka.
Shramko, B. A. 1996. Raskopki V. A. Gorodtsova na Belskom gorodishche v 1906 g. (po materialam kollektsii GIM). In: Suprunenko, O. B. (exec. ed.). Bilske horodyshche v konteksti vyvchennia pamiatok rannoho zaliznoho viku Yevrazii. Poltava: Arkheolohiia, p. 29-54.
Shramko, B. A. 2006. In Defence of V. O. Horodtsov (concerning to the publication of P. Ya. Havrysh). Arheologia, 3, p. 84-86.
Shramko, B. A. 2018. The excavations of V. А. Gorodtsov on Bilsk hillfort in 1906 (based on the collection of the State Historical Museum) (1996). In: Korost, I. I. (exec. ed.). Bilsk hillfort in scientific papers of B. A. Shramko. Kotelva; Kharkiv: Maidan, p. 492-504.
Shramko, B. A., Shramko, I. B., Zadnikov, S. A. 2018. Western Fortification: Ashhill № 11 (1958). Archaeological complex «Bilsk hillfort», 1. Kharkiv; Kotelva: Maidan.
Shramko, I. B., Zadnikov, S. A., Korost, I. I. 2018. The defensive system of the Eastern Fortification of the Bilsk Hillfort. Archaeology and Early History of Ukraine, 2 (27), p. 77-100.
Shramko, I. B., Zadnikov, S. A., Korost, I. I. 2020. Protective Structures of the Western Fortification of the Bilsk Hillfort: Researches and Interpretations. In: Korost, I. I. (exec. ed). Phenomenon of Bilsk hillfort — 2020. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 22-70.
Shcherbakivskyi, V. 2017. The geographical location of the city of Gelone d`Herodote Herodotus. In: Korost, I. I. (exec. ed.). Archaeological research of Bilsk hillfort — 2016. Kyiv; Kotelva: TsP NAN Ukrainy; UTOPIK, p. 343-360.
Beauplan, G. V. 1648. Delineatio generalis Camporum Desertorum vulgo Ukraina. Available at: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/uk/e/e0/Delineatio_generalis_Camporum_Desertorum_vulgo_Ukraina_1648.jpg [Accessed 22 September 2024].
Getkant, F. 1635. Tabula Geographica Ukrainska. Available at: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e5/Tabula_Geographica_Ukrainska.jpg [Accessed 22 September 2024].
Godziszewski, W. 1934. Granica polsko-moskiewska wedle pokoju polanowskiego (wytyczona w latach 1634–1648). Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Jablonovski, A. (dzial II-gl opisane). 1894. Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, tom 10: Ziemie Ruskie. Ukraina. Kijów-Bracław. Źródła dziejowe. T. XXI. Warszava: Sklad glóvny w Księgarni Gebethnera i Wolffa.
Potapov, A. A. 1929. Inkustierte Keramik von Belsk. Eurasia Septentrionalis Antiqua, IV. Helsinki, S. 162-168.
Sčerbakivskyj, V. 1930. La situation géographique de la ville de Gelone d’Hérodote. In: Kostriewskij, J. (ed.). Bibljoteka Prehistoryczhna, t. I. Księga pamiątkowa ku uczczeniu siedemdziesiątej rocznicy urodzin prof. dr. Wіodzimierza Demetrykiewicza. Poznań (w. ed.), p. 265-286.
Zannoni, R. 1772. Karta granic Polski y Russyi, Zawieraiąca Część Połnocną Ukrainy, Bieg Dniepru od Chełmicza aż do Kiiowa, Deszny, Semu y Inszych Rzek mniey znacznych Available at: https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/40612/edition/37331 [Accessed 22 September 2024].
Переглядів анотації: 825 Завантажень PDF: 246
Опубліковано
2025-06-26
Номер
Розділ
Iсторiя науки
Авторське право (c) 2025 Археологія
Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Це стаття відкритого доступу за ліцензією CC BY-NC-ND 4.0
